nieuws

Uitverkoren project gaat in tegen trend

bouwbreed Premium

Edwin Oostmeijer Aantal woningen: 108Woningtypen: onder meer terrasappartementen, tuinappartementen, boven- en benedenwoningen, in uiteenlopende grootte en prijsklasse.Ontwikkelaar: Edwin Oostmeijer Projectontwikkeling BV / Van Bekkum Groep BVAannemer: Van Bekkum GroepOntwerp woningen: VMX architectenTuinontwerp: Ronald RietveldIn Almere kwam Edwin Oostmeijer vrijwel nooit. Hij zou niet weten wat hij er moest doen. Pas toen wethouder Adri Duijvestein kwam met plannen om bewoners meer zeggenschap te geven over de bouw van hun huis, is hij zich in de stad gaan verdiepen. Via internet vond hij verhalen van Almeerders. Opvallend was dat die mensen ooit allemaal dachten: Almere, daar wil ik niet wonen.

“Tot ze het toch deden. Toen werden ze enthousiast. Almere biedt een vakantiegevoel. Er is rust en ruimte en tegelijk is de grote stad dichtbij. Het Homeruskwartier ligt op een interessante locatie, pal naast het IJmeer. Het is een omgeving met veel water en groen. Maar je rijdt ook zo de brug op naar Amsterdam.
Door het particulier opdrachtgeverschap bepalen de toekomstige bewoners hoe de wijk eruit komt te zien. Wij hebben een inzending gemaakt voor een van de zeven velden waar marktpartijen in samenwerking met de bewoners aan de slag mogen.
Ithaka is het genoemd en het is een gezamenlijk project met mijn vaste aannemer, de Van Bekkum Groep, een ontwikkelende bouwer is dat. Zo’n duurzame relatie heeft voordelen. Ik ga niet blind af op de laagste prijs. Je weet toch wel dat je dan tijdens de bouw vaak nog drie keer op de koffie komt.
Met Ithaka hebben wij meegedaan aan de competitie, waarvoor we moesten aangeven hoe we de bewoners zeggenschap wilden geven. Die zeggenschap gaat over belangrijke onderdelen, niet de kleur van de tegels of de inbouwkeuken. Maar ook niet over het karakter van het project; dat is bepaald. Na de voorronde waarin een jury veertien finalisten aanwees, kwamen uit de eindronde de zeven winnaars naar voren. In de strijd om de zeven velden – voor elk waren nog twee partijen in de race – wisten wij de meeste gegadigden te verzamelen voor het onze.
Ithaka is genoemd naar het gelijknamige Griekse eiland, waar de huizen zijn gebouwd rond een beschutte baai. In Almere is dat een natuurbad. In plaats van de 2,3 hectare te verdelen in individuele kavels, omsluit de bebouwing voor 108 woningen een binnentuin van één hectare. Dit biedt meer kwaliteit dan al die kleine tuintjes. Het zwembad in het midden wordt 10 bij 50 meter; een Olympische wedstrijdlengte. De natuurlijke oevers met waterplanten maken het zelfreinigend.
Met deze gemeenschappelijke tuin gaan we in tegen een trend. Nieuwbouwwijken worden onaantrekkelijk doordat ze helemaal kapotverkaveld zijn. Wij kunnen buiten de gebaande paden treden omdat we geen deel uitmaken van een grote organisatie. Daar zou zeker iemand zitten die ons zou terugfluiten.
Op de verkoopmanifestatie voor het Homeruskwartier vorige maand, toonden de collega’s zich enthousiast over ons idee. Ze zeiden allemaal: prachtig, dit is hoe het zou moeten. Maar, meenden ze: de markt wil het niet. Dat wordt weersproken door de vele gegadigden die we wisten te verzamelen.
Marktonderzoeken houden het misverstand overeind. Alsof die markt alleen maar jarendertigretro wil en vandaag en morgen niet bestaan. Jarendertighuizen kunnen heel mooi zijn. Dat vind ik ook. Maar alleen als ze echt uit de jaren dertig stammen. Zoals de meeste slordige imitaties in nieuwbouwwijken eruit zien, is om te huilen.
Marktonderzoeken leiden tot de grootste gemene deler. Het misverstand van de huidige retrobouw is dat wordt geappelleerd aan verlangens van mensen naar een herkenbare omgeving met een prettige sfeer. Maar aan die verlangens kun je ook op een andere manier tegemoet komen.
Zomaar bij de kaasboer, sprak ik laatst een vrouw die vond dat er meer ‘oude’ gebouwen moesten worden neergezet. Ze bedoelde daarmee, merkte ik, dat ze in nieuwe wijken de gezelligheid miste, de heggen in plaats van schuttingen, gevarieerde straten met af en toe een kromming. Dat soort dingen. Ze noemde niet een keer de kenmerken van de huizen. Dat bijna geen openbare, publieke ruimte wordt overgelaten, is het grote manco van deze tijd. Dat is ongezellig en benauwend. Een gevoel van ruimte ontbreekt.
Het Homeruskwartier betekent mijn derde grote project. Na de School voor de Journalistiek in Utrecht, midden jaren tachtig, knapte ik naast mijn freelancewerk voor De Tijd mijn eerste eigen huis op. Samen met mijn vriend goedkoop gekocht, we hadden niet veel geld. Tal van verhuizingen volgden want we zagen steeds opnieuw vervallen huizen waarvan we wat moois meenden te kunnen maken. In die tijd heb ik veel respect ontwikkeld voor de mensen die het werk doen in de bouw. Ik kom graag in bouwketen.
Bij uitzoekwerk voor een interview met architect Bob van Reeth over zijn ontwerp voor de Utrechtse Mariaplaats deed ik een ontdekking. Een als wooncomplex gecamoufleerde bunker uit de Tweede Wereldoorlog, aan het Servaaskerkhof in Utrecht, was in gemeentelijke stukken aangemerkt als mogelijke woningbouwlocatie. Bob van Reeth wist er wel raad mee. Op de fundamenten werd een ingetogen appartementencomplex bedacht dat harmonieerde met de historische omgeving van het Zocherpark. Per ongeluk werd ik zo fulltime projectontwikkelaar.
Je weet niet waaraan je begint met zo’n locatie. Van de eerste schets tot de oplevering ben ik tien jaar bezig geweest. Waar je allemaal tegenaan loopt… Ik ben achteraf heel verbaasd dat ik het toch voor elkaar heb gekregen. Het project was goed voor de Gouden Piramide 2006; de rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap.
Het leuke is dat ik in Almere aan de slag kan in een leeg gebied, nog buiten de stad. Dat is een stuk makkelijker. Maar ik heb me wel eerst goed georiënteerd. Ik heb een groep Almeerders verzameld die heeft meegedacht over een gewenste vorm van wonen in hun stad. We hebben samen met de architect inspirerende woningbouwprojecten in Denemarken bezocht. Enkele leden werden zo enthousiast over de uitwerking, dat ze zelf in Ithaka komen wonen.” n

Ithaka

Reageer op dit artikel