nieuws

Ruimte voor de Rivier paradepaardje van Schultz

bouwbreed

den haag – Nog ruim een week is Melanie Schultz van Haegen staatssecretaris op het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Haar bureau is nog niet opgeruimd. “Natuurlijk niet. Ik ga door tot het laatste uur”.Nog ruim een week is Melanie Schultz van Haegen staatssecretaris op het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Haar bureau is nog niet opgeruimd. “Natuurlijk niet. Ik ga door tot het laatste uur”.

Dat is ook niet zo gek. Met water heeft de 36-jarige Schultz een portefeuille in handen die steeds belangrijker wordt geacht door deskundigen, burgers en zelfs de politiek. Want daar ontbrak het de afgelopen jaren wel aan, vindt zij. “Maar tot mijn grote vreugde is het een van de belangrijkste thema’s geworden in ons land. Water heeft zelfs een aparte paragraaf in het nieuwe regeerakkoord. En dat komt echt niet alleen door Al Gore. De overstromingen wereldwijd van de afgelopen periode hebben de mensen wakker geschud.”
Met plezier kijkt ze terug naar haar jaren als staatssecretaris. En vooral over haar liefde voor het watervraagstuk, wil ze graag praten. “Water is inderdaad mijn ding. Het miljardenproject Ruimte voor de Rivier is mijn trots, het eerste project waar wij het nieuwe waterbeleid grootschalig vormgeven. Na de overstromingen in de jaren negentig hebben we gezegd ruimte te willen geven aan de rivier. Ik ben blij dat dit het eerste bewijs is dat dit andere denken vorm gaat krijgen. Dat is best knap, want het zit in de Nederlandse genen om zo snel mogelijk van het water af te komen. Land teruggeven is natuurlijk helemaal tegennatuurlijk voor ons Nederlanders. Maar de rivieren worden niet alleen veiliger, maar ook veel mooier dan al die gekanaliseerde rivieren.”
Schultz is iemand die vindt dat de natuur in ruime mate moet worden betrokken bij plannen. Dat geldt zeker voor de kust, zegt ze. Een plan waarmee onlangs een denktank kwam – een eiland voor de kust met een standbeeld erop – noemt ze symboolpolitiek. “Je moet bouwen met de natuur. In the end is natuur namelijk altijd sterker. Daar win je nooit van. Dus moet je er gebruik van maken.” Een plan-Waterman – zand opspuiten zodat er vanzelf een kustlaag ‘bijkomt’ – spreekt haar meer aan. Het creëren van nieuw vasteland is beter dan een eilandenreeks voor de kust, vindt ze. “De knopen moeten zo langzamerhand maar eens worden doorgehakt. Nu gaan beslissen wat we straks willen.”

Open vizier

Ze kijkt wat betreft de besluitvorming met open vizier naar de gebeurtenissen in het Midden-Oosten. Dubai die in ‘no time’ een groot Palmeiland met woningen opspuit, daar kunnen de Nederlandse bestuurders alleen maar van likkebaarden, denkt zij. Tegelijkertijd moeten we ons daar niet al te veel op vastleggen. “Natuurlijk doen wij veel langer over de besluitvorming van bepaalde plannen. Maar we zouden tussen Dubai en Nederland in moeten zitten qua tempo van de besluitvorming. Want hoe duurzaam is Dubai? Er zijn veel deskundigen die daar hun vraagtekens bij zetten. Wij zijn veel zorgvuldiger en daarmee duurzamer in onze ontwikkeling.”
Maar ze kent de kritische en vragende verhalen ook: Nederlanders die wel bouwen in Dubai en niet in Nederland. Hoe kan dat nou? Wat dat betreft zou ze graag een kruising zien. Snellere procedures maar wel zorgvuldig. “Als het ministerie van Verkeer en Waterstaat ergens mee is gebaat, dan is het wel de inperking van procedures. Ik ben zelf voorstander van het Duitse systeem. Mensen die inspraak willen op een bouwplan betalen een kleine bijdrage. 25 euro of zo. Snijdt hun idee hout, dan krijgen ze het geld terug. Daarmee leg je een kleine drempel op, die de procedure zou kunnen versnellen. Want je houdt dan alleen de mensen over die echt belang hebben en je verliest de mensen die procederen om het procederen.”
Schultz vindt dat Nederland veel robuuster moet omgaan met de investeringen voor de waterveiligheid. “Je moet daarvoor wel de wet aanpassen. Maar dat kan. Nu zijn we, net zoals bij een apk-keuring, bezig om de dijken en keringen aan te passen wanneer ze niet meer voldoen. Je moet de komende twintig tot veertig jaar vooruit kijken en de dijken daarop aanpassen.” Een goed voorbeeld vindt zij toch weer Ruimte voor de Rivier. “Ik heb ervoor gekozen op een aantal plekken ruimere maatregelen dan strikt noodzakelijk te kiezen. Daarmee voorkom je dat je tien jaar later in het zelfde gebied opnieuw maatregelen moet nemen en door mensen wordt opgewacht met een hooivork.”
De vertrekkende staatssecretaris is tevreden over de hoeveelheid geld die de nieuwe regering in het waterbeleid wil stoppen. “Met 375 miljoen euro en 150 miljoen euro structureel na 2011 kom je aan de benodigde 1,6 miljard om de dijken weer op orde te krijgen.” Minder tevreden is ze over wat het nieuwe kabinet gaat doen met de kwaliteit van het water. Daar stond helemaal niets over in het regeerakkoord terwijl daar de komende jaren flink wat aan moet gebeuren, weet Schultz. “Brussel gaat ons nauwgezet volgen en we zijn miljarden nodig om de kwaliteit van het water op orde te houden.” En dat is geen sinecure, zegt zij, in een dichtbevolkt land als Nederland waar een tekort aan goed drinkwater dreigt. “Het is een van de dingen die ik mijn opvolger op het hart zal drukken. Daar moet hij of zij veel aandacht aan besteden.”

Schiphol

Het luchtvaartdossier was soms een echt hoofdpijndossier, zegt Schultz. Ze is niet tevreden over de landing van het kabinetsstandpunt Schiphol. Daarbij mag de luchthaven groeien mits het binnen de afgesproken grenzen blijft. “De totstandkoming van het kabinetsstandpunt is een zeer open proces geweest. Alle voor- en tegenstanders konden mee spreken. Toen het kabinet vervolgens een politieke keuze maakte, kwamen veel reacties binnen van wantrouwen. Ik zal de komende jaren toch terugkijken en mezelf afvragen hoe ik dat wantrouwen toch had kunnen wegnemen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels