nieuws

Pionierswerk ING maakt Polen wijzer

bouwbreed Premium

Het prestigieuze winkelcentrum Zloty Tarasy in Warschau opent woensdag haar deuren. Daar ging jarenlang pionieren door ontwikkelaar ING Real Estate aan vooraf.

Of je nu aan komt lopen vanaf het nabijgelegen centraal station, of vanaf grote hoogte vanuit het door Stalin aangelegde cultuurpaleis naar het stadscentrum kijkt; je kunt er niet omheen. Het blauwe glazen spiegelende dak van het nieuwe winkelcentrum Zloty Tarasy, oftewel de gouden terrassen, van ING Real Estate wordt een nieuw herkenningspunt van Warschau.
Managing directeur Marcel Kooij van Zloty Tarasy loopt achter een paar bouwvakkers aan de zij-ingang in en laat zijn pasje zien. Zo lang het pand nog niet open is, geldt hier nog beperkte toegang. Het nieuwe winkelcentrum is in twee halve cirkels gebouwd met een open structuur. Dat geeft goed zicht op de enorme omvang van het hele project. Wat het eerste in het oog springt is de koperen entree en de brede gang die dwars door het pand heen snijdt. “De architect noemt dat de grand canyon. Die ruwe, rode materialen zoals het koper versterken nog eens het effect daarvan”, aldus Kooij.
Zloty Tarasy, het grootste winkelcentrum in Polen, werd ontworpen door het Amerikaans architectenbureau The Jerde Partnership en heeft een oppervlakte van 225-duizend vierkante meter. Het bijna 500 miljoen euro kostende project biedt onder meer plaats aan 200 winkels, een bioscoop met acht zalen en 45-duizend vierkante meter kantoorruimte.
Dit imposante project is er niet zonder slag of stoot gekomen. Zo besloot een Poolse rechtbank in juli 2004 de bouw stil te leggen. De oorzaak hiervan was een relatief kleine administratieve fout van de gemeente Warschau bij het indienen van de bouwvergunning. Dit werd echter door de Poolse milieubeweging Przyjazne Miasto ontdekt en gebruikt om een klacht in te dienen waardoor de hele boel stil kwam te liggen. Pas halverwege 2006 stelde een hogere rechtbank ING Real Estate in het gelijk en was het probleem van tafel. Kooij over die aanklacht: “Nee zeggen is altijd vreselijk gemakkelijk. Maar wij hebben geprobeerd de andere partijen te overtuigen dat als je alleen maar nee zegt, je ook veel voor jezelf verliest.”

Risico’s

Maar ook na de problemen met de bouwvergunning hield het nog niet op. Zo haalde bouwer Skanska de geplande opleverdatum van november 2006 niet en heeft de gemeente Warschau haar resterende deel van de aandelen nog niet overgedragen. Als ING Real Estate al tijdens het eerste overleg over dit project halverwege de jaren negentig had geweten wat het allemaal te wachten stond, was het er dan ooit aan begonnen? Kooij met een glimlach: “Risico’s zijn inherent aan het vak projectontwikkeling. Soms zit het mee en soms zit het tegen. Hier heeft het iets meer tegengezeten.”

Geometrisch

Kooij gaat verder met de rondleiding. Van de begane grond waar straks het eerste Hard-Rock café van Polen zijn deuren opent, lopen we over de treden van de roltrap naar boven. Voor ons doemt het enorme bolvormige glazen dak op, dat uitzicht biedt over de hele omgeving. Het dak is geen standaard geometrische constructie, maar is als een soort van doek over stalen steunpunten gedrapeerd. Kooij trots: “Het is een glaskap van 1ha met 4700 grotendeels verschillend gevormde panelen.” Het dak geeft een hypermoderne uitstraling aan het pand en zorgt er voor dat Zloty Tarasy een karakteristiek punt wordt in de stad.
Tegelijkertijd met de realisatie van het project lijkt ook de Poolse hoofdstad wijzer geworden. De wetgeving rondom het indienen van bezwaarschriften is aangescherpt en sindsdien krijgen milieugroeperingen als Przyjazne Miasto geen voet meer aan de grond. En dat is maar goed ook want de Poolse hoofdstad heeft als geen andere stad in centraal Europa behoefte aan woon- en kantoorruimte. De meeste grote ontwikkelaars hebben Polen al ontdekt en de skyline van Warschau heeft in de afgelopen jaren een heel nieuw gezicht gekregen. En daar lijkt voorlopig nog geen einde aan te komen. Zo wordt vlakbij Zloty Tarasy begonnen met de bouw van de woontoren met 271 luxe appartementen van architect Liebeskind.
De belangrijkste vraag waar ontwikkelaars in Polen zich nu nog het hoofd over breken is waar je goede werknemers vandaan haalt, nu veel Poolse vaklieden naar het buitenland zijn vertrokken. Marcel Kooij ziet dat echter niet als een blijvend probleem. “Veel Polen zijn naar Ierland en Engeland gegaan omdat ze denken dat het gras bij de buren altijd groener is. Maar die komen over een tijdje vanzelf wel weer terug.”

Wat het eerst in het oog springt bij het prestigieuze winkelcentrum is de koperen entree.

Reageer op dit artikel