nieuws

Gemeenten massaal in de fout met wijkaanpak

bouwbreed Premium

Gemeenten dreigen massaal in de fout te gaan met de aanpak van de Vogelaar-wijken. Vele sluiten een-op-een samenwerkingsovereenkomsten met corporaties in strijd met Europese regels.

Volgens aanbestedingsautoriteit Arjan Bregman van het Instituut voor Bouwrecht moeten overheden waakzaam zijn. Naarmate de regisserende en financiële betrokkenheid van de overheid groter is, zal er sneller sprake zijn van aanbestedingsplicht. Als een overheid eisen stelt aan de gebiedsontwikkeling is het onzeker of er aanbestedingsplicht is zolang het Europese Hof zich nog niet heeft uitgesproken over de Nederlandse praktijk.
In de samenwerkingsovereenkomsten gaat het vaak over het ontwikkelen van de plannen voor herstructurering. Een voorbeeld hiervan is de samenwerking die de gemeente Amsterdam is aangegaan met een aantal deelgemeenten en corporaties over de herontwikkeling van Amsterdam Nieuw-West.

Plannenmakerij

Daarin worden de corporaties verantwoordelijk voor de plannenmakerij inclusief de grondexploitatie. Ook de ontwikkeling van maatschappelijk vastgoed hoort daarbij. Als bestaand vastgoed in handen is van de gemeente, dan moet die bij een eventuele verkoop dat eerst aanbieden aan de corporaties.
Volgens aanbestedingsjuristen is hier sprake van een overheid die de regie voert en de corporatie het uitvoerende werk laat doen. Dat werk is in principe aanbestedingsplichtig als de overheid, in dit geval de gemeente of een deelgemeente zou optreden als aanbestedende dienst.
Nu dit is overgedragen aan corporaties, ligt de zaak niet anders. De corporatie treedt op namens de overheid, en moet dus volgens de Europese regels aanbesteden. De samenwerkingsovereenkomst zegt daar echter niets over.

In de fout

Volgens de juristen dreigt derhalve het gevaar dat gemeenten en corporaties denken dat zij niet aanbestedingsplichtig zijn. Als corporaties dan niet volgens de regels aanbesteden, gaan zij en daarmee de gemeenten in de fout.
Zij wijzen daarbij op eerdere uitspraken van de Europese Commissie en het Europese Hof over de zogenoemde HLM in Frankrijk, kort door de bocht corporaties. Die zijn door Europa betiteld als overheidinstellingen waarvoor de aanbestedingsregels onverkort gelden. Een dergelijke uitspraak ligt er (nog) niet over Nederlandse corporaties.
De Europese Commissie heeft in het verleden al eens blijk gegeven van belangstelling over de manier waarop corporaties in ons land opereren. Daarbij gaat het vooral om de vermenging van de maatschappelijke taken en commerciële activiteiten. Die belangstelling is zeker niet minder geworden na de klacht van de institutionele vastgoedbeleggers over de oneerlijke concurrentie die zij ondervinden van corporaties.

Reageer op dit artikel