nieuws

Kantoren gekoeld met koude uit zandwinplas

bouwbreed Premium

Na de Amsterdamse Zuidas wordt ook in Steenwijk een poging ondernomen kantoren te koelen met koude, onttrokken aan een meer. Circa 50.000 vierkante meter vloeroppervlak van de Eeser Campus moet op deze manier worden gekoeld.

Het idee leefde bij de initiatiefnemers Unica Installatiegroep en Roelofs Projectontwikkeling, al jaren. Immers: een 60 hectare grote en 45 meter diepe plas op een locatie voor zandwinning onbenut laten, is eigenlijk zonde.
De twee partijen onderzochten in eerste instantie de mogelijkheid van koude/warmteopslag en -levering. De warmtecomponent lieten ze op een gegeven moment varen. “Warmte opslaan in een dergelijke plas is heel lastig. Het water staat in direct contact met de open lucht, waardoor dat eigenlijk niet rendeert”, aldus directeur Laurens de Lange van Unica.
De installatie functioneert als volgt: bodemwater van circa 7 graden wordt op een diepte van 30 à 35 meter via een haalbuis uit de zandplas opgepompt, gefilterd, over een warmtewisselaar geleid en opgewarmd tot 18 graden in het meer teruggebracht. Aan de andere kant van de warmtewisselaar wordt het gekoelde water door een gesloten ringleiding naar de gebouwen getransporteerd. De projectontwikkelaar is er nog niet uit of het koelwater via een ventilator of via koelplafonds de kantoorruimte wordt binnengevoerd. Ook betonkernactivering is nog een mogelijkheid.

Scheidingsvlak

De waterhuishouding in de zandwinningsplas leent zich uitstekend voor deze toepassing. Op een diepte van circa 12 meter zit een scheidingsvlak waaronder het water zowel in de zomer als in de winter een constante temperatuur heeft van 7 à 8 graden.
Boven deze koudebel warmt het water aan de oppervlakte op tot 16 à 17 graden en in de winter koelt het water af tot 8 graden. De voorraad koud water wordt op deze natuurlijke wijze weer aangevuld. “In feite fungeert het meer als een ‘koudeval’, de kou kan er nooit uit ontsnappen”, licht Roelofs toe.
De vergunning van de provincie Overijssel staat toe dat maximaal 1,8 miljoen liter water aan het meer mag worden onttrokken. Het systeem onttrekt echter nog geen derde van die hoeveelheid. De snelheid van de pompen is variabel, zodat de hoeveelheid koeling kan variëren. In een technische ruimte worden de waterpompen en een cascade van plaatwisselaars geplaatst.
Het zuurstof/stikstofgehalte en de zuurgraad van het water worden constant gemonitord via meetsondes bij de warmtewisselaars, evenals de hoeveelheid onttrokken water en watertemperatuur. De monitoring vormt een verplicht onderdeel van de provinciale vergunning.
Het koelen van kantoorgebouwen voor de Eeser Campus langs de A 32 met water van de zandwinplas bespaart zeker 75 procent op het elektriciteitsverbruik ten opzichte van elektrische koelinstallaties. Er hoeft per saldo zo’n 2,5 megawatt minder aan koelvermogen te worden geplaatst.
Unica en Roelofs Projectontwikkeling exploiteren het koelingssysteem gedurende minimaal vijftien jaar. Ze verwachten dat het systeem 40 tot 50 jaar meegaat. Bedrijven op Eeserwold worden verplicht de koeling via dit systeem af te nemen.

Zuidas

Het plan is het tweede in zijn soort in Nederland. Vorig jaar nam Nuon al een koelinstallatie in gebruik in de Nieuwe Meer in Amsterdam. Daarmee worden kantoren op de Zuidas gekoeld.
In februari van dit jaar moest de installatie worden stilgelegd, nadat de raad van State de milieuvergunning vernietigde. Nuon zou met een te simplistisch, eendimensionaal model de opwarming van het meer hebben voorspeld. Een driedimensionaal model zou meer recht doen aan de gevolgen voor algengroei en visstand.
Nadat Nuon alsnog een 3D modellering maakte, werd onlangs een nieuwe vergunning verleend; in juni werd de installatie weer in gebruik genomen. Tegen de nieuwe vergunning is door dezelfde partij, oud-hoogleraar hydrologie Han Stricker, kortgeleden weer bezwaar aangetekend.

Reageer op dit artikel