nieuws

‘Bio-logic’ ontwikkelt zich wereldwijd

bouwbreed Premium

Onlangs gaven gaven Mark Hemel en Barbara Kuit een lezing in de Brakke Grond over hun persoonlijk drijfveren in het kader van de Arcam’s reeks theatrale architectuur lezingen. Hun architectenbureau Information Based Architecture won in 2004 in samenwerking met Arup de opdracht voor de 610 meter hoge Guangzhou tv toren in China die nu onder constructie is. Inmiddels zijn zij doorgedrongen tot de laatste twee kanshebbers in een belangrijke competitie; namelijk voor een 200.000 vierkante meter tellend hoofdkwartier voor het televisiestation Guangzhou tv.

Onlangs gaven gaven Mark Hemel en Barbara Kuit een lezing in de Brakke Grond over hun persoonlijk drijfveren in het kader van de Arcam’s reeks theatrale architectuur lezingen. Hun architectenbureau Information Based Architecture won in 2004 in samenwerking met Arup de opdracht voor de 610 meter hoge Guangzhou tv toren in China die nu onder constructie is. Inmiddels zijn zij doorgedrongen tot de laatste twee kanshebbers in een belangrijke competitie; namelijk voor een 200.000 vierkante meter tellend hoofdkwartier voor het televisiestation Guangzhou tv.
Hieronder een samenvatting van de lezing.
Na de afgelopen decennia een trend van architectuur met hoog ‘blob-gehalte’ zich te hebben zien ontwikkelen, wilden wij iets anders. Geen inhoudsloze vormloze Barbapapa-gebouwen en ook geen fantasieloze rechthoekige dozen. Wij, met ons bureau Information Based Architecture, trachten een nieuwe definitie voor progressieve architectuur te verkennen.
De huidige staat van onze cultuur lijkt chaotisch en ondoorzichtig. Vrijwel ieder probleem is complex en staat via verschillende feedbackloops in verbinding met velerlei aspecten.

Speerpunt

Het is tegenwoordig moeilijk en vaak ook niet correct om problemen te trachten samen te vatten in een simpele ‘one-liner’. Nee, de wereld is complex en wij kunnen daar maar beter mee leren omgaan. Voor een nieuwe generatie architecten zou daar zich het speerpunt moeten bevinden.
Leren omgaan met complexiteit, en complexiteit te leren beïnvloeden in de richting van tastbare, nuttige, en inspirerende resultaten. Daarom ligt in ons werk de nadruk in het opzetten van structuren welke informatie stapsgewijze in zich kunnen opnemen om uiteindelijk uit te groeien tot volwaardige oplossingen. Een flexibele en bijna biologische of evolutionaire benadering van het ontwerpproces dus. Wij noemen dat graag ‘evolutionairy architecture’; architectuur met een nadruk op ‘performance’.
Evolutionaire architectuur zou iets van de intelligente compactheid moeten bezitten van het DNA. Een complex van cruciale ingrediënten die zich naar omstandigheden kan ontwikkelen tot een volgroeid en karaktervol resultaat. Het zou moeten beschikken over een diepere gelaagdheid en op vele schaal aan moeten spreken terwijl nog altijd bestaande uit een coherent en dus logisch systeem. Logisch maar flexibeler, gerelateerd aan haar omgeving maar tegelijk vrijer. Wij zien deze ‘bio’-logische trend zich wereldwijd duidelijk ontwikkelen. Zo richt de nieuwe ‘digital generation’ zich op input en output’. Termen normaal gebruikt binnen het jargon van computerprogrammeur. Het is namelijk de computer die ons volledig nieuwe mogelijkheden biedt. De computer is er niet alleen voor productieverhoging maar maakt ook wezenlijk nieuwe dingen mogelijk. Zodanig complexe gebouwen zijn nu mogelijk die nooit eerder in de geschiedenis gebouwd hadden kunnen worden. ‘Sophisticated’ analysetechnieken maken het mogelijk complexiteit echt anders te benaderen. Er is geen noodzaak meer om te simplificeren.

Intuïtiever

Nieuwe gedigitaliseerde productieprocessen in de bouw als lasercutting, rapid prototypen, robot-welding en concrete-printing openen tezamen met deze analyse technieken nieuwe conceptuele mogelijkheden voor het architectonisch ontwerpproces. De computer zelf kan als een paradigma dienen om deze werkwijze toe te lichten.
Waar de eerste Xerox-computer pioneers in de jaren ’60 nog zelf zo’n apparaat in elkaar soldeerden, zijn we nu bij een generatie aanbeland welke van jongs af aan met allerlei digitale technologie zijn opgegroeid. Zij weten niet hoe zo’n apparaat precies werkt. Voor hen is technologie veel intuïtiever, veel minder technisch. Het mechanische boeit hen minder, zij zijn meer gefascineerd door de mogelijkheden die deze nieuwste technologieën bieden. Nieuwe netwerken, nieuwe connectiviteit, nieuwe individuele expressie, resulterend in nieuwe samenlevingsvormen.
Technologie heeft zich zo ontwikkeld tot systemen waarbij een volledig begrip minder belangrijk is geworden.
Neem als voorbeeld een draagstructuur van een complex vrij-gevormd gebouw. De manier hier aan te werken is niet zo zeer via duimregels en totaal inzichten; maar veel meer via intuïtie en het inbouwen van controle mechanismen die ge-‘tuned’ kunnen worden zodat de mogelijkheden voor optimalisatie zijn ingebouwd. En ondanks het ontbreken van een volledig overzicht een klant toch kan vertrouwen dat uiteindelijk een evolutionair geoptimaliseerd resultaat kan worden bereikt. Vergeleken met de intelligente algoritmes afkomstig uit de natuur heeft de bouwkunst nog een lange weg te gaan.
Op dit moment kunnen wij nog niet tippen aan de complexiteit van hoe bijvoorbeeld beenmerg wordt afgezet binnen in het bot van de menselijke heup, of hoe de huid van haaien is ontwikkeld tot hydro-dynamisch superoppervlak. Maar zeker is dat bio-logic nog een latente weelde in zich herbergt.
Mark Hemel
Information Based Architecture,
Amsterdam
hemel@IBA-bv.com

Reageer op dit artikel