nieuws

Bouw eeuwoude Vredespaleis ging niet van leien dakje

bouwbreed

Ruzie over het ontwerp, drie doden en de assistente van de tuinman die op het plafond werd geschilderd nadat ze een relatie met de decorateur aanging. Kortom, het bouwen van het Vredespaleis in Den Haag ging honderd jaar geleden niet van een leien dakje.

SFlb Volgens sommigen heeft het Vredespaleis Nederland op de internationale kaart gezet. Het paleis waakt immers over de archieven van het Neurenberg proces (de strafprocessen die tegen kopstukken van het Nazi-regime kort na de Tweede Wereldoorlog in de Duitse stad Neurenberg werden gehouden) en belangrijke staatshoofden bezochten het Europese hart van de wereldvrede.

Hoog bezoek

“Onlangs was Queen Elisabeth hier om een kopje thee te drinken met de President van Internationaal Gerechtshof Rosalyn Higgins. Paus Johannes Paulus II, de Dalai Lama, Poetin, Bumhibol gingen Elisabeth voor”, aldus Jacobine Wieringa namens de Carnegie-Stichting, de beheerder van Het Paleis, het omliggende terrein en de bibliotheek. De stichting deelt het paleis met het Internationaal Gerechtshof, het Permanent Hof van Arbitrage en de Haagse Academie Internationaal recht, waar jaarlijks honderden rechtenstudenten uit de hele wereld cursussen volgen. Daarbij is Het Vredespaleis één van de meest gefotografeerde monumenten van Den Haag.

Prijsvraag

De bouw van het Paleis dat met anderhalve miljoen dollar grotendeels is gefinancierd door Andrew Carnegie, een rijke gewiekste Schotse zakenman die ruim 4000 bibliotheken liet bouwen, hield de gemoederen begin twintigste eeuw flink bezig. Het begon bij het uitschrijven van een internationale prijsvraag. Wieringa: “Op de sluitingsdatum, 15 april 1906, bleek dat er meer dan 3000 tekeningen waren ingediend van 216 plannen. Het duurde lang voordat de jury uiteindelijk zes ontwerpen had gekozen.” Volgens Wieringa was de vakjury, bestaande uit Europese en Amerikaanse architecten en hoogleren, niet onder de indruk van de ingediende soms bizarre ontwerpen. “Vernieuwend waren ze niet. Een minderheid bepleitte zelfs een nieuwe wedstrijd.” Uit de zes financieel niet haalbare ontwerpen werd uiteindelijk toch één ontwerp uitgekozen. De eer viel ten deel aan de Franse architect Louis Cordonnier wiens ontwerp volgens de jury het beste aansloot bij de tradities van de 17de eeuwse bouwstijl die Den Haag rijk was. Die keus leidde volgens ingewijden tot het felste architectuurdebat uit de Nederlandse geschiedenis voor de doorbraak van het modernisme in de 20ste eeuw. Politici, vakgenoten en burgers betwisten maandenlang elkaars smaak, of het vermeende gebrek eraan. Drie Nederlandse architecten versoberden het ontwerp om de pijn te verzachten en het financiële plaatje sluitende te kunnen krijgen.
Van der Steur, één van de architecten en associé van Cordonnier kreeg de verantwoordelijkheid over de bouw. Veel ervaring had hij niet, maar als bouwmeester bleek hij capabel. Verder was er een bouwkundige opzichter en een timmermanswerkplaats van waaruit vijftig steenhouwers, een tuinarchitect, de porseleinleverancier en verschillende firma’s uit de buurt hun bijdrage aan het paleis konden leveren. “Cordonnier is zelf nog maar driemaal in Den Haag geweest.”

Natuursteen

De uiteindelijke bouw nam zes jaar in beslag. In 1913 opende het grote, carré-vormige gebouw met een plint van grijze Belgisch natuursteen en gevels van rode Hollandse baksteen zijn deuren.
Wieringa kent nog twee anekdotes. “Door een ongeluk tijdens de bouw kwamen drie mensen om het leven. En de assistente van de tuinman, Sophia Luyt en Herman Rosse, verantwoordelijk voor het decoratieprogramma, werden verliefd op elkaar tijdens de werkzaamheden. Rosse heeft haar vereeuwigd in een plafondschildering boven de trap als de godin Irene.”
Vandaag de dag voldoet het Vredespaleis door tal van restauraties volgens Wieringa nog steeds aan de eisen van de tijd. “De bereikbaarheid is goed en het ict-netwerk ook.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels