nieuws

IJzerschermen eenvoudiger aan te leggen

bouwbreed

Het eerste ijzerscherm van Nederland is aangelegd in Katwijk. Een sleuf rond verontreinigde bodem is gevuld met een mengsel van zand en ijzergranulaat. Een volgend project om verspreiding van verontreinigd grondwater tegen te gaan, krijgt waarschijnlijk een scherm door grond te injecteren met ijzerpoeder.

Het ijzerscherm is aangelegd door NTP Milieu uit Enschede in opdracht van de provincie Zuid-Holland. Het betreft een locatie in Katwijk waar in het verleden een vatenspoelerij nering dreef. Het grondwater is verontreinigd met chloorkoolwaterstoffen. Gezien de stroming van het grondwater dreigt de verontreiniging zich te verspreiden. Dat is onacceptabel. Ongeveer 100 meter ‘stroomafwaarts’ van de locatie bevindt zich een volkstuinencomplex. Aanleg van het ijzerscherm biedt de tuinen nu bescherming.
Op de locatie in Katwijk is het scherm aangelegd met behulp van een kettingfreesmachine. Er is een sleuf gegraven van 30 centimeter breed en 5,5 meter diep tot in voor grondwater slecht doorlatende kleilaag. Gelijktijdig met het graven is de sleuf aangevuld met een mengsel van zand en ijzergranulaat. Het is ijzer in pure vorm, zogenoemd nulwaardig ijzer, dat in contact met chloorkoolwaterstoffen een reactie teweegbrengt waarbij de verontreiniging wordt omgezet in onschadelijke reststoffen. “Het is allemaal goed te doen, maar het kan volgens ons beter”, laat bodemspecialist Willem Havermans van NTP Milieu weten.
Bij een volgend project met een ijzerscherm zal naar alle waarschijnlijkheid geen sleuf meer worden gegraven. Havermans laat weten bezig te zijn met een vergelijkbaar project op een andere plek. Daar zou wel een ijzerscherm moeten komen, maar dat wordt aangelegd door injecteren. “Door het ijzer heel klein te maken is injecteren van ijzer in de bodem mogelijk”, stelt de bodemspecialist.
Door met ijzer in poedervorm te werken, ontstaat een scherm dat misschien niet lang genoeg meegaat. Normalerwijs moet het scherm voldoende ijzer bevatten om 10 tot 20 jaar reactief te kunnen zijn. Een geïnjecteerd ijzerscherm haalt dat niet. Voor de meeste locaties zal de hoeveelheid echter voldoende zijn, schat Havermans. En er is altijd de mogelijkheid voor een aanvullende injectie.

Concurrerend

Saneren met behulp van een ijzerscherm is concurrerend met andere reinigingsmethoden, meent Havermans. Het heeft volgens hem voordelen de verontreiniging te zien als ‘black box’ en eromheen iets te maken waardoor deze wordt geïsoleerd. Omdat het grondwater stroomt, komen de verontreinigingen in het grondwater voortdurend in aanraking met het ijzer. De verontreiniging binnen het scherm neemt dus af zonder dat daar pompsystemen of andere voorzieningen aan te pas komen die veel energie of geld kosten. Andere technieken die hetzelfde beogen, blazen perslucht in of voegen nutriënten aan het grondwater toe. “Onze methode is onderhoudsvrij en bovendien doet de grondwaterstroom het werk”, aldus Havermans.
NTP Milieu heeft in 2003 de licentie voor de ijzerschermen verkregen. Dat nu in 2006 pas een eerste project tot uitvoering komt, vindt Havermans gebruikelijk voor nieuwe technieken in het saneringstraject. Ten eerste moet ervoor worden gezorgd dat alle papieren in orde zijn. Bovendien beveelt de Canadese licentieverlener Environmental Technologies een pilotproject aan. Dat betekent onderzoek in het laboratorium en een half jaar op locatie om te zien hoe alles verloopt. Er zouden stoffen in het grondwater kunnen zitten, zoals nitraten, die ook reageren met het ijzer in het scherm. De hoeveelheid ijzer moet daarop worden aangepast. Dat is nodig om er zeker van te zijn dat de verontreiniging in het grondwater volledig gesaneerd kan worden.
Ook het verkrijgen van het contract heeft tijd gevergd. Adviesbureau Grontmij is gekomen met het ijzerscherm als methode. Omdat het een licentie betreft is een geïntegreerd contract niet mogelijk. Een op een verkrijgen van de opdracht is ook nog eens tijdrovend geweest, laat Havermans weten.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels