nieuws

Daklozen kunnen wooncarrière maken op IJburg

bouwbreed Premium

Op het Steigereiland van Amsterdam-IJburg is woningcorporatie Ymere begonnen aan de bouw van het Martien Schaaperhuis: een opvanghuis voor daklozen met mogelijkheden voor een wooncarrière. Architect Friso ten Holt lanceerde tien jaar geleden het plan om samen met dak- en thuislozen een woonvoorziening te ontwerpen. Eindelijk is het zover.

De bijeenkomst van de toenmalige Nationale Woningraad eind jaren negentig onder leiding van wijlen Martien Schaaper met bestuurders en een grote groep daklozen over de komst van betere opvangvoorzieningen, staat Ten Holt nog levendig voor de geest.
“De discussie ontaardde in een enorme scheldpartij. Toen heb ik voorgesteld een ontwerp te maken dat gebaseerd is op de eigen wensen en ideeën van Amsterdamse dak- en thuislozen.”
Belangrijk kenmerk van zijn ontwerp is de mogelijkheid om binnen het opvanghuis een wooncarrière te maken. “Naarmate de bewoner er in slaagt zelfstandiger te wonen, schuift hij of zij een etage op in het gebouw. De bovenste etage bestaat uit zelfstandige wooneenheden. Aangrenzend aan het gebouw bevinden zich ook nog twaalf reguliere woningen die (voormalige) dak- en thuislozen kunnen betrekken. Verder is er ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid. Op de begane grond kunnen daklozen bijvoorbeeld een fietsenwerkplaats gaan exploiteren.”
Ten Holt heeft naar eigen zeggen bij het ontwerp allerlei concessies moeten doen. Zo moest zijn gebouw passen in de stijl van het Steigereiland. “Het stedenbouwkundig plan voor IJburg is heel streng. Ik had de woningen graag rond hofjes gesitueerd. Dat bleek binnen de gemeentelijke opvattingen over het karakter van het Steigereiland niet haalbaar.”
Wel krijgt het complex een binnenplein, die deels te gebruiken is als parkeerplaats. Dat gebied behoudt een openbaar karakter, zodat uitwisseling tussen de bewoners van het pand en de buurt tot stand kan komen.”

Bouw

Ook heeft Ten Holt zijn plan moeten laten varen om de doelgroep te betrekken bij de bouw. “Sommige daklozen hebben vroeger in de bouw gewerkt. Waarom zou je die mensen niet laten meewerken aan de bouw van hun huis? Maar er was uiteindelijk geen geld beschikbaar om dat met een aannemer van de grond te krijgen.”
De aanvang van de bouw heeft tien jaar op zich laten wachten. Dat heeft volgens Ten Holt toch vooral te maken met de problemen die er waren om in Amsterdam een geschikte locatie te vinden. “Het toenmalige Zomers Buiten en Ymere hebben op allerlei plaatsen in de stad gekeken. Maar bewoners en stadsdelen maakten overal bezwaar tegen de komst van een dergelijk opvanghuis.” Dat het uiteindelijk IJburg is geworden, stemt tot tevredenheid. “Dat doorbreekt het patroon van een nieuwbouwgebied alleen voor de betere middenklasse.”
Ook op IJburg is door HVO, exploitant van de woonvoorziening, samen met corporatie, politie en de gemeente veel geïnvesteerd in contact met omwonenden. Een begeleidingsgroep heeft tot taak eventuele overlast voor de buurt tijdig te signaleren.

Reageer op dit artikel