nieuws

Op Maharishiklooster rust geen zegen

bouwbreed

Volledige sloop van het Sankt Ludwigklooster in het Limburgse Vlodrop ten behoeve van nieuwbouw van de stichting Meru van de Indiase goeroe Maharishi Yogi lijkt onafwendbaar. Een drama is dat niet, vindt architect en hoogleraar Hans Ruijssenaars, die de mogelijkheden van het gebouw heeft onderzocht. “Het klooster heeft geen monumentale waarde”.

Ruijssenaars is aangezocht in het kader van een bemiddelingspoging. Die moest de Rijksdienst voor Monumentenzorg en de Meru-organisatie bij elkaar te brengen. De rijksdienst heeft het klooster vijf jaar geleden op de monumentenlijst geplaatst. Ruijsenaars: “Dat is overhaast gebeurt om sloop te voorkomen. Ik heb het gebouw uitvoerig bekeken en de geschiedenis bestudeerd. En het voldoet zeker niet aan de eisen voor een rijks- en zelfs niet aan die van een gemeentelijk monument.”
Mede dankzij Ruijssenaars is vergaande overeenstemming bereikt tussen gemeente, provincie, Meru-stichting én de Rijksdienst voor Archelogie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM, de voormalige dienst monumentenzorg). Het resultaat: sloop van het klooster, met behoud van een aantal opvallende elementen naast de nieuwbouw die de Maharishi wil plegen. Dit is bedoeld als gebaar naar de tegenstanders van de sloop.

Zorgen

“We waren heel dicht bij een oplossing,” zegt Ruijssenaars. Maar die is toch weer twijfelachtig geworden, nu blijkt dat daarmee de procedurele strijd nog niet ten einde is. Het klooster van de monumentenlijst schrappen is effectiever. De procedurele mogelijkheden alsnog zand in de raderen te strooien, baren provincie en gemeente – vanouds voor sloop – zorgen. Zij hebben het voorstel afgewezen. Voor nieuwbouw naast het klooster is een stuk bosgrond nodig van het nieuwe Nationaal Park de Meinweg. Zowel Ruijssenaars als Meru-woordvoerder Rik Jung verwachten dat het daarom alsnog op volledige sloop kan uitdraaien. De bal ligt nu bij de portefeuillehouder monumentenzorg in het nieuwe kabinet. Ruijssenaars houdt desondanks een voorkeur voor het door hem bedachte compromis. Niet vanwege het klooster. Wel vindt hij dat beide partijen in het verleden niet helemaal correct hebben gehandeld. Als bemiddelaar moet hij ze allebei iets gunnen.
Plaatsing op de monumentenlijst mag ongegrond zijn, het was een reactie op een al te voortvarend begin met de sloop. “De sloopvergunning was verleend, maar nog niet onherroepelijk.” Een bouwkundig snelverband moet sindsdien instorting van de rest voorkomen.” Bij volledige sloop kan de nieuwbouw van de Maharishi op dezelfde plaats gebeuren. Alleen moet de ingang iets worden gedraaid: volgens de vedische principes moet die naar het Oosten wijzen, waar de zon opkomt. Europese kloosters werden traditioneel gebouwd met de ingang naar Jeruzalem, dus iets zuidelijker.
Dat zijn alternatief een ingreep in het bos tot gevolg heeft, lijkt Ruijssenaars geen natuurramp. “Dat was nog niet zo lang geleden gewoon productiebos. Bovendien schiet aan de andere zijde van het klooster een even groot stuk bos over en dus hoeft alleen maar een uitruil plaats te vinden met Staatsbosbeheer.” Hij vindt dat de tegenstanders van ingrepen ook in hun eigen belang beter kunnen ophouden. Als het gebouw straks van de monumentenlijst gaat, wordt het gesloopt. “Dat is niet de charmantste weg, maar het is ook een oplossing.” Jung: “Het is geen gemakkelijke situatie maar we gaan rustig verder.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels