nieuws

Overkapping snelweg maakt stad gezond

bouwbreed

Ingenieursbureau Movares heeft een overkapping voor snelwegen ontwikkeld die energie opwekt en afrekent met diverse problemen rond steden. ‘De duurzame weg’ is volgens bedenker László Vákár spotgoedkoop, mits de ministers van Verkeer en Waterstaat, VWS en VROM samen betalen.

Voor de minster van volksgezondheid Ab Klink: minder carapatiënten en minder
concentratieproblemen bij schoolgaande kinderen. Voor VROM-minister Jacqueline
Cramer: reductie van geluid, fijnstof, NO 2 en CO 2. En voor verkeerminister
Camiel Eurlings: meer ruimte voor asfalt, extra bouwgrond en een goede
bereikbaarheid van steden. Voor 40 miljoen euro per kilometer maakt de duurzame
weg Nederland volgens Movares gezonder, beter bereikbaar en ruimer. Daarbij
werkt de veilige overkapping van koudgebogen glas als energiecentrale.
Afvalwarmte van auto’s, invallend zonlicht en zonnepanelen leveren per kilometer
voldoende warmte aan 2400 CV-ketelloze huishoudens.

Keihard

Movares lost volgens Vákár van oudsher maatschappelijke vraagstukken op. En
al hangt er een prijskaartje aan multifunctionele oplossingen, Vákár gelooft er
in. “Wereldwijd beginnen projectontwikkelaars, bestuurders en snelwegomwonenden
in te zien dat de grens is bereikt. In Nederland botsen de nota’s mobiliteit en
ruimte keihard met elkaar. Steden verdichten om het Groene Hart te sparen. Aan
de andere kant verplaatst de consument zich meer en meer met de auto. Zonder
constructieve oplossingen ontstaat er een ongezonde en lawaaierige woestijn
langs snelwegen waar het onplezierig vertoeven is, terwijl steden hun
bereikbaarheid verliezen”, aldus Vákár.

Afvalwarmte

De duurzame weg van strategisch adviseur Lichte Constructies Vákár maakt een
eind aan veel van deze problemen. Zo levert de overkapping die ook hufterproof
is ten opzichte van geluidsschermen een ‘aanzienlijke’ geluidsreductie op van 5
tot 20 decibel. Verder vangt de overkapping afvalwarmte van auto’s op. Vákár:
“Slechts 20 procent van de energie wordt benut voor de voorstuwing, 80 procent
ontsnapt als warmte. Het is zonde om die warmte in het heelal te laten
verdwijnen”. In de transparante overkapping is het warmer dan in een gemiddelde
tunnel. Zomers zou de temperatuur zelfs kunnen oplopen tot 60 graden. Vákár
gebruikt de warmte door koud grondwater te laten stromen door een buizensysteem
in het wegdek. Het verwarmde water wordt vervolgens opgeslagen in een reservoir.

Vloerkoeling

“In de zomer werkt het leidingsysteem als vloerkoeling voor het asfalt.
Daarmee wordt de kans op spoorvorming door vrachtwagens kleiner en slijten wegen
minder snel. In de winter voorziet het reservoir woningen van warmte en geldt
het leidingsysteem als vloerverwarming voor het asfalt. Zo blijft de weg
vorstvrij en wordt krimpscheuring voorkomen.” In het glas geïntegreerde
zonnecellen benutten het ‘opvallende zonlicht’. Het verbeteren van de
luchtkwaliteit rond steden blijft volgens Vákár één van de voornaamste redenen
om voor een overkapping te kiezen. “Luchtvervuiling kan zo goed als worden
voorkomen. Door een speciale vormgeving houden we de luchtstroom voor een groot
deel in een gesloten circuit in de overkapping. Afhankelijk van de vraag
reinigen we of verdunnen we de verontreinigde lucht. Schoorstenen brengen vieze
lucht tot grote hoogten, zodat de uitstoot verderop, dichter bij de grond
voldoende schoon is.” Het plaatsen van schermen of lamellen met titaniumdioxide
bij de overkappingmonden rekent af met NO 2 . Het concept van Vákár lijkt goed
doordacht. Veel van de toegepaste technieken hebben zich volgens hem in de
praktijk bewezen en de fikse kostprijs kan voor een deel worden terugverdiend.
“Tot pal aan de overkapping kan worden gebouwd, elke overkapte kilometer levert
600.000 euro per jaar op aan energieopbrengsten en ook op onderhoud van de weg
wordt bespaard. Daarbij is de overkapping jaarlijks goed voor en C0 2 -reductie
van 1750 ton per kilometer.” Nadelen kent de overkapping waar vooral
pps-contracten zich volgens Vákár voor lenen, niet. Toch is het wachten op de
eerste opdrachtgever. Is de prijs tóch niet wat hoog? “Nee, het gaat erom welke
opbrengsten worden meegewogen. Wat is een mensenleven waard? Wat is de kwaliteit
van leven waard? Als de ministers van Verkeer en Waterstaat, VROM en VWS die
rekensom samen maken, zullen ze tot de conclusie komen dat de duurzame weg
spotgoedkoop is. Bovendien, niets oplossen kost ook geld.”

Koudgebogen glas

Koudgebogen glas, waarop Movares sinds ongeveer tien jaar patent heeft, wordt
steeds vaker toegepast. Zo wordt het nieuwe busstation achter het centrale
station in Amsterdam over een lengte van 360 meter bekleed met glasplaten die op
de locatie zelf worden gebogen. Voor deze overkapping is een systeem ontwikkeld
waardoor het glas niet breekt bij brand. Bedenker László Vákár: “Ons ontwerp
voor het busstation werd gelanceerd in een periode waarin er veel tunnelbranden
waren. Mede hierdoor stelde de Amsterdamse brandweer hoge eisen. We moesten
aantonen dat er bij een extreme busbrand een half uur lang geen glassplinters
naar beneden zouden komen. Einde oefening dachten wij, maar toch vonden wij
uiteindelijk een oplossing. De glasplaten komen op warmtegeleidend rubber te
liggen, zodat er geen temperatuurverschillen optreden. Verder draaien we de
platen voor een groot deel vast met nylon bouten. Bij brand smelten deze bouten
en buigen de platen omhoog, waardoor ze spanningsvrij komen te staan en niet
breken.”

Constructie

De constructie van de duurzame weg bestaat uit gebogen stalen raatliggers die
tussen de rijbanen op stalen kolommen aansluiten. Stalen dwarsliggers en
gordingen tussen de bogen creëren een raster waarop het koudgebogen gelaagde
glas (platen van 3,10 meter bij 1,10 meter) wordt bevestigd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels