nieuws

Gunning economische activiteit: in concurrentie

bouwbreed Premium

Column

Column

Samenwerking tussen overheden en private partijen staat volop in de belangstelling sinds de (nog niet afgehandelde) klacht van de Europese Commissie over de gebiedsontwikkeling Vathorst en de uitspraak van het Hof van Justitie in Luxemburg in de zaak Roanne. Steeds vaker rijst de vraag of overheden vrij kunnen kiezen met welke private partijen zij
samenwerken. De Commissie vindt dat die keuze in concurrentie moet plaatsvinden.
Dat blijkt opnieuw uit de onlangs verschenen concept Mededeling van
de Commissie over de aanbestedingsregels bij de oprichting van een publiek-private samenwerking (pps). De door de Commissie beoogde uitleg ziet op selectie door een overheid van een private partner voor een gezamenlijke onderneming (of wel het ‘joint-venturemodel’). De Mededeling brengt de pennen in beweging, ook eerder in Cobouw.
Alhoewel de inhoud van de Mededeling nog niet definitief is en geen formele status heeft, is deze niet zonder betekenis. De uitleg van de Commissie sluit aan bij haar standpunt in de zaak Vathorst en de uitspraak van het Hof in de zaak Roanne. Uitgangspunt is dat het verkrijgen van de positie van private partij in een publiek-private onderneming voor mededinging wordt opengesteld. Dat wil zeggen dat minimaal voorafgaande publicatie moet plaatsvinden zodat gegadigden zich kunnen melden en naar die positie kunnen meedingen. In het geval aan de gezamenlijke onderneming werkzaamheden worden opgedragen, zoals bij gebiedsontwikkeling het bouw- en woonrijp maken, dan dient een aanbestedingsprocedure te worden gevolgd. Met deze uitleg doet de Commissie het zonder voorafgaande bekendmaking kiezen van een private partner voor een publiek-private onderneming opnieuw en expliciet in de ban.
Daar blijft het niet bij. De Mededeling bevat tevens overwegingen die betrekking kunnen hebben op publiek-private samenwerking waarbij geen onderneming wordt opgericht maar wordt volstaan met samenwerkingsafspraken.
Zo merkt de Commissie bij wijze van inleiding op dat de aanbestedingsregelgeving van toepassing is als overheden besluiten met private partijen samen te werken ter zake van economische activiteiten.
Verder stelt de Commissie dat in het algemeen elke contractuele of eenzijdige handeling waarbij een overheid een economische activiteit aan een derde toedeelt gezien moet worden in de context van regels en beginselen van het EG-Verdrag. Gedoeld wordt onder meer op de beginselen van gelijkheid en transparantie, op basis waarvan een voorafgaande publicatieplicht geldt.
De omstreden uitleg van de Commissie is in lijn met haar eerdere uitingen, zoals het in 2004 verschenen Groenboek over pps en concessies. Ook al is er strikt bezien niets nieuws onder de zon, de uitingen van de Commissie worden wel steeds explicieter.
Wordt de koers van de Commissie gevolgd, dan dient gunning van een economische activiteit aan een derde in concurrentie plaats te vinden. Dit betekent minimaal voorafgaande publicatie en in geval van overheidsopdrachten een aanbestedingsprocedure. Onmiddellijk rijst de vraag hoe de Commissie zou aankijken tegen de in Nederland (en andere Europese landen) gebruikelijke gronduitgifte door overheden. In de bouw wordt gevreesd dat de Mededeling op dit punt haar schaduw vooruit werpt. De hamvraag is of Europese lobby dit kan tegenhouden.

Reageer op dit artikel