nieuws

Piekbelasting infrastructuur oplosbaar

bouwbreed

Verkeersveiligheid, milieu en doorstroming zijn met elkaar verbonden. Het zijn niet alleen verkeersonderwerpen die bestuurlijk en maatschappelijk hoog scoren, maar ze vormen ook een steeds groter probleem, dat schijnbaar autonoom groeit en dat onbeheersbaar dreigt te worden. Het is de vraag met welke visie en met welke instrumentele inzet dit probleem ooit kan worden ‘getackeld’. Mogelijk dat intelligente netwerkregelingen daarin een rol kunnen gaan spelen.

Verkeersveiligheid, milieu en doorstroming zijn met elkaar verbonden. Het zijn niet alleen verkeersonderwerpen die bestuurlijk en maatschappelijk hoog scoren, maar ze vormen ook een steeds groter probleem, dat schijnbaar autonoom groeit en dat onbeheersbaar dreigt te worden. Het is de vraag met welke visie en met welke instrumentele inzet dit probleem ooit kan worden ‘getackeld’. Mogelijk dat intelligente netwerkregelingen daarin een rol kunnen gaan spelen.
Intelligente maatregelen werken alleen maar wanneer ze zijn ingebed in een beleidsmatige context en een kans krijgen zich op wat langere termijn te bewijzen. Dat daarbij altijd gebouwd zal moeten worden aan de uitbreiding en verfijning van de infrastructuur is een noodzakelijk gegeven. Zelfs wanneer aan alle bestuurlijke en fysieke randvoorwaarden voor een optimaal functionerend mobiliteitssysteem is voldaan, kan uitsluitend maatwerk op het gebied van verkeersmanagement het verschil maken.

Controle

Het gaat bij maatwerk om intelligente toepassingen van ict op terreinen als (digitale) handhaving, zoals flitspalen, reisinformatie, voertuigdetectie, kentekenherkenning of kilometerheffing. Dat zijn maatregelen die positief doorwerken op de doorstroming, veiligheid en milieu- en energiebesparingen. Tijdens een onlangs gehouden bijeenkomst, georganiseerd door Peek Traffic B.V. bleek bijvoorbeeld op welke wijze een concept als ‘utopia’ in enkele gemeenten functioneert. Het is een techniek, die gebaseerd is op het onderling communiceren van op kruispunten geplaatste verkeerslichten. Deze anticiperen automatisch en voortdurend op het naderende verkeersaanbod. De ervaringen hebben geleerd dat de mate van flexibiliteit binnen zo’n verkeerskundig concept bepalend is voor de uitwerking. Het voorbeeld van de provinciale weg in Rhenen bewijst daar dat de dagelijkse files minder lang zijn en uit de dorpskern verdwenen zijn. Het adaptieve vermogen blijkt adequaat afgestemd te zijn op het dagelijkse verkeersaanbod; ook de afstemming tussen de verschillende kruispunten op dit tracé is onder controle. Niettemin zal ook hier op langere termijn en op ruimere schaal beoordeeld moeten worden of dit systeem voldoende helpt. Het mag in ieder geval niet leiden tot geografische verplaatsing van het mobiliteitsprobleem.
Het gaat bij verkeerskundige oplossingen ook om de positie en de doorstroming van het openbaar vervoer.
In Brussel is ervoor gekozen om de tram in een belangrijk deel van het centrum over een traject van ruim twee kilometer over de Koningin Louizalaan voorrang te geven. Dat betekende dat een keuze gemaakt moest worden tussen een omvangrijke infrastructurele aanpassing of het toepassen van software. Uiteindelijk heeft dat geleid tot een goed functionerend systeem, dat ertoe heeft geleid dat de dagelijkse problemen voor het tramverkeer voor een deel voorbij zijn. De vijf verkeerskruisingen leveren nauwelijks wachttijden op – ook niet voor auto’s -, terwijl de gemiddelde snelheid van de trams kon toenemen waardoor zo’n drie tot vijf minuten tijdwinst over dit traject kon worden geboekt.
Dat door toepassingen van moderne technologie ook milieudoelstellingen kunnen worden bereikt blijkt nu al. Vooral op het gebied van reisinformatie – in de auto of langs de weg – is al veel bereikt en mogelijk. Wanneer reistijden, stagnatie of filevorming tijdig en actueel worden doorgegeven zullen automobilisten daarop anticiperen. In een volgend stadium zal dit ‘automatisch’ gebeuren. Daardoor zal ook grotere schaal de efficiency en betere doorstroming in het verkeer toenemen, hetgeen bijvoorbeeld al leiden tot minder energieverbruik. Ook de verkeersveiligheid neemt hierdoor toe.

Kaderprogramma

Op dit moment worden huidige technologieën toegepast en verder ontwikkeld voor de verkeersoplossingen van de toekomst. Zo is de Europese Commissie samen met het Europese bedrijfsleven en kennisinstituten serieus en actief in het kader van het zesde kaderprogramma aan de slag om bijvoorbeeld het concept ‘slimmer rijden’ verder te ontwikkelen. En er zijn verschillende pilots – zoals rond ‘speed adaption’ – die volgens deskundigen veelbelovend zijn, althans wanneer ze ook op basis van gemeenschappelijke, min of meer uniforme normen worden toegepast door en binnen de lidstaten.
Drs. Robbert Coops
Sociaal geograaf en partner van HVR, Den Haag
robbert.coops@hvrgroup.nl

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels