nieuws

Publiek-private samenwerking: een containerbegrip

bouwbreed Premium

Publiek private samenwerking is een begrip wat recentelijk veel wordt genoemd bij grote infrastructurele projecten. Wat deze contractuele samenwerking nu precies inhoudt blijkt echter niet altijd duidelijk te zijn. Pps is een containerbegrip. Publiek private samenwerking is een begrip wat recentelijk veel wordt genoemd bij grote infrastructurele projecten. Wat deze contractuele samenwerking nu precies inhoudt blijkt echter niet altijd duidelijk te zijn. Pps is een containerbegrip.

Pps is een begrip dat in de politiek veel draagvlak lijkt te krijgen, ook vanuit Brussel wordt het gestimuleerd. Veel projecten worden tegenwoordig bestempeld als pps, terwijl het in feite slechts om het gedeeltelijk of geheel financieren vanuit het bedrijfsleven gaat. Bij deze contractvorm draait het om het creëren van commerciële meerwaarde. Is pps alleen een manier om projecten gefinancierd te krijgen of biedt het daadwerkelijk ook kansen voor infrastructurele projecten?
D e ombouw van de A59 staat bekend als het eerste infrastructurele pps-project in Nederland en wordt gezien als een groot succes. Het consortium wordt betaald naar rato van beschikbaarheid van de snelweg en vermindering door wegoponthoud en slecht onderhoud. Dit is een intelligente contractvorm waardoor partijen niet meer tegenover elkaar staan wanneer er een geschil is, maar hetzelfde doel hebben.
Doordat de uitvoerders en onderhouders al vroeg in de initiatiefase zijn betrokken en goede afspraken zijn gemaakt, is het project goedkoper en sneller gerealiseerd. Een deel van de snelweg wordt gefinancierd en onderhouden door het bedrijfsleven, dit alles lijkt meer op een vorm van DBFM (Design, Build, Finance and Maintain).
A59 wordt in feite ten onrechte gekwalificeerd als een pps-project. Pps gaat verder, omdat hierbij gekeken wordt naar het creëren van extra nut. Net als bij DBFM vindt een efficiëntere samenwerking plaats door de aannemers al eerder in het proces te betrekken, maar bij pps wordt daarbij ook nog gezocht naar commerciële meerwaarde door integratie van het gebied. Door bijvoorbeeld infrastructuur te combineren met vestiging van bedrijven. Echter: pps is meer dan alleen een private financiering van een publiek project. Dit werkt alleen maar kostenverhogend, omdat de overheid zelf het voordeligst financiert. De definitie van pps is voor Verkeer en Waterstaat niets anders dan een project sneller realiseren wanneer budget ontoereikend is, door in feite een lening af te sluiten bij private partijen. Datgene wat een private partij terugkrijgt voor zijn investering is niet aflossing plus rente, maar commerciële meerwaarde, bijvoorbeeld in de vorm van betere bereikbaarheid. De manier waarop pps in praktijk moet worden gebracht laten de ministeries van Verkeer en Waterstaat en Economische Zaken over aan Rijkswaterstaat.

Problemen

De inpassing van de commerciële meerwaarde rondom een infrastructureel project kan veel problemen met zich meebrengen. Ten eerste geven de vele procedures bijna geen ruimte om het gebied commercieel te kunnen exploiteren. Zo kan je te maken hebben met een andere visie van de betrokken partijen op het gebiedsontwikkeling, bijvoorbeeld bij wisselingen in de gemeenteraad na verkiezingen.
Verder is de mogelijkheid tot het toevoegen van commerciële waarde het grootst in de beginfase van een project, maar dan zijn de inpassingrisico’s het grootst. Het totale plaatje is nog niet duidelijk en bedrijven kunnen moeilijk een inschatting maken in hoeverre ze hun investering terug kunnen verdienen. De inpassingsrisico’s zijn het kleinst als het project de verschillende tracébesluiten heeft doorlopen, maar dan is het toevoegen van commerciële waarde nagenoeg uitgesloten.
Pps biedt een mogelijkheid om een infrastructureel knelpunt versneld op te lossen, wat weer een impuls voor de economie kan zijn. Commerciële meerwaarde bij infrastructurele projecten moet niet gevonden worden in financiering met rente, maar in kansen die beschikbaar gebied rondom infrastructuur biedt.
Calvin Leung
Phan Dang
Koos Tolsma
Edwin Zonnenberg

Visie TU-studenten op het bouwproces (4)

In het masterprogramma van de studie civiele techniek en geowetenschappen van de TU Delft verzorgt ir. Norbert van Doorn MBA (ProCap Projectmanagement) binnen de sectie Bouwprocessen van prof.dr.ir. Hennes de Ridder het college ‘Strategisch Projectmanagement’. Ter afsluiting van dit college hebben groepjes master-studenten een essay geschreven over hun visie op het bouwproces. Cobouw publiceert op de aanbestedingspagina een selectie ‘verfrissende’ essays in ingekorte vorm. Vandaag het vierde deel, met Calvin Leung, Phan Dang, Koos Tolsma en Edwin Zonnenberg over het begrip pps.
Eerdere afleveringen verschenen op 2, 9 en 23 mei.

Reageer op dit artikel