nieuws

Bruggen sneller afgeschreven

bouwbreed Premium

Stalen bruggen, betonnen kunstwerken, maar ook sluizen en stuwen blijken sneller te verouderen dan gedacht. Rijkswaterstaat heeft alleen al 500 miljoen euro nodig voor de aanpak van tien stalen bruggen. Rijkswaterstaat reserveert een bedrag van een half miljard euro voor versnelde aan pak van tien stalen bruggen met ernstige vermoeiingsverschijnselen. Als een van de bruggen alsnog volledig moet worden vervangen, zullen de kosten snel oplopen. Het onderhoud van de kunstwerken zal de komende jaren snel oplopen tot megaformaat.

De opdrachtgever zal voor de communicatie een vergelijkbare aanpak kiezen als voor het achterstallig onderhoud op de wegen is gebeurd. Rijkswaterstaat houdt uitdrukkelijk de mogelijkheid van vervanging open, ook voor de Galecoperbrug in de A12 die er het slechtst aan toe is. De restlevensduur van de stalen bruggen is inmiddels bekend, maar de Bouwdienst legt nog de laatste hand aan kosten-batenanalyse per brug.
Zeker 25 stalen bruggen moeten versneld worden afgeschreven door de extra belasting van met name het vrachtverkeer. De kunstwerken zijn veelal in de jaren zestig en zeventig ontworpen met een verwachte levensduur van tussen de 60 en 80 jaar, waarvan nu ongeveer de helft is verstreken. De belasting en constructie verschillen nogal per brug waardoor de perspectieven van de 34 jaar oude Galecopperbrug bijvoorbeeld een stuk minder rooskleurig zijn dan bijvoorbeeld de 43 jaar oude Van Brienenoordbrug.
Daarbij wegen de ambtenaren de kosten van slopen en vervangen af tegen versterken met hogesterktebeton. Dit materiaal gaat in principe dertig jaar mee, al is dat in de praktijk nog niet aangetoond. Overlaging vergt echter extra belasting van de constructie, die toch al heeft te lijden van het extra verkeer. Ook restlevensduur, verkeersoverlast en milieukosten worden daarbij meegenomen. Vier van de tien bruggen kunnen open en de kleppen worden zo goed als zeker vervangen.

Capaciteit

Rijkswaterstaat woordvoerder Cleo Visser bevestigt dat het extra onderhoud aan de tien stalen bruggen alle capaciteit zal opslokken bij de wegenbouwers. Het is nog onduidelijk hoe de verschillende opdrachten worden aanbesteed. Daarbij staat ook een aangepaste versie van de ‘Kosmos-aanpak’ met gebundelde contracten nog open. Spreiden kan slechts gedeeltelijk want herstel of vervanging van zowel de tien stalen bruggen als de twintig betonnen bruggen moeten binnen vijf jaar gebeuren. Daarna volgt nog een tweede ronde van respectievelijk 15 stalen en 100 betonnen kunstwerken.
Ingrijpen is noodzakelijk, bevestigt Rijkswaterstaat. De veiligheid voor de weggebruiker loopt geen acuut gevaar, maar zonder maatregelen dreigen ‘Hollandse Brugtoestanden’ en moeten de bruggen dicht voor vrachtverkeer. Daarnaast zijn frequente inspecties en meer onderhoud noodzakelijk. Geen aanlokkelijk vooruitzicht voor verkeersaders als de A12 Utrecht, A1 Muiden, A6 Ketelbrug, A50 Ewijk en A2 Geleen.
Het bedrag van een half miljard euro is nodig voor de tien bruggen die nu binnen vijf jaar aangepakt moeten worden. Het bedrag is gebaseerd op de bevindingen en kosten van de Moerdijkbrug. Overlagen van de stalen rijdekken met hsb is daar ronduit moeizaam verlopen en alle werk moest zelfs binnen een paar maanden over.
Volgens directeur-generaal Bert Keijts is inmiddels leergeld betaald. De opdrachtgever zal de touwtjes strak in handen moeten houden: strikte controle op stabiele kwaliteit van het mengsel, permanent toezicht op de uitvoering en strenge controle achteraf.
Het is nog niet duidelijk welk budget er moet worden uitgetrokken voor de aanpak van de overige vijftien bruggen met vermoeiingsverschijnselen zoals de Brienenoordbrug (A16), Suurhoffbruggen (A15), Wantybrug (N3) en Calandbrug (A15). Deze bruggen hebben binnen tien jaar een versterkte constructie nodig of worden volledig vervangen. Bij de overige 249 stalen bruggen zijn momenteel geen problemen geconstateerd.
De problematiek van de stalen bruggen kan concurreren met de betonnen bruggen en viaducten. Ook de levensduur van de 1180 kunstwerken van voor 1975 staat onder druk. Uit de eerste bevindingen van het levensduuronderzoek blijkt dat tussen de twintig en veertig kunstwerken binnen vijf jaar moeten worden aangepast. Voor nog eens 100 tot 120 kunstwerken zijn binnen tien jaar maatregelen nodig. Ook de kosten daarvan zijn nog onduidelijk, maar lopen in de miljoenen.
Voor de overige 600 betonnen kunstwerken zijn geen extra maatregelen nodig. Voor de stuwen en sluizen wordt komend najaar een vergelijkbaar onderzoek opgetuigd. De aanleiding hiervoor vormt de toenemende neerslag in combinatie met de stijging van de zeespiegel. n

Herhaling kraakproef

Rijkswaterstaat heeft TNO opdracht gegeven een ‘kraakproef’ te organiseren om meer zicht te krijgen op de levensduur van kunstwerken. De opdracht past in de lopende studie naar 1180 betonnen kunstwerken met een bouwjaar van voor 1975. De verwachting is dat een deel van die bruggen en viaducten versneld afgeschreven moeten worden. Twintig tot veertig daarvan moeten binnen vijf jaar worden versterkt en nog eens honderd de vijf jaar daarna.
Rijkswaterstaat belastte afgelopen najaar het viaduct Heijdijk over de A59 bij Vianen. Het door betonrot aangetaste viaduct werd verschillende keren belast met tachtig ton om te zien wat de gevolgen zijn voor de constructie. Deze kraakproef verliep zo succesvol dat TNO nu is gevraagd een vergelijkbaar groter onderzoek op te zetten. Het idee is dat TNO een viaduct laat doorbuigen en desnoods instorten om meer te weten te komen over de levensduur. Een vergelijkbaar exemplaar kan worden uitgerust als ‘ijk-viaduct’. Zo is met sensoren en meetinstrumenten het verouderingsproces te volgen.

Reageer op dit artikel