nieuws

Supersterk hout met meetbare kwaliteit

bouwbreed

Geacetyleerd hout kenmerkt zich door een constante, gewaarborgde kwaliteit. Het hele productieproces van dit supersterke materiaal is namelijk tot in detail te analyseren. De eerste en vooralsnog enige acetyleerfabriek staat in Arnhem.

De nieuwe fabriek op het voormalige Basf-terrein wordt vandaag officieel in
gebruik gesteld. De productielocatie met een capaciteit van 30.000 kuub per jaar
is binnen één jaar gebouwd en is vanaf maart operationeel. “Zoals bij elke
nieuwe fabriek zijn wij ook de nodige kinderziektes tegengekomen, maar die zijn
inmiddels allemaal opgelost. Vanaf de eerste productiegang hebben we de
specificaties gehaald. Nu werken we aan het optimaliseren van de processen.
Producttechnisch gezien hebben we het hele proces volledig onder controle”,
aldus Bert Kattenbroek, manager sales & marketing van Titan Wood. Het
Nederlandse bedrijf, dat ressorteert onder de Engelse holding Accsys
Technologies PLC, is erin geslaagd het hout volgens een gepatenteerd
modificatieproces commercieel te produceren en is daarmee wereldwijd de enige.
De nieuwe productielocatie beslaat circa 3500 vierkante meter en bevindt zich op
steenworpafstand van de proeffabriek waar tien jaar lang werd geëxperimenteerd
met het acetyleerproces. Het eindresultaat is een nieuwe houtsoort – accoya
genaamd – die de eigenschappen van tropisch hardhout heeft. Acetyleren is het
modificeren van hout met behulp van azijnzuuranhydride, een techniek die al
sinds de jaren twintig van de vorige eeuw bekend is. Het acetyleerproces vergt
10 tot 20 uur, afhankelijk van de dikte van het hout. De fabriek is daarvoor
uitgerust met twee autoclaven van 12 meter lang. In deze ketels, die een
doorsnede hebben van 4 meter, wordt het hout geplaatst; twee stapels van 2,5
meter hoog en 1 meter breed oftewel circa 30 kuub hout per productiegang. Met
vacuüm en druk wordt vervolgens azijnzuuranhydride in het hout ingebracht waarna
dit met de houtcellen een reactie aangaat en het hout zijn specifieke
eigenschappen geeft (zie kader). Het overige azijnzuur wordt weer uit het hout
gehaald en daarmee is het proces gereed. Met de installatie wordt het hout door
en door – tot een dikte van 100 millimeter – gemodificeerd. Tijdens het proces
worden veel inhoudstoffen zoals harsen uit het hout gespoeld, wat goed is voor
onder andere de coating-hechting. Vanuit een centrale controlekamer wordt het
acetyleerproces op de voet gevolgd. Temperatuur, druk en luchtstromen worden van
hieruit gestuurd. Kattenbroek: “Geacetyleerd hout is een industrieel vervaardigd
product dat volledig meetbaar en dus controleerbaar is. Daardoor kunnen we een
constante kwaliteit leveren en waarborgen, iets wat voor de houtsector uniek
is.” Al het hout (duurzaamheidsklasse 1) verlaat de fabriek pas na een grondige
laboratoriumanalyse. De producent gebruikt vooralsnog slechts één houtsoort:
radiata-pine, dat afkomstig is van duurzaam beheerde plantages uit Chili en
Nieuw Zeeland. Kattenbroek: “Dit hout heeft een constante aanvoer en kwaliteit.
In de proeffabriek zullen we in de toekomst ook andere houtsoorten uittesten.”
De eerste partij accoyahout rolde ruim twee maanden geleden al uit de fabriek.
Kattenbroek: “Het betreft hout voor kozijnen, deuren en gevelbekledingen, maar
in principe kan dat variëren van glaslatten tot constructieve brugdelen”, aldus
Kattenbroek. Het gemodificieerde hout behoudt zijn oorspronkelijke kleur. Na het
hele proces ligt er wel een flinterdunne film op van de uitgespoelde harsen die
er makkelijk is af te schaven. Accoyahout voorziet volgens Kattenbroek in een
(internationale) behoefte. “De orderportefeuille is voor dit jaar nagenoeg vol.”
Zo zal Titan Wood onder andere het hout (1200 kuub) leveren voor twee volledig
houten verkeersbruggen over de A7 bij Sneek. De eerste houten brug voldoet aan
de zwaarste verkeersklasse en is daarmee een wereldprimeur. Naast massief hout
voor constructieve toepassingen wordt ook onderzocht of het modificatieproces is
toe te passen bij samengestelde vezelplaten. “Door het acetyleren van houtvezels
kunnen we plaatmateriaal zoals mdf en spaanplaat geschikt maken voor
buitentoepassingen.” Voorlopig richt het productiebedrijf zich vooral op
Nederland, Duitsland en Groot-Brittannië. De volgende stap is om het concept
onder licentie te verkopen. “We verwachten binnen een jaar de eerste
licentieovereenkomst voor een tweede fabriek te sluiten.” Acetyleren is een vorm
van chemische modificatie. Door een reactie met azijnzuurhydride verandert de
celstructuur van het hout en ontstaat een nieuwe houtsoort met eigenschappen die
vergelijkbaar zijn met die van tropisch hardhout. Het gemodificeerde hout is
duurzaam, uv-bestendig en onderscheidt zich onder andere door een sterk
verbeterde dimensiestabiliteit (rek en krimp); die is minimaal 80 procent minder
in vergelijking met het originele hout. De houtsoort is daarmee een
aantrekkelijk alternatief voor tropisch hardhout en laat zich makkelijker
verwerken en profileren. Tijdens het proces zwelt het hout terug naar het
oorspronkelijke nat gezaagde volume, waardoor de droogspanning uit het hout
verdwijnt. Doordat het hout minder zwelt en krimpt bij wisselende klimaten
blijft de coating langer in tact wat leidt tot lagere onderhoudskosten. De
toepassingen variëren van glaslatten tot constructieve brugdelen. Het
acetyleerproces vergt 10 tot 20 uur, afhankelijk van de dikte van het hout.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels