nieuws

Wanneer is voldaan aan de eisen van aanbestedende diensten?

bouwbreed

Overheidsopdrachten voor werken zijn gedefinieerd als schriftelijke overeenkomsten ‘onder bezwarende titel’ die tussen één of meer aannemers en één of meer aanbestedende diensten zijn gesloten. Ze hebben betrekking op alleen de uitvoering, of op het ontwerp en de uitvoering van werken, in het kader van de in de bijlagen bij de Europese Richtlijn Werken omschreven werkzaamheden, òf het laten uitvoeren met welke middelen dan ook van een werk dat aan de door de aanbestedende dienst vastgestelde eisen voldoet. Bij het laatste wil ik met u stilstaan, want dit kan vragen om misverstanden. Wanneer voldoet een werk aan door de aanbestedende diensten vastgestelde eisen, zodat er sprake is van een overheidsopdracht, en daarmee een Europese aanbestedingsplicht aan de orde kan zijn?

Overheidsopdrachten voor werken zijn gedefinieerd als schriftelijke overeenkomsten ‘onder bezwarende titel’ die tussen één of meer aannemers en één of meer aanbestedende diensten zijn gesloten. Ze hebben betrekking op alleen de uitvoering, of op het ontwerp en de uitvoering van werken, in het kader van de in de bijlagen bij de Europese Richtlijn Werken omschreven werkzaamheden, òf het laten uitvoeren met welke middelen dan ook van een werk dat aan de door de aanbestedende dienst vastgestelde eisen voldoet. Bij het laatste wil ik met u stilstaan, want dit kan vragen om misverstanden. Wanneer voldoet een werk aan door de aanbestedende diensten vastgestelde eisen, zodat er sprake is van een overheidsopdracht, en daarmee een Europese aanbestedingsplicht aan de orde kan zijn?
Overheden stellen velerlei uiteenlopende eisen aan werken. Dat gaat dan om zaken als het Bouwbesluit, de bouwverordening, levensloopbestendigheid, inbraakveiligheid, keurmerken, e.d. In het algemeen verdient het aanbeveling om een onderscheid te maken tussen eisen van overheden die gesteld worden vanuit een zogenaamd algemeen publiekrechterlijk kader, en eisen die specifiek van aard zijn voor een project. Du moment dat eisen specifiek zijn en verder gaan dan het algemene kader, geeft een aanbestedende dienst uiting aan het opdrachtgeverschap. De aanbestedende dienst heeft daarmee als het ware een Programma van Eisen gemaakt, dat een aannemer gaat uitvoeren.
Op het moment dat slechts algemene publieke eisen aan de orde zijn, is dat opdrachtgeverschap van een aanbestedende dienst niet aanwezig. Opdrachtgeverschap wordt vereenzelvigd met het stellen van specifieke eisen. Eisen die komen uit het Bouwbesluit, bouwverordening, bestemmingsplan en/of welstand hebben een publiekrechterlijke inbedding. Ze zijn niet zozeer projectspecifiek, maar zullen ongeacht het project steeds weer hun werking hebben. Hun effect is dan ook van algemene aard. Eisen waaronder die ter zake levensloopbestendigheid, duurzaamheid e.d. van een werk, hebben (vooralsnog) geen publiekrechterlijke inbedding en lopen het risico - om in de terminologie van de definitie in de aanbestedingsrichtlijn te blijven - te worden beschouwd als ‘te voldoen aan eisen van aanbestedende diensten’. Daarmee kan er sprake zijn van een overheidsopdracht in de zin van de aanbestedingsrichtlijn en een aanbestedingsverplichting aan de orde zijn.
Uiteraard moet ook voldaan zijn aan de andere eisen wil er sprake zijn van een overheidsopdracht, waaronder het schriftelijkheidsvereiste, bezwarende titel (op geld waardeerbare tegenprestatie) e.d.
Voor zover aanbestedende diensten boven op het publieke kader nog aanvullende, specifieke eisen stellen, zou het aanbeveling verdienen als eens onderzocht wordt wat die aanvullende eisen zijn. Op het moment dat blijkt dat die aanvullende eisen een repeterend karakter en eigenlijk steeds weer terugkomen bij alle overheidswerken, zodat een bepaalde mate van objectivering en veralgemenisering aangenomen wordt, zou gesteld kunnen worden dat het projectspecifieke karakter van die eisen niet aanwezig is. In die zin zouden naast de eisen vanuit het publiekrechterlijke kader ook een groep aanvullende eisen kunnen worden gedestilleerd, die niet projectspecifiek zijn. Op die manier kan het zijn dat een bepaalde groep overheidseisen niet wordt verstaan als ‘voldoen aan vastgestelde eisen van een aanbestedende dienst’ en daarmee geen sprake is van een overheidsopdracht in de zin van de aanbestedingsrichtlijn. Aanbestedende diensten zou deze groep van aanvullende eisen met een zekere algemene werking ook in het publiekrechterlijke kader kunnen inbedden. Voor zover dat niet wordt gedaan, wordt bereikt dat voor aanbestedende diensten een voor marktpartijen onduidelijkheden over de uitleg van het ‘voldoen aan eisen van aanbestedende diensten’ wellicht wat wordt weggenomen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels