nieuws

Veertig vijzels brengen bouwdeel op hoogte

bouwbreed

Een bouwdeel van 2500 ton met veertig vijzels op hoogte brengen is geen simpele klus. Zeker niet als het vijzelen boven de sporen van het Amsterdamse Centraal Station plaatsvindt. Dat gebeurde afgelopen weekeinde met de nieuwe vleugel van het Ibis-hotel; het treinverkeer werd er veiligheidshalve voor stilgelegd.

Het bouwdeel hoort bij het Ibis-hotel dat naast het Centraal Station staat. Over een jaar biedt deze nieuwe vleugel plaats aan 183 kamers, verdeeld over zes bouwlagen die met elkaar zo’n 5500 vierkante meter beslaan. Met de accommodatie in de nieuwe aanbouw kan het hotel dan het dubbele aantal kamers aanbieden. Ruland + Partner Architecten uit Amsterdam bedachten een constructie die op vijf portalen staat; de tien poten rusten op de perrons 1/2 en 3/4 van treinstation Amsterdam Centraal. Met het hotelproject op het zogeheten Stationseiland onderzoekt opdrachtgever NS Poort de mogelijkheden van dubbel grondgebruik. Afhankelijk van hoe dit project uitpakt overweegt NS Poort op andere locaties vergelijkbare projecten te realiseren. “Tot nog toe komt de werkelijkheid van het hotelproject in hoofdlijnen overeen met wat het ontwerp voorspelde”, zegt Michel Duin. Wel noemt de hoofduitvoerder van hoofdaannemer J.P. van Eesteren het project ‘complexer dan voorzien’.
“Dat vergt wel wat inspanning”, laat hij er direct op volgen, “niet in de laatste plaats omdat de perrons tijdens de uitvoering in gebruik moesten blijven en het werk het spoorwegbedrijf niet mocht hinderen.”
J.P. van Eesteren kon alleen aan die eis voldoen door de basis voor de nieuwbouw op een werkbordes boven de sporen te bouwen. Een tweede bordes fungeerde als de bouwplaats waarvoor op het maaiveld geen ruimte was. De bouwer moest minstens een meter boven de bovenleiding blijven om te voorkomen dat elektrische vonken overslaan naar de portalen van het hotel in aanbouw.

Hulpconstructie

De portalen bestaan uit stalen poten die tijdelijk op vijzels rusten. De poten zijn met beton gevuld en verbonden met koppelbalken met een stalen omhulling die met beton is afgestort. Tussen de portalen hangen voorgefabriceerde gebogen elementen. Op deze ‘buik’ zijn de technische ruimte en de eerste kamerverdieping van het hotel gebouwd. Een horizontale hulpconstructie voorkomt met vijzels dat de portaalpoten uitbuigen.
Het staalwerk vormt een hulpconstructie die de portalen tijdelijk ondersteunt. “Die extra stijfheid was nodig om de constructie iets op te vijzelen”, vertelt Duin. “Nodig om het werkbordes te kunnen weghalen teneinde de eerste twee bouwlagen weer vrij te maken.”
In het afgelopen weekeinde is het geheel teruggevijzeld. De poten staan op hun fundering en de bovenleiding is aan het gebouw gemonteerd. Duin: “Dat laatste lukt alleen als ProRail de sporen buiten dienst stelt; we moesten dat minstens een jaar voor de geplande datum aanvragen bij de spoorbeheerder.”

Microtunneling

De fundering bestaat uit poeren die vastzitten aan palen die met behulp van microtunneling zijn gemaakt. De palen zijn gevormd met stalen buizen van 1 meter in diameter en zijn 30 meter lang. De poeren aan weerszijden van de portalen zijn onderlangs doorverbonden met telkens twee trekankers. Tussen de buispalen en de poeren zitten veren die de aanbouw vrijwaren van de trillingen die de passerende treinen genereren.

Vijzels van eigen fabricaat

Van eigen fabricaat zijn de hydraulische vijzels die onderaannemer Civiele Technieken De Boer uit Nieuwegein gebruikt om de aanbouw voor het Ibis-hotel op z’n plek te brengen. De handel biedt een ruime keuze aan kant-en-klare vijzels. “Het gaat echter niet alleen om de vijzels”, legt directeur Theo Hendriks uit. “Het systeem dat de vijzels bedient is net zo belangrijk.” Het is geen nieuwe techniek; het bedrijf zet er al langer bruggen mee op hun plek. Het is voor Hendriks wel voor het eerst dat hij er een betonnen gebouw 2,70 meter mee laat zakken. Inclusief de vijzels van de horizontale spanconstructie komt het totaal op 120 vijzels met een totale capaciteit van ruim 12.000 ton. Onder de poten staan veertig borgmoervijzels: vier per poot. De vijzels zitten in een stalen omkasting. Zodra deze constructie op de poeren staat kunnen de vijzels er onderuit worden gehaald. Hendriks maakt zich geen zorgen over eventuele maatafwijkingen: “Het lasermeetsysteem dat de hoogte controleert heeft een nauwkeurigheid van een halve millimeter!” Borgmoeren rond de plunjer van de vijzels verzorgen de veiligheid van het systeem.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels