nieuws

Amsterdam wil flexibeler erfpacht

bouwbreed Premium

Het is in Amsterdam hard nodig dat de erfpachtsom kan worden aangepast als een kantoorgebouw een nieuwe bestemming krijgt. Volgens gemeentelijk ‘kantorenloods’ Cor Brandsma is hiervoor op ambtelijk niveau al een plan in de maak.

De erfpacht zou een ernstig knelpunt vormen bij de transformatie van veel leegstaande gebouwen. Voor kantoren berekent de gemeente een relatief hoog tarief dat een belemmering kan zijn voor nieuwe functies die minder geld genereren, zoals studentenhuisvesting of atelierruimte. De nieuwe eigenaar bij overname van een gebouw voor hergebruik de bestaande erfpacht er – allesbehalve gratis dus – bij.
Brandsma weet zich met zijn standpunt verzekerd van steun van zijn baas: wethouder Maarten van Poelgeest. “Als we er niet creatiever en flexibeler mee omgaan, kunnen we wel stoppen met de transformatie van gebouwen”, zou die hebben verzucht.
De kwestie kwam ter sprake bij de presentatie van de editie Noord-Holland van de Oude Kaart van Nederland. Dat is een landelijk opgezet digitaal meld- en verzamelpunt van gebouwen die voor herbestemming in aanmerking komen.
Vaak zijn dat leegstaande kantoren. Daarnaast gaat de aandacht uit naar industrieel, religieus en agrarisch erfgoed.

Zicht

Tot nu toe bestond nauwelijks zicht op de plaats waar dergelijke objecten zich bevinden, verklaart Fons Asselbergs, rijksadviseur voor het cultureel erfgoed. In die hoedanigheid is hij tevens opdrachtgever voor de Oude Kaart van Nederland. “Over leegstand bestaat geen administratieve infrastructuur”, stelde hij vast. “Nergens.”
De enige die daarmee volgens hem al ver was gekomen, bleek een Fries dorp dat kampte met 25 procent leegstand en toen niet meer mocht bijbouwen. Noodgedwongen werden toen de mogelijkheden met de bestaande bouw maar eens grondig verkend.
Na de stadsvernieuwing van de voorbije decennia, wordt herbestemming van bestaande bouw wat Asselbergs betreft voor de komende tijd een nieuwe gigantische opgave. Veel gebouwen en terreinen verliezen hun oorspronkelijke functie en kunnen worden herontwikkeld.
Als het om kantoren gaat, gebeurt dat vaak tegen wil en dank: er kunnen jaren overheen gaan voor eigenaren willen erkennen dat hun panden als kantoor definitief kansloos zijn. Ook gemeenten zitten er niet erg achterheen; vele geven liever zo veel mogelijk nieuwe bouwgrond uit omdat ze van de opbrengst daarvan afhankelijk zijn.
Herbestemming van oude locaties geldt is belangrijk om verschillende redenen: de ruimte in Nederland is schaars, gebieden met veel leegstand verloederen en cultuurhistorisch erfgoed kan met een nieuwe functie behouden blijven. De mogelijkheden zijn legio. Ze variëren van woningen en hotels tot recreatieve bestemmingen, kleinschalige bedrijvigheid en centra voor de creatieve sector.

Weerstanden

Gehoopt wordt dat bij De Oude Kaart veel informatie wordt gemeld. Het initiatief kan weerstanden bij particulieren en overheden niet wegnemen. Wel biedt het voor het eerst een – weliswaar nooit volledig – overzicht van gebouwen en locaties die in aanmerking kunnen komen voor herontwikkeling, meteen of in de nabije toekomst. Bestuurders, bedrijven en andere organisaties met ambities op vastgoedgebied kunnen hiermee hun voordeel doen.

Reageer op dit artikel