nieuws

Roombeek is ellende vuurwerkramp voorbij

bouwbreed

Het klinkt wrang, geven Bert ter Horst van de gemeente Enschede en Menno van der Veen van corporatie De Woonplaats onmiddellijk toe. Maar stedenbouwkundig gezien is de vuurwerkramp van mei 2000 voor de Enschedese wijk Roombeek nog niet zo slecht geweest.

De gaten die de ontploffing in de vuurwerkopslag in de wijk veroorzaakten, gaven architect Pi de Bruijn namelijk zeeën van mogelijkheden voor een herstructuring die veel verder ging dan v óó r de ramp de bedoeling was. De subsidies van Rijk (122 miljoen) en particulieren (334 miljoen) dekten grotendeels de 600 miljoen euro die de wederopbouw kostte. Bovendien was wachten geen optie meer: gemeente en corporatie moésten aan de slag, en snel. “Het oorspronkelijke plan betrof renovatie en nieuwbouw van de voornamelijk sociale woningbouw in de wijk, uit te voeren in dertig jaar tijd. Na de ramp kon ineens alles in Roombeek, ook wat vergunningen betreft. En hoe pijnlijk ook, de sloop was al voor ons gedaan,” legt Menno van der Veen van De Woonplaats uit.
Met de zevende herdenking van de ramp net achter de rug is Roombeek qua uiterlijk voor een groot deel opgekrabbeld. Zelfs de oude beek waaraan de wijk zijn naam dankt, stroomt weer door het gebied. Op het zwaar getroffen Roomveldje staan nieuwe, pittoreske huurhuisjes. Precies volgens de wens van De Woonplaats, hoewel de voorkeur van de gemeente Enschede uitging naar luxere woningen om hogere inkomensgroepen naar de wijk te lokken. “De bewoners wilden echter graag hetzelfde type huizen terug. En daar hebben we naar geluisterd”, verklaart Van der Veen.

Verkeerde voordeur

Gemeentelijk projectmanager Bert ter Horst: “Enschede is al jaren een stad van lage inkomens. Sinds de jaren zeventig kampt de stad met de gevolgen van het instorten van de textielfabriek, waardoor 15.000 mensen hun baan verloren. Wij wilden het inkomenspeil in de stad graag wat opkrikken.”
Dat is ook wel gelukt, ondanks dat de gemeente op het Roomveldje haar zin niet kreeg. Op de Bamshoeve, een van de plangebieden van Roombeek waar vroeger een fabriek stond, zijn vrije kavels uitgegeven voor luxe woningen, allemaal in particulier opdrachtgeversschap. “We wilden bewust geen seriebouw in Enschede”, benadrukt Ter Horst. “In die eenheidswijken sta je zo bij de verkeerde voordeur.” Van eenheid is in Bamshoeve dan ook geen sprake. Langs de Museumlaan, een lange rechte straat die van het cultuurcluster naar het Rijksmuseum loopt, staan woningen in alle soorten en maten: groen, wit, rood, blauw, waarvan er geen twee dezelfde zijn. Qua uiterlijk gelden hier veel minder strenge eisen dan aan de rand van Bamshoeve.
Roombeek telde oorspronkelijk 1000 woningen, waarvan door de ramp 650 werden verwoest. De wijk krijgt 1650 huizen terug: een derde huur en twee derde koop, waarvan minimaal 400 in particulier opdrachtgeverschap. De Grolschfabriek is verhuisd naar de rand van de stad. De grond wordt bouwrijp gemaakt voor de bouw van koopwoningen en bedrijven. In het Roozendaalgebouw van de voormalige textielfabriek verrijst de TwentseWelle, een cultuurcomplex met drie musea.
Een van de paradepaardjes van gemeente en corporatie is het 25 miljoen euro kostende voorzieningencentrum Prismare, waarin de eerste gebruikers inmiddels hun intrek hebben genomen. Dit complex telt drie basisscholen, 24-uurs kinderopvang, een peuterspeelzaal, een theater, sporthal en ruimtes voor diverse organisaties, zoals de Twentse modelspoorclub. Daarnaast leggen bouwvakkers momenteel de laatste hand aan de 24 appartementen op de bovenste verdieping van het complex, van waaruit de toekomstige bewoners een weids uitzicht hebben over de wijk.

Garantie

Tevens telt Prismare 24 zorgwoningen voor verstandelijk gehandicapten. Prismare is eigendom van De Woonplaats. De gemeente huurt de scholen voor 1 euro per jaar. “De aanwezigheid van scholen helpt ons te garanderen dat Roombeek een mooie wijk blijft”, legt Van der Veen uit. “Stel dat er scholen gesloten moeten worden in Enschede, dan is de kans klein dat het die scholen worden waar de gemeente 1 euro per jaar voor betaalt.” De Woonplaats aast ook op het Cultuurcluster. “Ook een dergelijke voorziening is belangrijk voor een wijk. Als wij eigenaar zijn, zijn we er zeker van dat het museum ook een museum blijft.”
Een volgende klus van gelijke omvang zou Van der Veen op vrijwel precies dezelfde manier doen. Ondanks dat het tussen corporatie en gemeente wel eens hard tegen hard is gegaan. En ook de planning had wel wat anders gekund. “

Trots

Onder druk van de basisscholen, die in noodlokalen huisden die aardig uit hun voegen groeiden, is Prismare eerder open gegaan. De wegen er omheen waren echter nog niet klaar.” Maar verder overheerst de trots op het nieuwe Roombeek. “Er zijn zelfs groepen uit het buitenland komen kijken hoe wij het hier hebben opgelost. Een ook die aandacht dankt de wijk, hoe afschuwelijk ook, aan de vuurwerkramp.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels