nieuws

‘Particulier opdrachtgeverschap behoeft sturing’

bouwbreed

Dat het maken van plannen voor de eigen woningen in het Almeerse project Poortwachter niet van een leien dakje gaat, rekent architect Michel Post de aspirant-bewoners niet aan. Liever wijst hij op de les die de gemeente uit dit project kan leren.

“Hier wordt een enorme vrijheid gegeven om naar eigen inzicht een woning te bouwen maar de mensen hebben geen idee hoe daarmee om te gaan”, stelt hij. “Ze weten niet wat ze willen en wat de consequenties zijn van kun keuzes.”
Aan alle keuzes zit bovendien een prijs, waardoor het beschikbare budget rap wordt overschreden. Om het betaalbaar te houden, moeten veel speciale wensen weer worden geschrapt. “Wat dan overblijft is meestal heel standaard.” En bovendien vaak niet optimaal, zo meent hij. Bijvoorbeeld omdat wordt vastgehouden aan een opzet die niet past bij de beschikbare kavel.
“Voor het maken van een ontwerp hebben de meesten uit zichzelf geen idee. Als je dan vraagt een voorbeeld te laten zien van wat ze mooi vinden, komen ze bijna allemaal met een plaatje van een cataloguswoning aan.”
Een geheide wens zijn de patriciërswoningen. “Die vinden de mensen mooi. Maar ze zijn breed en passen niet op een smalle kavel. Of zij moeten er dwars op en dat staat weer niet. Of neem de auto. Moet per se naast het huis. Maar met een kavel van 11 meter breed, blijft dan niet ruimte veel over om een vrijstaand huis te bouwen.”
Een handige oplossing, reikt hij in zo’n geval wel aan, vormt een twee-onder-eenkapper. Dat dit gelijk een buitenmuur scheelt, helpt ook om binnen het budget te blijven. Toch kiest vrijwel niemand daarvoor. Iedereen heeft zijn zinnen gezet op een vrijstaand huis, ook al scheert het langs dat van de buren.

Tijd

De architecten, maar ook andere partijen in het bouwteam dat is samengesteld voor dit project zoals de bouwmanager en de aannemer, hebben er volgens Post hun handen vol aan. “De bedoeling was dat je werkt voor een collectief”, schetst hij de opdracht die is verstrekt en waarop het honorarium is afgestemd. “In de praktijk draait het erop uit dat we dertig individuele projecten hebben. Je bent met iedereen één op één bezig een huis te ontwerpen. Het kost ontzettend veel tijd. Ook omdat mensen niet kunnen aangeven wat ze willen.”
Het komt volgens hem globaal neer op een woning met beneden een grote woonkamer, boven drie of vier slaapkamers en één of twee badkamers. “Dat willen ze allemaal.” De verschillen liggen op het gebied van wel of geen bijkeuken, garage of een erker, al dan niet met puntdak. Dat soort dingen.”
Wat precies, blijkt er moeilijk uit te krijgen. “Ik heb een huis drie keer opnieuw getekend en steeds bleek het weer anders te moeten. Het houdt natuurlijk een keer op. Toch kun je moeilijk zeggen: nu mag je me niets meer vragen.”
Eerst werd voor het project in overleg met allen een stedenbouwkundig plan gemaakt. “De deelnemers die daarbij betrokken waren, zijn op een paar na allemaal afgehaakt. Voor hen zijn anderen in de plaats gekomen. Je zou dus eigenlijk net zo goed opnieuw kunnen beginnen.” Dat gebeurt natuurlijk niet, weet hij, met alle wrijving en misverstanden van dien.

Continuïteit

De moeizame besluitvorming jaagt volgens hem de kosten omhoog. “Er is geen continuïteit. Bij elke volgende stap die moet worden genomen, blijkt de samenstelling van het collectief veranderd. Soms ligt alles een hele tijd stil. Gaan mensen rustig zes weken op vakantie ook al moet er juist een besluit worden genomen over hun huis.” Slim vragen sommigen ook een offerte bij een andere aannemer dan die in het bouwteam. Weten zij veel dat de lagere prijs waarmee die op de proppen komt een binnenkomer is, verzucht hij, zonder het forse meerwerk dat hen dan boven het hoofd hangt.
Hoeveel makkelijker ging het op IJburg, presenteert hij een alternatief voor het geploeter in Almere. Voor een project Flexellence genaamd, met vijf woningen, maakte hij twee beganegrond- en drie verdiepingvarianten. Gegadigden konden daarmee heel verschillende woningen samenstellen, zowel in omvang als indeling. “Bouwkundige aspecten en de organisatie van het bouwproces kun je beter aan de professionals overlaten.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels