nieuws

Aanpassen is funest

bouwbreed Premium

Een blinde vlek lijkt het wel. Jonge mensen die zich leren aan te passen aan de bestaande bedrijfscultuur, terwijl ze eerder barstten van de veranderenergie. Helemaal fout, weet Aart Bontekoning.

“Elke generatie heeft vernieuwingspotentie”, stelt de organisatiepsycholoog die op 12 december promoveert op onderzoek naar generatieverschillen en de effecten daarvan op organisatieontwikkeling. “Instinctief voelt de nieuwe generatie aan wat verouderd is en reageert daar feilloos op met vernieuwingsimpulsen; ze komen enthousiast binnen, vol veranderenergie. Maar dan gebeurt er iets geks. Ongewild en onbewust leggen ervaren generaties vaak hun manier van werken op aan de jongste generatie, maar dat is juist het stomste wat je kunt doen”, weet Bontekoning. “Het remt organisatievernieuwing, jongeren haken teleurgesteld af of worden onzichtbaar; de werkenergie zakt direct weg.”

Kwaliteit

Iedere generatie bezit een kostbare kwaliteit die ze iedere levensfase opnieuw gebruikt, concludeert Bontekoning na zes jaar promotieonderzoek. De Protestgeneratie (1940-1955) met haar poldermodel is een bekend voorbeeld. In haar jeugd reageerde ze spontaan collectief op het autoritaire leiderschap van toen en bouwde zo haar poldermodel. Het leverde gouden tijden op in de jaren negentig. Maar intussen heeft de gedreven Protestgeneratie moeite om haar dominante rol los te laten. De ongeduldige en netwerkende Pragmatische Generatie (1970-1985) kondigt zich aan, wil invloed en wel nu! De Generatie X (1955-1970) is bezig ‘een nieuw Hollands model’ te bouwen. Het zou, vindt Bontekoning, een historische blunder zijn van de oudere generaties, als zij de Generatie X niet de ruimte en steun geven om hun leidende rol te vervullen. “De kracht van de X’ers is dat ze weten te verbinden, ze zien de verschillen, maar staan tussen de mensen, geven coachend leiding. Tegelijkertijd is de maatschappij steeds meer multidisciplinair en multicultureel. Geweldig toch dat juist deze generatie precies die kwaliteit heeft die nú het hardst nodig is!”

Interviewtje

En hoe bereid je je als bedrijf voor op de Screenagers (1985-200), de eerste generatie die is opgegroeid in het digitale tijdperk van computers, internet, sms en msn? “Zij staan nu voor de poort. Uitgaande van een intredeleeftijd van 23 jaar komen zij rond 2008 de organisaties binnen. Een interviewtje van een half uur met hun ouders: de generatie X, levert al een schat aan informatie op. Voor alle generaties geldt dat ze zich juist niet aan elkaar moeten aanpassen. Juist voor de Screenagers lijkt dat funest! Voorspeld wordt dat ze zich alleen laten leiden in hun eigen authentieke ontwikkeling. Doe dat dus vanaf het eerste moment”, waarschuwt Bontekoning.

Bouw goed in muren bouwen

Specifiek over de bouwsector refereert Aart Bontekoning aan een presentatie die hij hield voor twaalf bouwbedrijven. Bontekoning vindt ze sympathiek, bouwers. “Maar als ze als collectief bij elkaar zitten gebeurt er iets vreemds. Ze zijn heel goed in muren bouwen, letterlijk en figuurlijk. Alsof ik ze moest overtuigen of mijn verhaal wel de moeite waard was. Ik zei: ‘Iedere generatie is slimmer dan de vorige generatie’; de muur ging meteen omhoog. Daar lopen jonge mensen ook tegenaan. Ze moeten zich eerst bewijzen, laten zien dat ze de moeite waard zijn voor de organisatie. Terwijl deze jongeren bij ontvangst willen horen: ‘Jij bent welkom, jij bent de moeite waard en je kunt direct aan de slag.’ Ze willen meteen mee doen, maar ze moeten zich eerst waarmaken. Dat vinden ze hoogst frustrerend.”
Een tweede element is de moeite die bouwbedrijven doen om zelf te bedenken wat goed is voor jonge mensen, in plaats van het rechtstreeks aan hen te vragen. “Ze zitten er vaak naast”. Tot slot is typerend dat het werk altijd voor gaat. “Daar gaat alle aandacht naar toe, dan pas komen de organisatie, de mensen, het leren en ontwikkelen aan bod.”
Bontekoning ziet weliswaar dat het flink aan het veranderen is, er zijn natuurlijk altijd koplopers, maar het zijn er maar een paar. “Om het beste uit deze jonge mensen te halen, moeten ze juist ondersteuning en waardering krijgen, het moet een grondhouding zijn. Maar als de oude generatie eerst overtuigd moet worden, dan zijn de nieuwkomers weg voor je het weet.”

Reageer op dit artikel