nieuws

Gebruik afbeelding eigen huis door anderen geen inbreuk op privacy of eigendomsrecht

bouwbreed Premium

Onlangs speelde voor het Hof Den Haag het hoger beroep van een opmerkelijke zaak (Gerechtshof ‘s-Gravenhage, 22 maart 2007, LJN: BA1375); eigenaren van een woning maakte bezwaar tegen het feit dat een grote bank een afbeelding van hun huis gebruikte in folders en op hun website. De eigenaren waren van mening dat er (samengevat) sprake was van onrechtmatig gebruik van de afbeelding. Zij eisten onder andere schadevergoeding en stopzetting van het gebruik van de foto.

De bank heeft in twee folders van de bank (één over hypotheken en één over schenken en erven) een afbeelding opgenomen van een landelijk gelegen huis. Deze afbeelding wordt ook bij dezelfde onderwerpen op hun website gebruikt. In de folder over erven en schenken is naast de foto een (fictief) interview opgenomen met een dame die uitlegt dat haar ouders het huis aan haar en haar broer wilde schenken en dat de bank hen heeft geholpen met het vinden van de juiste hypotheek en het uitkeren van de helft van de waarde van het huis.

Familiebezit

De echte eigenaren van het huis op de foto bezitten een landgoed of buiten waarop het afgebeelde huis staat. Het huis is al 130 jaar in familiebezit en huis wordt niet bewoond door eigenaren, maar regelmatig verhuurd. De eigenaren zijn nooit door de bank op de hoogte gesteld van het gebruik van de afbeelding, hebben hiervoor ook geen toestemming gegeven en ontvangen hiervoor geen vergoeding. De bank is niet van plan het gebruik van de afbeelding te staken en wil ook geen vergoeding betalen aan de eigenaren van het huis.
In eerste aanleg (Rechtbank Rotterdam 3 januari 2006, LJN: AU9212) vorderen de eigenaren van het afgebeelde huis een vergoeding van 5000 euro. Volgens de eigenaren maakt de bank onrechtmatige gebruik van de afbeelding van hun huis. De kantonrechter zegt hierover (samengevat) dat het gebruik van een afbeelding van een zaak, die niet toebehoort aan degene die de afbeelding gebruikt, onrechtmatig jegens de eigenaren van die zaak kan zijn. Of van onrechtmatigheid sprake is hangt af van de omstandigheden van het geval.
De kantonrechter komt daarna tot de conclusie dat de eigenaar van een particuliere woning toestemming moet geven voor een dergelijke wijze van verspreiding van de afbeelding van zijn woning. Hij zegt letterlijk dat “de redenen hiervoor zijn te scharen onder de termen ‘eigendom’ en ‘privacy’.’ De kantonrechter voegt daaraan toe dat hij het ook niet prettig zou vinden als een afbeelding van zijn woning op deze wijze, zonder inspraak of toestemming, zou worden geëxploiteerd.
De eigenaren van het huis krijgen dus gelijk van de rechter en de bank moet 5000 euro schadevergoeding aan hen betalen. Op deze uitspraak is veel kritiek geweest in de literatuur.

Verstoring

Blijkbaar toch ontevreden met de uitspraak van de kantonrechter in Rotterdam gaan de eigenaren van het huis in hoger beroep bij het Hof ‘s-Gravenhage. Ze eisen dat de bank verboden wordt de afbeelding nog te gebruiken en een schadevergoeding van 25.000 euro. Ook nu voeren zij weer aan dat zij de wijze waarop de afbeelding van hun huis wordt gebruikt onrechtmatig is jegens hen. Volgens hen is er onder meer sprake van een inbreuk op hun eigendomsrecht en op hun privacy.
De rechter in Den Haag komt tot een heel ander oordeel dan de kantonrechter in Rotterdam. Volgens de rechter is niet gebleken dat er sprake is van handelingen door de bank die de eigenaars verhinderen hun huis overeenkomstig hun recht te gebruiken. Ook is geen sprake van het verrichten van handelingen waartoe de eigenaars met uitsluiting bevoegd zijn danwel dat er sprake is van zaaksbeschadiging. En dus is volgens het Hof geen sprake van een inbreuk op het eigendomsrecht van de huiseigenaars. Onder andere omdat de eigenaars het huis niet zelf bewonen en uit de afbeelding niet makkelijk is af te leiden om welk huis het gaat, is ook geen sprake van verstoring van het woongenot of een schending van de persoonlijke levensfeer.
De bank heeft volgens de rechter niet zeer zorgvuldig gehandeld door de afbeelding van het huis zonder hun toestemming of kennis te gebruiken, maar deze handelswijze is niet van dusdanige aard dat sprake is van een onrechtmatige daad. Hierbij heeft het Hof mede mee laten wegen dat geen sprake is van een inbreuk op de privacy of het eigendomsrecht van de eigenaren. De eigenaren die niet tevreden waren met de uitspraak in eerste aanleg, komen er in hoger beroep dus nog slechter vanaf.
Mr. E.M. Bruggeman
Stafmedewerker Instituut voor Bouwrecht (IBR), Den Haag
EmBruggeman@IBR.NL
Voor meer bouwrechtelijke actualiteiten, jurisprudentie, vakliteratuur en regelgeving zie ook de website van het IBR:
www.ibr.nl/actueel.

Reageer op dit artikel