nieuws

Risk kun je niet ineens spelen met spelregels van Monopoly

bouwbreed Premium

In de utiliteitsbouw is de Rijks-gebouwendienst volop bezig met voorbereidingen voor de toepassing van nieuwe contractvormen voor haar projecten. Er zijn inmid-dels ook projecten gereed (die vol-gens een nieuwe contractvorm zijn gerealiseerd) en de evaluaties laten een divers beeld zien. Niet overal is D0x26C een succes geweest en eigenlijk is dat natuurlijk geen verrassing. Het zou juist argwaan wekken als simpelweg het hante-ren van een andere contractvorm ineens tot allemaal succesvolle projecten zou leiden. Daarvoor zijn bouwprojecten te divers, te verschillend en te complex.

In de utiliteitsbouw is de Rijks-gebouwendienst volop bezig met voorbereidingen voor de toepassing van nieuwe contractvormen voor haar projecten. Er zijn inmid-dels ook projecten gereed (die vol-gens een nieuwe contractvorm zijn gerealiseerd) en de evaluaties laten een divers beeld zien. Niet overal is D0x26C een succes geweest en eigenlijk is dat natuurlijk geen verrassing. Het zou juist argwaan wekken als simpelweg het hante-ren van een andere contractvorm ineens tot allemaal succesvolle projecten zou leiden. Daarvoor zijn bouwprojecten te divers, te verschillend en te complex.

Negatief

Een rode draad in de evaluaties lijkt de wijze van samenwerking te zijn, tussen de opdrachtgever en de opdrachtnemer. Als het resultaat negatief is, wordt dit soms vergoelijkt met het argument dat “beide partijen nog moeten leren”. Toch is dit wel een heel bepalende factor voor het succes van een project. Dit is uiteraard ook van toepassing op reguliere projecten, maar er is een belangrijk verschil. Bij reguliere projecten, bijvoorbeeld op basis van een RAW-bestek, met de UAV van toepassing, is er geen onduidelijkheid over de rollen en verhoudingen. Iedereen, zowel opdrachtgevers als -nemers, werkt al jaren op dezelf-de manier met elkaar samen. Er wordt daarom ook nauwelijks aandacht besteedt aan de spelregels, voordat een project van start gaat. Dat is ook niet nodig, ieder-een kent ze wel. De vraag is of het ook in reguliere projecten niet goed zou zijn om hier wat meer aandacht aan te besteden, maar dat is in de bouw niet gebruikelijk. We gaan immers vooral lekker aan de slag. Uit de evaluaties blijkt dat de oorzaak van een moeizame verhouding vaak wel in de spel-regels zit. Voor innovatieve con-tractvormen wordt meestal de UAV-GC van toepassing verklaard, waarbij GC staat voor Geïntegreerde Contractvormen. Dat is feitelijk een set met spelregels, opgesteld door het CROW, speciaal geschikt voor de nieuwe contractvormen. Het is in principe een goed regle-ment, maar met het noemen al-leen zijn we er niet. Je zult alle spelers, ook op de werkvloer, moeten inwijden in het nieuwe spel. Ter vergelijking: we spelen geen Monopoly meer, maar Risk, en daar horen andere spelregels bij. Zo zal de opdrachtgever zich afstandelijker moeten opstellen, met minder inhoudelijke betrokkenheid. Hij moet beseffen dat er minder flexibiliteit in het contract zit en dat de mate van beïnvloeding ook minder is. De wijze van toezicht is anders en vraagt men-sen met andere kennis en rolopvatting.

Petten

Aan de andere kant heeft de opdrachtnemer ineens twee petten op: hij is verantwoordelijk voor ontwerp én uitvoering. Die twee deelprocessen moet hij wel kunnen beheersen. Hij moet in staat zijn om functionele eisen goed te vertalen en te realiseren. Hij moet niet alleen meer simpelweg bouwen wat er in een bestek staat – tegen de laagste prijs – maar hij moet idealiter synergie opwekken door ontwerp en uit-voering aan elkaar te knopen. Bij hem vergt dat ook een andere at-titude en rolopvatting. Beide spe-lers hebben dus zelf al een hele opgave, maar ook de tegenpartij gedraagt zich anders. Als er dus niet uitgebreid wordt stilgestaan bij de spelregels en spelers gewoon maar gaan spelen, is het bijna garantie voor ruzie tijdens het spel. Want als je altijd Monopoly hebt gespeeld, kun je niet ineens gaan Risken zonder met elkaar de nieuwe spelregels door te nemen én je eigen te maken.
Dit is het vierde artikel over innovatief aanbesteden. Eerder zijn geplaatst: ‘Bouw kan leren van auto-industrie’, 22 januari (nummer 14), ‘Neem de tijd voor een innovatief contract’, 3 januari (nummer 1) en ‘Innovatieve contracten zijn gewoon anders’, 5 december 2007 (nummer 226).

Reageer op dit artikel