nieuws

Kantoor kolomloos met stalen diagrid

bouwbreed Premium

Het nieuwe hoofdkantoor van Ernst & Young dat langs de A10 op de Zuidas van Amsterdam verrijst, leunt voor een belangrijk deel op een externe ruitvormige staalconstructie. Het ‘diagrid’ levert kolomvrije kantoorvloeren in de dubbeltoren op.

Behalve de torens telt het Vivaldi-complex een laagbouwgedeelte, een reinwaterkelder en een overdekte ‘drop off zone’ opdat werknemers droog het openbaar vervoer kunnen bereiken. Maar meest opvallend is toch wel de constructie voor de twee 24 verdiepingen tellende kantoortorens van 87 meter hoog. Deze worden grotendeels gedragen door een extern staalframe.
Tussen beide torens in staat een betonkern die ook als liftschacht fungeert. Enkel kanaalplaten, dus geen stalen liggers, verbinden het staalframe aan de betonkern. Uitzettingsverschillen worden ondervangen door speciale aansluitdetails tussen gevel en betonvloer.

Overspanning

De kolommenstructuur van het staalframe (platte diagonalen) kenmerkt zich door geschakelde A-vormige elementen. “De scheefstand van de kolommenstructuur vormt een zogenaamd diagrid, een bijzondere staaloplossing die grote overspanningen mogelijk maakt”, legt Vincent Kersten van Bureau Bouwkunde (verantwoordelijk voor de begeleiding bij het ontwerp in de uitvoeringsfase) uit.
In het werk van Foster keert de diagrid vaker terug. “Bijvoorbeeld bij de Swiss Re Toren in Londen en de Hearst Tower in New York.” Het diagrid vangt voor een groot gedeelte van het gebouw 60 procent van de windbelasting op.
Tijdens de contractfase is een aantal noodzakelijke wijzigingen in het ontwerp aangebracht. Zo zou het eigenlijke gebouw hoger worden, met verschillende hoogtes voor de afzonderlijke delen. Een nabijgelegen zendmast gooide echter roet in het eten. De stralen konden niet over het gebouw heen. Kersten: “Foster zei, ‘zet die zendmast op het gebouw’, dat had hij in Frankfurt al eerder gedaan.”
Het voorstel van de architect strandde in een bestuurlijk moeras. Het project lag vier maanden stil, omdat ‘iedereen’ zich af vroeg of het gebouw überhaupt nog te realiseren was. Uiteindelijk koos de gemeente ervoor de zendmast te verhogen. Het eerste Vivaldigebouw werd lager. De aanpassingen zorgden voor gepuzzel op met E- en W-installaties, die vooral in de bovenste en onderste verdieping zijn weggewerkt.

Groen

Het ‘groene’ dak van het laagbouwgedeelte vangt regenwater op dat wordt afgevoerd naar de vijver op het dak van de parkeergarage (met 240 plaatsen). De vijver, ontwikkeld volgens het principe van vertraagde waterretentie, reinigt hemelwater op natuurlijke wijze en voert het gedoseerd af. Om het vijverwater op peil te houden, is de jaarlijkse te verwachten neerslag berekend. Een reinwaterkelder slaat het overtollige water op en voorziet sprinklers in de kantoren van bluswater. Alleen in uitzonderlijke gevallen vindt overslag naar een nabijgelegen sloot plaats. Met het oog op de toekomstige bebouwing op de Vivaldi-kavel heeft het architectenbureau in het stedenbouwkundige ontwerp een expeditiestraat ‘uit het zicht’ ingetekend.

Eisen

“Het is een uniek project”, zei Frans van Veldhuizen namens ontwikkelaar ING Real Estate tijdens de excursie van de belangenorganisatie Bouwen met Staal. De architect Foster & Partners stelt hoge eisen aan de uitvoering. Ook hoofdbewoner Ernst & Young praatte hardop me. Omdat de directie van de accountantsonderneming invloed wil houden op de invulling van het gebouw, is het gebouw zo ingericht dat elke verdieping afzonderlijk kan worden verhuurd. Kersten vond vooral de metalen gevel ingewikkeld, “omdat er van Foster absoluut niet aan mocht worden gemorreld.” Gevelproducent Rollecate respecteerde uiteindelijk het gehele ontwerp.

Reageer op dit artikel