nieuws

Zeeuwse spoorlijn maand lang dicht

bouwbreed Premium

Het Zeeuwse spoor is vanaf morgen 31 dagen dicht voor reizigers. BAM Rail gaat in recordtijd de spoorconstructie, het ballastbed en 24 overwegen renoveren. Als project Mega I slaagt, zal deze aanpak snel een vervolg krijgen.

Zeeland is een maand lang onbereikbaar

Het was niet de eerste keus van projectmanager Kees Larooij van ProRail om het grootschalig onderhoud in één maand te concentreren. “Eerlijk gezegd, was mijn voorkeur vier keer een periode van een week geweest. Op die manier zijn risico’s beter te spreiden. Als nu in de beginfase iets drastisch misgaat, zit je meteen met grote problemen met weinig bijstuurmogelijkheden.” Het alternatief om langer dan een jaar elk weekeinde te werken werd al heel snel afgekeurd.
NS Reizigers had meteen wel grote voorkeur om het onderhoud aan het Zeeuwse spoor in een keer af te ronden. Kort maar hevig, is de gedachte en dit keer met frequente ‘intercitybussen’ die de vertraging tussen Vlissingen en Bergen op Zoom tot maximaal 30 minuten beperken.
De Zeeuwen lag de eerdere buitendienststelling van negen dagen nog vers in het geheugen. Toen was minder goed nagedacht over alternatief vervoer en de communicatie en het heeft dan ook even geduurd voordat alle betrokken partijen zich lieten overtuigen van een hele maand.
BAM Rail ziet het vierjarige contract Mega I vooral als een kans om zich te profileren als spooraannemer. “Een nieuwe manier van samenwerken met ProRail en dat is best spannend”, vindt directeur Sebald van Royen van BAM Rail. Mega staat overigens voor Meerjarige Engineering en Geïntegreerd Aanbesteden.
Het is dan ook voor het eerst dat de aannemer zich bij vernieuwingen mag bemoeien met het ontwerp en de planning van de buitendienststellingen. De opdrachtnemer mag zelf bepalen of hij een ingenieursbureau inschakelt. “Dat was een paar jaar geleden ondenkbaar.” Het idee dat NS oppermachtig was en altijd alles als enige het beste wist, is toch echt verleden tijd, beaamt ook Larooij.
Van Royen heeft voor onderhoud een aparte organisatie opgetuigd die ook 24 uur per dag paraat is. “Dat doe je niet voor een klusje.” De directeur is er veel aan gelegen om het project succesvol af te ronden. “We hopen wel op een Mega II en vele opvolgers.” De aannemer vindt de nieuwe manier van werken prettiger door de grotere vrijheid in planning en uitvoering. “Onze allereerste klus voor Mega I – vernieuwing van anderhalve kilometer ballastbed – kregen we niet af in een weekeinde vanwege uitbreiding van de scope. Het restant kan nu makkelijk een keer worden gecombineerd met andere geplande werkzaamheden. Een voordeel in tijd en kosten”, licht Van Royen toe. Al verwacht de directeur dat de eerste twee jaar minder efficiencyvoordelen dan de twee jaar daarna. Voor de komende twee jaar ligt toch al relatief veel vast in buitendienststellingen en planningen, maar daarna krijgt BAM Rail een grotere vinger in de pap. De spoorbouwer haalde het project voor ruim 46 miljoen euro binnen. Voor dat bedrag moet overigens ook het spoor in Limburg worden vernieuwd.
Volgens projectmanager Sander Hagenbeek van BAM Rail is nog nooit zoveel in zo’n korte tijd gedaan. Hij is dan ook al geruime tijd bezig de 31 dagen van minuut tot minuut vol te plannen met 10.000 diensten voor baanwerkers, zeven kilometer aan machines en aanvoer van 500.000 ton materiaal. Hagenbeek zit het meest in over het weer. “17 Graden en een zonnetje zou ideaal zijn. Perfect voor de spoorstaven.” Op 50 van de 70 kilometer spoor moet 200.000 ton balast worden vervangen, maar ook delen van het spoor en de bovenleiding zijn aan vernieuwing toe. Daarnaast vervangt de aannemer 40.000 houten dwarsliggers door betonnen exemplaren. Om de geluidsoverlast verder te beperken wordt op 8 kilometer spoor 27.500 raildempers aangebracht.
Bewust is gekozen niet ’s nachts door te werken. Elke avond tussen 23.00 en 07.00 uur moet namelijk een van de twee sporen beschikbaar zijn voor goederentreinen. Elke nacht zullen zo’n vijftien treinen van en naar de bedrijven in Vlissingen rijden. Vrachtvervoer was geen haalbaar alternatief. De nachtelijke ritten zijn een punt van zorg voor Larooij, want de treinen mogen niet ontsporen, maar ook de baanvakkers moeten veilig kunnen werken. Alleen als de planning helemaal uit de hand loopt, zal in een later stadium de mogelijkheid van nachtwerk worden onderzocht.
Het project Mega 1 is ook bijzonder vanwege zijn omvang. Het is een eerste stap van ProRail om grootschalig onderhoud in meerjarige contracten aan te besteden. De opdrachtgever werkt nu nog met meer dan duizend projecten per jaar, met een totale waarde van 300 miljoen euro. Al die projecten worden in de eerste paar maanden van het jaar voorbereid en in de tweede helft uitgevoerd. “Oktober is altijd een topmaand voor werkzaamheden, terwijl niemand zit te wachten op zo’n piek.” Dat geldt voor zowel de aannemers, ProRail als de vervoerders. Dat de werkzaamheden nu in het voorjaar vallen, is dus ook ongebruikelijk.
Larooij is druk bezig de projecten te clusteren. Binnen vijf jaar wil hij bijna alle werkzaamheden hebben ondergebracht in geïntegreerde meerjarige contracten. “Een paar per jaar met een omvang van tussen de 10 en 50 miljoen euro.” Echt iets heel anders dan “een paar kilometer spoor hier en een paar wissels daar”. Een megaklus, die een andere manier van werken en voorbereiden vergt. Daarbij is vooral de afstand tussen ProRail en de aannemer veel kleiner geworden. Overleg en afstemming gebeurt nu direct, zonder tussenkomst van een ingenieursbureau. n

Project Mega 1Geïntegreerde spoorvernieuwing Zeeland+Limburg

Opdrachtgever
ProRail
Opdrachtnemer
BAM Rail
Aanneemsom
46 miljoen euro
Contractduur
4 jaar
Buitendienststelling Zeeland
31 dagen
– 66 kilometer ballastvernieuwing
– 19 kilometer ballast + dwarsliggervernieuwing
– 14 kilometer spoorvernieuwing
– 54 kilometer hangdraad
– 218 kilometer bovenleiding
– 14 saneringen
– 40 overwegen herplaatsen/vernieuwen

Reageer op dit artikel