nieuws

Woningbouwsectoris toe aanmeerjarenafspraak

bouwbreed Premium

Woningcorporaties presenteren in september hun concrete plannen hoe ze de toegezegde 20 procent energiebesparing voor 2018 in de bestaande woningvoorraad willen realiseren. Ook huurders (Woonbond), milieubeweging (Natuur en Milieu) en het kabinet hebben aangegeven dat krachtige maatregelen nodig zijn om energiebesparing in de bestaande woningvoorraad te stimuleren. Hier en daar valt al een pleidooi te beluisteren voor een ‘meerjarenafspraak’ (MJA). Erik van der Werf vraag zicht af of de MJA waardevol kan zijn voor de corporaties

De overheid stelt bij een ‘Meerjarenafspraak’ geld en advies beschikbaar voor investeringen in energiebesparing. De andere partij – in dit geval de woningcorporaties – verplicht zich van zijn kant om de beoogde resultaten te bereiken binnen een afgesproken periode.
De Rijksoverheid heeft sinds het begin van de negentiger jaren van de vorige eeuw ervaring met MJA’s op het gebied van energie-efficiency. Mede door het succes van deze eerste generatie MJA’s, namelijk 22,3 procent energie-efficiency verbetering in tien jaar, hebben industrie en overheid in 2000 besloten om nieuwe afspraken te maken voor de periode 2001-2012. Op dit moment zijn zulke convenanten met dertig economische sectoren van kracht. De daarin werkzame bedrijven hebben in 2005 (de resultaten over 2006 zijn nog niet bekend) gemiddeld 2,2 procent verbeterd.

Convenant

Wellicht kan de MJA, die in het bedrijfsleven dus zijn dienst heeft bewezen een bron van inspiratie zijn voor een structurele aanpak van energiebesparing door de woningcorporaties.
Natuurlijk verschillen woningcorporaties en het bedrijfsleven op diverse punten van elkaar. Er zijn echter ook voldoende overeenkomsten die het aannemelijk maken dat de vier kritische succesfactoren van de MJA’s ook van toepassing zijn op een vergelijkbaar convenant tussen overheid en woningcorporaties.

Ingrediënten

Wat zijn die vier ingrediënten van dit recept? Ten eerste is er de wens van de overheid en het bedrijfsleven om samen verantwoordelijkheid te nemen. Bedrijven – in dit geval corporaties – en overheid formuleren samen doelen die ze vervolgens met elkaar willen verwezenlijken. De overheid levert haar bijdrage in de vorm van financiële bijdragen, wetgeving en andere soorten van begeleiding.
De corporaties realiseren de afgesproken doelen. Voorwaarde is wel dat overheid en bedrijfsleven gelijkwaardige partners zijn. Henk van Heuven, directeur Aedes, riep op de bijeenkomst ‘De wegen naar Rome, energiebesparingsopties voor corporaties’ op 13 april 2007 in Dronten dat “samenwerking het motto is”. Hij wordt dus op zijn wenken bediend.
Denken in mogelijkheden is de tweede succesfactor. De wens om samen iets te willen bereiken biedt openingen naar nieuwe oplossingen, zowel op beleidsniveau als op uitvoeringsniveau. Dat maakt de weg vrij om te denken in mogelijkheden in plaats van problemen. Bij tegenvallende resultaten wordt niet gezocht naar ‘schuldigen’, maar naar oplossingen. Als derde ingrediënt: het lange termijn perspectief. Op de lange termijn komen doelen van overheid en corporaties dicht bij elkaar. Vanuit die overeenstemming in de toekomst is het mogelijk af te spreken wat er op de korte termijn dient te gebeuren. Door het zicht op continuïteit is er bovendien tijd om een relatie op te bouwen en het vertrouwen in elkaar te versterken. En als vierde ingrediënt: Haarlemmer Olie. Natuurlijk zijn er, bijvoorbeeld door tegenvallende resultaten, wel eens wat rimpeltjes in de samenwerking. Het aanstellen van een professionele onafhankelijke strijkt deze, als Haarlemmer Olie, glad.

Actie

Belangrijker nog is dat de onafhankelijke deskundige kennis en informatie kan aandragen, veranderingen stimuleert, partijen uitdaagt tot experimenten en innovatie en hen stimuleert tot actie. SenterNovem is bijvoorbeeld zo’n onafhankelijke deskundige. Het heeft niet alleen kennis en ervaring op het gebied van MJA’s, maar ook op het gebied van energiebesparing in gebouwde omgeving via zijn programma ‘Kompas’. Via die ingang heeft het al intensieve contacten met woningcorporaties over energiebesparing.
Kortom, vanuit die invalshoek durf ik de stelling aan dat de MJA ook voor woningcorporaties een succesformule kan zijn.
Erik van der Werf
Opdrachtmanager MJA bij SenterNovem, Utrecht
e.van.der.werf@senternovem.nl

Reageer op dit artikel