nieuws

Eerste emissieloze centrale in Drachten

bouwbreed

De bouw van de eerste emisissieloze elektriciteitscentrale ter wereld is aanstaande. Deze week tekent een aantal Nederlandse bouwmaatschappijen voor het ontwerp, de aanschaf en de bouw. Het contract is 150 miljoen euro waard.

“120 Miljoen voor de centrale zelf en 30 miljoen voor de ondergrondse infrastructuur”, licht Wouter van der Waal, directeur van SEQ Nederland (initiatiefnemende bedrijf) toe. De specifieke partijen die het zogeheten EPC consortium vormen, wil hij niet noemen. “Deze week willen we met de namen naar buiten komen.” Hoewel Van de Waal het financiële plaatje nog niet helemaal rond heeft, staat volgens hem niets de ‘clean’ in plaats van ‘green’ vorm van energiewinning in de weg.
De eerste ZEPP-centrale (Zero Emission Power Plant) komt in Drachten en heeft een vermogen van 50 megawatt. Half Friesland kan daarmee volgens Van der Waal klimaatvriendelijk strijken, televisiekijken en op andere manieren elektriciteit verbruiken. CO 2 -emissie (1 Megaton per vier jaar) die bij het opwekken van de elektriciteit vrijkomt, wordt namelijk in een vrijwel leeggetrokken aardgasveld teruggepompt.
Uniek is dat het opslaan van CO 2 de centrale waarschijnlijk extra aardgas oplevert. Het opgeslagen zwaardere CO 2 drukt lichtere resten aardgas omhoog. In de centrale wordt de aardgas weer gebruikt om elektriciteit op te wekken. Voor een belangrijk deel draait de centrale op aardgas van de Gasunie, omdat onduidelijk is hoeveel aardgas daadwerkelijk nog in de eerder aangeboorde put aanwezig is. Van der Waal: “Dat kun je nooit met zekerheid vaststellen. Maar de resultaten van computersimulaties zien er gunstig uit.”
De bouw van de eerste ‘klimaatneutrale elektriciteitscentrale’ ter wereld is volgens Van der Waal op zich niet spannend. “Eigenlijk is het een gewone elektriciteitscentrale maar dan zonder schoorsteen.” Het perceel waarop de centrale komt is ongeveer 2 hectare groot.
Er wordt een ondergrondse pijpleiding aangelegd van ongeveer 3,5 kilometer lang die de centrale met de putten bij het gasveld met elkaar verbindt.

Principe

Hoewel de ZEPP gebruik maakt van een oud aardgasveld moeten twee nieuwe putten (enkele duizenden meters uit elkaar) worden geslagen tot een diepte van 2,5 kilometer. Eén put zorgt voor de afvoer van C0 2 -uitstoot, de andere begeleidt het door de CO 2 -massa omhoog geperste gas naar boven. ZEPP produceert de elektriciteit in een gesloten CO 2 -kringloop.
Het verbrandingsprincipe is gebaseeerd op technologie van het Amerikaanse bedrijf Clean Energy Systems (CES). Dit bedrijf heeft een verbrandingskamer waarin pure zuurstof (dus zonder stikstof en het daaruit voortkomende NOx) met gas wordt vermengd. Tijdens verbranden ontstaat een zeer heet gas. Door dit gas af te koelen met waterinjectie ontstaat zeer hete stoom. Het afval van de centrale is water en CO 2 . Via condensatie worden de twee componenten gescheiden.

Risico

Het opslaan van CO 2 -uitstoot in een aardgasveld is nog nergens ter wereld vertoond. Volgens enkele criticasters bestaat een kans dat het broeikasgas in een aardgasveld niet valt op te slaan. Van der Waal is niet bang voor het lekken van CO 2 . “Aardgas heeft er miljoenen jaren ingezeten zonder dat wij dat door hadden. De put is wel een mogelijk lekpad. Daarom moeten we zorgen dat die na twintig jaar, als de opslagplaats vol zit, goed afsluiten. Vervolgens moeten we de put een jaar of vijf monitoren.”
Overigens is de SEQ-directeur in gesprek over meer locaties in Noord-Nederland. Ook in zee. “Drachten is ‘it’s first of a kind’, maar binnen zeven jaar willen we meer ZEPP-centrales bouwen die een gezamenlijke capaciteit hebben van 1500 megawatt.”
Van der Waal ziet in het opslaan van CO 2 de ideale oplossing, omdat hij verwacht dat fossiele brandstoffen nog zeker vijftig jaar worden aangeboord. “Nederland moet zijn kans pakken. Geologisch gezien (veel lege aardgasvelden, red.) is ons land uitermate geschikt voor dit soort centrales. CO 2 -opslag heeft bovendien de pretentie goedkoper te worden.”

Eneco neemt belang van 50 procent

ZEPP staat voor Zero Emission Power Plant en voor een elektriciteitscentrale die C0 2 -uitstoot in een leeg aardgasveld opslaat. SEQ Nederland wil in Drachten de eerste ZEPP bouwen. Onlangs nam Eneco een belang van 50 procent in de onderneming. “Daarmee zijn we financieel en organisatorisch sterker geworden”, meent directeur Wouter Van der Waal. In zeven jaar tijd wil hij in Nederland een aantal ZEPP’s bouwen die gezamenlijk goed zijn voor een vermogen van 1500 megawatt. Volgens VROM komt dit cijfer overeen met het vermogen van de ruim 1800 windturbines die Nederland telt. Overigens kent ons land volgens het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) ongeveer twintig elektriciteitscentrales. Tussen 2010 en 2020 bereikt het gros het eind van zijn technische levensduur.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels