nieuws

Module brengt portiekwoning weer bij de tijd

bouwbreed

TNO ontwikkelt met marktpartijen een prefab concept dat in één keer afrekent met alle tekortkomingen van een gemiddelde portiekwoning. Onderzoeker Peter Bouma: “Woningorporaties die hun naoorlogse complexen voorzien van de uitbuikmodule krijgen er totaal nieuwe gebouwen mee terug.”

Gebrek aan ruimte is een van de tekortkomingen van portiekwoningen. De uitbuikmodule is een prefab doos die met behulp van consoles als een soort balkon aan bestaande appartementencomplexen kan worden gehangen.

Ook verouderde voorzieningen vormen een veelgehoorde klacht over portiekwoningen. De uitbuikmodule is voorzien van installaties en leent zich voor grootschalig gebruik. Lengte en diepte zijn afhankelijk van de situatie.

Waar de naam precies vandaan komt, is TNO-onderzoeker Peter Bouma onbekend. Maar, zo zegt hij, “uitbuikmodule blijft in elk geval lekker hangen.” Eén van de bedenkers van het concept is er van overtuigd dat niet alleen de naam blijft hangen. Consoles zorgen ervoor dat de prefab doos als een soort balkon aan bestaande appartementencomplexen kan worden geplakt.
Het onderzoek naar de uitbuikmodule begint als onderdeel van het TNO-project flexibel renoveren ongeveer anderhalf jaar geleden met een enquête onder vier woningcorporaties. De keuze voor portiekwoningen is dan volgens Bouma snel gemaakt. “De renovatiemarkt gaat voor een belangrijk deel over dit type woningen.
Een ruwe schatting leert dat Nederland ongeveer 600.000 van deze woningen telt die (bijna) zijn afgeschreven. Slopen? Dat kan niet met een nieuwbouwproductie van 60.000 woningen per jaar.”
Samen met de vier corporaties zijn de tekortkomingen van portiekwoningen in kaart gebracht. Gebrek aan ruimte is een veel gehoorde klacht, evenals verouderde voorzieningen. Bouma: “Bot gezegd voldoet alleen het casco nog volgens de corporaties.” Bestaande oplossingen zoals uitplinten, opdikken of vernieuwen, blijken niet toereikend. Renovaties gaan niet ver genoeg of zijn tijdrovend. Nieuwbouw is in veel gevallen onbetaalbaar.

Doos

Al snel wordt duidelijk dat er een niet te dure oplossing moet komen die bovendien voor tientallen jaren afrekent met diverse problemen. De uitbuikmodule, een kant-en-klare doos die is uitgerust met installaties, kozijnen en binnenwanden, voldoet volgens Bouma aan die eisen. “Met de leidingschacht die in het concept is opgenomen, kunnen corporaties hun gebouwen feitelijk helemaal opnieuw inrichten, zonder dat het ten koste gaat van ruimte.”
De uitbuikmodule leent zich voor grootschalig gebruik. Lengte en diepte zijn afhankelijk van de situatie. “Die moet altijd ter plaatse worden bekeken.”
Voor een belangrijk deel wordt de uitbuikmodule in de fabriek gemaakt. Dat is volgens Bouma een interessant proefproject, omdat vooralsnog alleen platte prefab gevels gemaakt zijn.
Om kosten te besparen, is TNO op zoek gegaan naar een funderingloos concept. Onderzoek heeft geleerd dat die mogelijkheid er is. “Voor de draagconstructie werd vroeger gerekend met conservatieve aannames. Twaalf procent van het belastingvermogen van een gemiddelde portiekwoning blijft vooralsnog onbenut.” Met consoles tapt de uitbuikmodule handig krachten af van de bestaande fundering. Nadat de bestaande gevel is verwijderd, worden de modules vanaf de eerste verdieping op elkaar gestapeld.

Testwoning

Inmiddels is een prototype van de uitbuikmodule gemaakt. Het onderzoek van TNO is evenwel nog niet afgerond. Bouma: “We willen drie tot vier praktijkprojecten begeleiden. Met woningcorporatie Staedion zijn we over het eerste project in overleg.” Eigenlijk wilde TNO het prototype testen op een complex dat bestemd is voor de sloop. De corporatie zag daar om politieke redenen van af. De bewoners zouden kunnen denken dat zij helemaal niet hadden hoeven verhuizen.
Bouma verwacht veel van het concept .”De uitbuikmodule heeft potentie.”Niet in de laatste plaats, omdat renovatie een belangrijke markt is. Ondertussen werkt hij aan een kostprijsberekening en zijn er ideeën voor een prefab liftschacht.
De uitbuikmodule is mede ontwikkeld door Staedion, CRH Clay products, J.E. Stork Air, Feenstra, Xella DroogbouwSystemen, Van der Maazen BV en kreeg financiële ondersteuning van Senter Novem. “Met zoveel partijen samenwerken en kennis delen is al uniek”, aldus Bouma.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels