nieuws

Aanbeste den nog volop traditioneel

bouwbreed Premium

Decentrale overheden in Brabant en Zeeland besteden veelal nog traditioneel aan. Kleinere aanbestedende diensten lijken wel bereid meer te willen experimenteren.

In Noord-Brabant en Zeeland is bij decentrale overheden in het beleid wel aandacht voor kwaliteit en thema’s gericht op duurzaamheid, levensduur en innovatie, maar de uitwerking wordt nauwelijks aan marktpartijen overgedragen maar vooral door de eigen organisatie ingevuld. Dit is een van de conclusies van een onderzoek van de Universiteit Twente in opdracht van de Regieraad Bouw regio Brabant en Zeeland.
Vooral grotere gemeenten met een eigen ontwerpafdeling kiezen voor de traditionele wijze van aanbesteden op basis van bestek en tekeningen. In de praktijk worden kwaliteitscriteria incidenteel toegepast maar vormt het aanbesteden op prijs het uitgangspunt van beleid.
De onderzoekers vinden dit niet verwonderlijk. Door de ruime ervaringen met traditioneel uit- en aanbesteden en allerlei regels lijkt aanbesteden op prijs transparanter en objectief. “Als echter de ‘traditionele’ problemen van meerwerk, opportunistisch gedrag en de kosten voor de controlerende taken in de beschouwing en de prijs worden meegenomen, is het maar de vraag of het werk wel aan de juiste partij is gegund”, schrijven de onderzoekers.
Bijkomend probleem is de opkomst van samenwerkingsverbanden die vooral in Brabant opkomen. De inkoopbureaus Zuidoost en West-Brabant zijn door meerdere kleine gemeenten opgericht voor het gezamenlijk inkopen van werken, diensten en leveringen. Zo worden ook voor voorbereidende werkzaamheden steeds meer raamovereenkomsten gesloten. Dit is vooral het midden- en kleinbedrijf een doorn in het oog.
Toch lijkt met name in Brabant wel enige verandering in het beleid en uitvoering te komen. Het zoeken naar mogelijkheden binnen de grenzen van bestaande wettelijke kaders, richtlijnen en regelgeving zal echter nog niet op brede schaal plaatsvinden. Enkele grote gemeenten als Eindhoven, Den Bosch en Breda hebben wel aangegeven dat ze waar mogelijk meer geïntegreerd willen gaan uitbesteden.
Daar staat dan weer tegenover dat juist grotere organisaties die zelf kennis en capaciteit in huis hebben, intern alles traditioneel hebben georganiseerd. Als die andere vormen van aanbesteden gaan hanteren, lopen ze tegen barrières aan binnen de eigen organisatie. Kleinere organisaties besteden meer voorbereidende werkzaamheden en lijken juist daardoor meer te willen experimenteren.

Balans

De onderzoekers vinden dat als verbetering van marktwerking de inzet van beleid is, opdrachtgevers een balans zullen moeten vinden tussen rechtmatig aanbesteden en doelmatig uitbesteden. Marktpartijen zullen op termijn voor keuzes komen te staan tussen de huidige traditionele aannemersrol of een meer strategische ondernemersrol waarbij de nadruk meer ligt op het onderscheiden van concurrenten, meer verantwoordelijkheid nemen voor een eigen product en ‘ontzorgen’ van de opdrachtgever.
“Deze verandering vraagt aan beide zijden een langetermijnvisie en -strategie, dekking door en betrokkenheid van het hoogste niveau, durf, maar vooral ook goede afstemmingen samenwerking om begrip te houden voor elkaars positie en belangen”, aldus het rapport.

Reageer op dit artikel