nieuws

Nationale belangen frustreren vrij verkeer in Europese Unie

bouwbreed

Vrij verkeer van mensen, diensten en goederen binnen de Europese Unie wordt nog steeds ondergesneeuwd door nationale belangen. De Europese rechter heeft de afgelopen jaren de nodige uitspraken gedaan, maar zal daar voorlopig nog mee door moeten gaan.

beschouwing
Het Europese Hof buigt zich momenteel over een zaak tussen Zweedse vakbonden en de Letse bouwer Laval un Partneri. Het Letse bedrijf was bezig een school te bouwen in Vaxholm met eigen werknemers. Die kregen betaald volgens de Letse cao, hetgeen een doorn in het oog was van de Zweedse bonden. Die eisten van het bedrijf dat Zweedse lonen zouden worden betaald.
Toen de Let dat weigerde, hebben de bonden acties georganiseerd die het de bouwer onmogelijk maakte verder te werken. Uit arrenmoede is het bedrijf maar verdwenen uit Zweden.
Het Zweedse Arbeidsgerecht heeft naar aanleiding van deze zaak twee vragen voorgelegd aan het Europese Hof van Justitie. Daarbij draait het onder meer om een Zweedse wet die acties verbiedt tegen een door sociale partners gesloten cao. Dit verbod geldt echter niet voor buitenlandse bedrijven die diensten verrichten in Zweden. De Zweedse rechter vraagt zich af of die Zweedse wet wel verenigbaar is met het beginsel van vrij verkeer en het verbod van discriminatie op grond van nationaliteit.
De Europese rechters hebben inmiddels de partijen gehoord en zullen naar verwachting later dit jaar uitspraak doen. Gezien alle jurisprudentie van het Hof is de uitspraak redelijk voorspelbaar. De acties van de bonden zullen onrechtmatig verklaard worden wegens inbreuk op het Gemeenschapsrecht. Met andere woorden, de Letse bouwer die zijn diensten in Zweden aanbiedt, mag dat doen met werknemers die onder de Letse cao vallen.
Opvallend in deze zaak is te constateren dat er sprake is van een tweedeling van Europa, de oude versus de nieuwe lidstaten. Zweden werd gesteund door de oude lidstaten, Letland door de nieuwe. De Letten vinden dat de oude lidstaten gebruikmaken van protectionistische regels nadat de Balten inderdaad banen hebben overgenomen van Zweden.
De Zweedse vakbonden houden vol dat het Letse bouwbedrijf een bres heeft geslagen in de Zweedse wetgeving omdat de arbeidsvoorwaarden zijn vastgelegd in cao-afspraken in het hele land. De Letten moeten zich daar gewoon aan houden.

Onder druk

Achtergrond is uiteraard wat in alle oude landen geldt, dat de vakbeweging bang is dat de lonen van de ‘eigen’ werknemers onder druk komen te staan als er veel mensen uit de nieuwe landen tegen lage tarieven hun diensten komen aanbieden. Dat leidt tot werkloosheid en sociale dumping, vinden zij. Gelijk loon voor gelijk werk is dan ook de slogan die de FNV in Nederland hanteert.
In andere landen, en dan met name de Noordse landen, zijn de vakbonden minder zachtzinnig zoals Laval heeft gemerkt. Daar worden buitenlandse arbeiders domweg van de steigers gehaald.
Punt is en blijft nog steeds hoever landen kunnen gaan met het tegenhouden van werknemers uit andere landen binnen de EU. In uitspraken heeft het Europese Hof die ruimte steeds kleiner gemaakt. Dat zal in dit geval hoogstwaarschijnlijk ook gebeuren. Het Europa zonder grenzen, het ideaal dat 50 jaar geleden werd uitgedacht bij de oprichting van de Europese Gemeenschap, is dan weer een stapje dichterbij.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels