nieuws

‘Straatwerk moet innovatiever worden aanbesteed’

bouwbreed Premium

Gemeenten moeten bij het aanbesteden van straatwerk de uitvoering aan de bouwer overlaten. Dat vindt Jan Wierenga van BAM Wegen, de grootste bouwer van Nederland. In de huidige contracten eisen gemeenten dat het straatwerk onder de hamer wordt gelegd. “Dat is niet goed. Gemeenten zouden net als Rijkswaterstaat slechts het eindresultaat moeten controleren.”

De contracten die Rijkswaterstaat de laatste jaren op de markt brengt, geven bouwers de ruimte om zelf met innovatieve oplossingen te komen. Bouwers nemen de uitdaging die het Rijk hen voorhoudt met beide handen aan. Want met een nieuwe kostenbesparende aanpak, maak je meer kans op de opdracht dan een traditionele recht-toe-recht-aan klus.
Tot voor kort kregen de bouwers van Rijkswaterstaat geen ruimte om zelf met oplossingen te komen. “De overheid vertelde ons wat we moesten doen, en wij maakten het. U vraagt wij draaien”, schetst Wierenga de verhoudingen uit die tijd. Het straatwerk, dat vooral door gemeenten op de markt wordt gebracht, wordt nog niet op innovatieve wijze aanbesteed. Tot op dag van vandaag kiezen lokale overheden voor de traditionele aanpak en schrijven in bestekken precies voor hoe het werk moet worden uitgevoerd.
“Negen van de tien gemeenten neemt in het bestek op dat het straatwerk met de hand moet worden gelegd”, stelt Wierenga. Door de werkwijze op deze manier voor te schrijven, kan BAM Wegen niets anders doen dan de eis van de gemeenten aan hun onderaannemers op te leggen. De straatmaker met een goed geld besparend idee krijgt zo geen kans.

Machinaal

Hoewel gemeenten er nog geen brood in lijken te zien, is Wierenga enthousiast over het machinaal bestraten. “Over vijf jaar zou 20 tot 30 procent van het straatwerk machinaal moeten gebeuren. Over tien jaar ligt dat aandeel zeker op 50 procent.”
Waarom momenteel slechts 10 procent van het straatwerk machinaal wordt gelegd, is volgens de directeur van BAM Wegen moeilijk te zeggen. “Blijkbaar is het nog steeds niet economisch rendabel. Een innovatie moet nu eenmaal tot een betere prijs-kwaliteit-verhouding leiden”, gist hij naar een verklaring.
Het machinaal straten mag nog niets opbrengen, het weerhoudt BAM Wegen er niet van om er druk mee te experimenteren. Binnen BAM Wegen is het bedrijfsonderdeel HABO GWW in Den Haag al 15 jaar dé plek waar het machinaal bestraten onder de loep wordt genomen. Zo bestudeert het bedrijf momenteel de Robostreet, het laatste snufje op het gebied van machinaal bestraten dat met een robotarm de stenen legt. “We hebben de machine nog niet besteld, maar we zijn wel bezig met te kijken hoe die aangepast moet worden. We stellen natuurlijk zo onze specifieke eisen.”
“Wij melken straatmakers niet uit”, reageert Wierenga geprikkeld op het rapport ‘Mechanisatie in de markt gezet’ van het Centrum voor Innovatie in de Bouwkolom (CIB). In het rapport, dat in opdracht van de vereniging Verbetering Mechanisatie Straattechniek (VMS) is geschreven, komen grote aannemers als BAM Wegen er slecht vanaf. Volgens de onderzoekers zetten de wegenbouwers straatwerk voor een zo laag mogelijk prijs in de markt. Op die manier schroeft de hoofdaannemer de verdiensten van het project verder op, zo stelt het CIB.

Concurrentie

Wierenga wil van één van de belangrijkste conclusies in het rapport niets weten. “Wij moeten ook in concurrentie aanbesteden. We begroten dus altijd de reële kosten voor het straatwerk.” Dat straatmakers door de hoge prijsdruk in de markt geen geld overhouden om te innoveren, een andere belangrijke conclusie uit het CIB-rapport, wijst de bestuurder van de hand. “Wij krijgen van onze opdrachtgever geen euro meer voor innovatie.”
Willen straatmakers innoveren, dan zijn ze bij BAM Wegen van harte welkom. “Wij hinderen innovatie niet. Wij staan daar helemaal open voor”, stelt Wierenga. De bestuurder erkent daarbij dat verbetering van de arbeidsomstandigheden hard nodig is. “Goed beschouwd zijn de huidige arbeidsomstandigheden van de straatmaker negentiende eeuws. Daar moeten we wat aan doen.”

Reageer op dit artikel