nieuws

VROM-Raad pleit voor forse ingrepen woningmarkt

bouwbreed Premium

Het Nederlandse woonbeleid moet fors op de schop. Zowel aan de aanbod- als aan de vraagkant van de woningmarkt zijn op korte termijn stevige ingrepen nodig. De maatschappelijke urgentie is te groot om dit vier jaar te laten rusten, aldus de VROM-Raad.

In het vandaag te presenteren advies ‘Tijd voor keuzes, perspectief op een woningmarkt in balans’ legt het adviesorgaan van de regering een bom onder het huidige Nederlandse woonbeleid. Uit de analyse van de raad komt een beeld naar voren van een verziekte woningmarkt waarin het aanbod wordt afgeknepen en de ondersteuning via de hypotheekrenteaftrek alleen maar leidt tot prijsopdrijving.
De raad legt een pakket maatregelen op tafel dat in samenhang moet worden uitgevoerd om de woningmarkt weer in beweging te krijgen. Het gaat onder andere om de geleidelijke afbouw van de hypotheekrenteaftrek in 20 jaar, het afschaffen van de overdrachtsbelasting, huurliberalisering en een woontoeslag voor huurders én kopers met een kleine beurs.
Daarnaast moet het bouwtempo flink omhoog. Om dat te bereiken is het nodig dat er aan de rand van de Randstad nieuwe (kleinere) uitleglocaties komen, bij voorbeeld in het Groene Hart en langs de kust, en dat de gemeenten genoegen nemen met minder hoge grondopbrengsten. Om de binnenstedelijke bouw in de lift te krijgen is de inzet van meer locatiegerichte subsidies nodig. Als de productie wordt afgeremd door ontwikkelaars met grondposities moet op termijn het zelfrealisatierecht op de helling.
Rode draad in het advies van de raad is dat het huur- en koopbeleid veel meer dan nu op de regionale situatie moet worden afgestemd, aangezien de markt in de Randstad (grote krapte) sterk verschilt van die in de regio (bevolkingsafname en vergrijzing) en bouwen op drassige grond nu eenmaal een stuk duurder is dan op hooggelegen zandgronden. Het advies van de raad is opmerkelijk aangezien het huidige kabinet juist heeft besloten deze regeerperiode een pas op de plaats te maken en niet te gaan sleutelen aan het huur- en koopbeleid in het algemeen en de hypotheekrenteaftrek in het bijzonder.
Volgens de VROM-Raad kan het kabinet zich deze pauze echter niet permitteren. De problemen zijn te groot: het bouwtempo is te traag, de kwaliteit voldoet niet aan de vraag, de prijzen schieten de pan uit en gaan hoe langer hoe meer uit het spoor lopen met de productie. “Als er niets gebeurt zitten we binnen nu een paar jaar met een hele grote groep starters die nergens terecht kunnen”, zegt voorzitter Henry Meijdam van de VROM-raad. “En de problemen worden eigenlijk alleen maar groter: de Vinex-locaties drogen op, binnenstedelijke ontwikkeling gaat trager en nieuwe grote uitbreiding in Almere gaat ook niet snel genoeg.”

Welvaartsverliezen

Voor de schatkist en de welvaart is het van groot belang dat er iets aan de hypotheekrenteaftrek wordt gedaan, zegt de VROM-Raad. Vorig jaar was de overheid 9,93 miljard euro kwijt aan de hypotheekrenteaftrek en dat bedrag zal met een oplopende rente alsmaar verder oplopen, voorziet de raad. Meij­dam: “Het is nu zo uit het lood geslagen dat we geweldige welvaartsverliezen creëren. Alle grote adviesorganen, het IMF en ook de Raad van State, geven aan dat dit systeem niet duurzaam is.”
Zonder hervormingen van het woonbeleid zal de wijkenaanpak van minister Vogelaar mislukken en beperkt blijven tot een “speldenprikken” op een paar plekken in het land, stelt de raad. Belangrijk voor het wijkenbeleid is immers dat de bewoners meer keuzemogelijkheden hebben en dat zit er nu niet in. Het adviesorgaan acht de doelstelling van het kabinet om jaarlijks 80.000 tot 100.000 woningen te bouwen onhaalbaar. “Je kunt wel zeggen dat morgen de hemel rood is, maar dan is hij toch nog gewoon blauw”, aldus Meijdam.

Reageer op dit artikel