nieuws

Ongevalcijfers in bouw kunnen omlaag

bouwbreed Premium

Jaarlijks komen 12.000 werknemers uit de bouwnijverheid na een arbeidsongeval op de eerste hulp van een ziekenhuis terecht. Een kwart van hen is tussen de 15 en 24 jaar. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid opende de Week van de Veilige Bouw met de verspreiding van de meest in het oog springende ongevalcijfers. Cees van Vliet bepleit grote inspanningen om de werkplekken in de bouw veiliger te maken, hoewel de cijfers moeten worden genuanceerd.

Jaarlijks komen 12.000 werknemers uit de bouwnijverheid na een arbeidsongeval op de eerste hulp van een ziekenhuis terecht. Een kwart van hen is tussen de 15 en 24 jaar. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid opende de Week van de Veilige Bouw met de verspreiding van de meest in het oog springende ongevalcijfers. Cees van Vliet bepleit grote inspanningen om de werkplekken in de bouw veiliger te maken, hoewel de cijfers moeten worden genuanceerd.
De Week van de Veilige Bouw zit er bijna op. Een goed moment op terug te blikken op een leerzame week met hier en daar controverse. Deze is welkom. Waar mensen met elkaar discussiëren, komen zij gezamenlijk tot nieuwe inzichten en oplossingen. En het vinden van oplossingen is waar het bij een initiatief als de Week van de Veilige Bouw om draait, is mijn mening.
Zo werd tijdens de startmanifestatie druk gedebatteerd over het naar buiten brengen van de ongevalcijfers door het ministerie van SZW. Niet alle aanwezigen waren blij met de aandacht voor dit aspect van de veiligheid. Jaarlijks gebeuren er in de bouwnijverheid maar liefst 12.000 ongevallen.
Het bericht haalde onder meer het Journaal. Bijna de helft van de ongelukken in de bouwnijverheid waarbij mensen van een dak of verdieping vallen, komt omdat de randbeveiliging niet in orde is. In een derde van de gevallen heeft dit te maken met afwezige of gebrekkige veiligheidsplannen en dito procedures voor het werken op hoogte.

Vraagtekens

Je kunt natuurlijk je vraagtekens zetten bij de confronterende aanpak van de overheid. De themaweek is een gezamenlijk initiatief van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de brancheorganisaties uit de bouwnijverheid om het belang van gezond en veilig werken onder de aandacht te brengen. Maar de bedrijfstak kampt ook met een imagoprobleem. Mede hierdoor is de instroom van nieuw personeel al jaren onder de maat.
Het prominent naar voren brengen van grote aantal ongevallen draagt bepaald niet bij aan een verbetering van de beeldvorming. Maar misschien wil de overheid de bouwnijverheid juist niet sparen. Ook daar is wat voor te zeggen. Feiten zijn immers feiten. En uit de feiten blijkt duidelijk dat er nog veel te winnen valt. Het lijdt immers geen twijfel dat het aantal ongevallen te hoog is. Soms letterlijk door ongeluk, soms als gevolg van falend management. Dit werd eerder dit jaar door het ministerie bekendgemaakt.
Ook blijken werknemers soms een loopje met de arboregels te nemen. Het zoeken naar oplossingen begint bij een heldere analyse van de cijfers. Feiten zijn toch niet altijd feiten. Zo waren niet alle aanwezigen op 9 oktober blij met de wijze waarop de gegevens van het ministerie tot stand zijn gekomen. Arbouw bijvoorbeeld. Jaarlijks publiceert Arbouw zijn cijfers betreffende de ongevallen en het verzuim in de bedrijfstak. In tegenstelling tot het ministerie en de Stichting Consument en Veiligheid (deze gaan uit van alle aanwezigen op de bouwplaats), gaat Arbouw uit van de werknemers die vallen onder de cao’s in de bouw en de sector afbouw en onderhoud.
Wanneer een installateur of liftmonteur zich snijdt aan zijn gereedschap, wordt dit door Arbouw dus niet als ‘bouwongeval’ aangemerkt. De aannemer heeft in veel gevallen namelijk geen invloed op het handelen van deze beroepsgroepen. Arbouw brengt het onderscheid aan, zodat helder wordt waar de schoen wringt. Dat maakt gerichte acties mogelijk. Bovendien geven de cijfers een genuanceerd beeld van de bedrijfstak.

Bedrijfstakverslag

Wat de pijnpunten precies zijn, weten we vanaf 3 december. Dan presenteert Arbouw haar Bedrijfstakverslag, met gegevens over onder andere gezondheid, veiligheid, leefstijl en werkvermogen. Na deze datum zal Arbouw samen met sociale partners en diverse andere organisaties de aandacht blijven vragen voor de noodzaak van maatregelen. Deze noodzaak is groeiende met het toenemen van het aantal nationaliteiten op de bouwplaats, de regeldruk, krappe bouwperioden en de papierwinkel op het bureau van de uitvoerder.
De laatste jaren zijn diverse instrumenten ontwikkeld om de bedrijven te helpen de arbeidsomstandigheden te verbeteren.

Spanningsveld

Arbouw ondersteunt de bedrijven bij hun beleid, zoals met een proef rondom het meten van de veiligheid. Hierbij controleren werknemers zelf de werkplek op diverse veiligheidsaspecten. Het is slechts een van de vele initiatieven die nodig zijn om te zorgen dat het aantal ongevallen zal dalen.
De beoogde daling begint bij kennis en vereist grote bewustwording van de risico’s. Ik geloof dat de bouwnijverheid een bedrijfstak is waar grotere risico’s heersen. Het is ook een bedrijfstak waar al jaren hard wordt gewerkt aan het verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Dat spanningsveld is bijzonder interessant en verdient blijvend de aandacht.
Cees van Vliet
Directeur Arbouw,
Amsterdam

Reageer op dit artikel