nieuws

Granulietslib maakt betere baksteen van baggerspecie

bouwbreed

De combinatie baggerspecie met klei kan een heel aardige baksteen opleveren. Maar baggerspecie met granulietslib scoort beter, zowel kwalitatief als prijstechnisch.

octrooi
nummer: 1028908
houders: DHV Ruimte & Mobiliteit, Spacelift, CVS
uitvinders: L.A. van der Kooij,
J. Zwagerman, J. Groothuizen Jaarlijks levert het uitbaggeren van de Nederlands waterbodems miljoenen kuubs baggerspecie op. Het grootste deel van de specie, bijvoorbeeld in zeehavens, is afkomstig uit zee en kan daar weer terug in worden gestort: de specie is niet verontreinigd. Een kleiner deel, voornamelijk in de binnenwateren, is echter wel verontreinigd. Dit wordt na te zijn gebaggerd voornamelijk opgeslagen in depots. Eigenlijk zou dat minstens twee keer zoveel moeten zijn, maar er is onvoldoende geld en capaciteit om meer op te slaan. Baggerspecie bestaat uit natuurlijke sedimentafzettingen. Dat natuurlijke materiaal is aangevuld met fijne deeltjes afkomstig uit afvalwater van huishoudens, industrieën en de scheepvaart. Baggerspecie kan dan ook licht of zwaar verontreinigd zijn met minerale olie, pcb’s, pak’s, zware metalen, pesticiden en andere schadelijke stoffen. De kosten voor het opslaan van matig tot ernstig verontreinigde baggerspecie (klasse 3 en 4) variëren momenteel ongeveer van 10 tot 30 euro per kubieke meter of ton droge stof.
Een paar jaar geleden namen B. Kisjes, J. Groothuizen (beiden Coöperatieve Vereniging voor Slibverwerking) en L.A. van der Kooij (DHV) het initiatief om op praktijkschaal in een steenfabriek verontreinigde baggerspecie en rivierklei te gebruiken als grondstof voor een nieuw type baksteen: de Kennemermop. In een steenfabriek werden, met een consortium van bedrijven en overheid, 10.000 van deze stenen gebakken. De chemische en fysische eigenschappen van die stenen bleken vergelijkbaar met die van bakstenen uit 100 procent klei, maar hadden als nadeel dat er nog steeds 50 procent klei en kostbare afgasreiniging voor nodig waren, waardoor deze steen duurder zo worden dan een normale baksteen. Voor een goedkopere baksteen met baggerspecie was daarom een minder kostbare, liefst zo schoon mogelijke hulpstof nodig. “Verrassenderwijs is gebleken dat wanneer klei wordt vervangen door granulietslib, bakstenen kunnen worden verkregen met een goede kwaliteit”, schrijven L.A. van der Kooij, J. Zwagerman en al genoemde J. Groothuizen in octrooiaanvrage 1028908 met als titel ‘Werkwijze voor het vervaardigen van baksteen uit baggerspecie’.

Afvalproduct

Granulietslib is een afvalproduct dat vrijkomt bij het wassen en bewerken van graniet, voordat dit gesteente wordt verwerkt tot steenslag voor bijvoorbeeld de Nederlandse Spoorwegen. De combinatie slib en baggerspecie was een idee van de in eerste instantie niet bij het consortium Kennemermop betrokken J. Zwagerman, directeur/eigenaar van de Spacelift bedrijvengroep. Zwagerman: “Granulietslib bevat geen verontreinigingen en geen organische stof, maar moet wel ergens worden gestort omdat niemand er verder iets mee kan. Het slib heeft een hoog gehalte aan silicium en bevat aluminiumoxide, natuurlijke bestanddelen van klei. Bij het bakproces worden zware metalen uit de baggerspecie in de kristalmatrix vastgelegd, waardoor deze, ook na sloop, niet vrijkomen in het milieu. De steen met granulietslib voldoet aan het Bouwstoffenbesluit, de eisen van het Komo-keur en aan de verscherpte eisen uit het nieuwe Besluit Bodemkwaliteit.” Baggerspecie bevat organische stof, dat is niet bevordelijk voor een goede baksteen. Door in plaats van klei het schone granulietslib aan baggerspecie toe te voegen, breng je het gehalte organische stof omlaag. En je hebt ook minder last van eventuele schelpen uit de specie, die barsten in de steen kunnen veroorzaken, aldus Zwagerman.
In 1985 kocht Zwagerman een verlaten steenfabriek in Velp. Vanwege een kettingbeding mogen daar pas vanaf 1 januari 2010 weer bakstenen worden geproduceerd, een voorwaarde die volgens Zwagerman “door de gevestigde baksteenproducenten, die helemaal niet blij zijn met dit initiatief, angstvallig in de gaten wordt gehouden.” In eerste instantie wil de uitvinder de beoogde handelsnaam van de steen niet noemen, maar in een vervolggesprek valt al snel de naam het ‘Riverstone-project’. Het ligt voor de hand dat de granulietbaggersteen ook onder de naam ‘Riverstone’ op de markt komt. Zwagerman: “We verwachten dat we 90 procent van onze productie zullen exporteren, want voor Nederland geldt ‘wat de boer niet kent, eet hij niet’.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels