nieuws

Gevolgen arrest nog onduidelijk

bouwbreed Premium

In gebiedsontwikkelingsland is beroering ontstaan naar aanleiding van het arrest van het Hof van Justitie van de EG in de Franse zaak Aroux e.a. tegen gemeente Roanne (zaak C-220/05 d.d. 18 januari 2007). In Cobouw zijn aan dit arrest al de nodige artikelen door de verschillende auteurs gewijd. Het arrest roept nog veel vragen op en het is onduidelijk wat de gevolgen zijn. SP-Kamerlid Jansen heeft inmiddels vragen gesteld aan de minister VROM over de aanbestedingsplicht bij projectontwikkeling.

H et arrest handelde over een overeenkomst voor de gefaseerde aanleg van een stedelijk project namelijk een recreatiepark. In die opzet wordt in opdracht van een aanbestedende dienst (gemeente Roanne/SEDL) een gebied ontwikkeld met commerciële voorzieningen, waaronder een bioscoop, hotel, bedrijfsruimten, et cetera, alsmede openbare gemeenschapsvoorzieningen (infrastructuur, openbare ruimten, toegangswegen, parkeerterrein).
Uit de overeenkomst blijkt dat het recreatiepark weliswaar zowel dienstencomponenten (aankoop grond, bijeenbrengen kapitaal, verkoop gebouwen, et cetera) als werkencomponenten (realisatie van bouwwerken) omvat, waarbij de werkenbestanddelen de hoofdmoot vormen. Om die reden wordt door de Europese Commissie het recreatiepark als één geheel van werken in de zin van de Europese aanbestedingsrichtlijn 93/37/EEG beschouwd en niet bijvoorbeeld als een opdracht van diensten.
Bij gemengde overheidsopdrachten, zoals in deze zaak het geval was, is het hoofdvoorwerp van de overeenkomst bepalend voor de vraag of we met een overheidsopdracht voor de uitvoering van werken dan wel een ander soort overheidsopdracht te maken hebben. Dit is niet nieuw maar al uitgemaakt in eerdere jurisprudentie van het Hof van Justitie.
Daarnaast voldeed de opdracht volgens het Hof van Justitie ook aan de andere criteria die gesteld worden aan een overheidsopdracht van werken. Zo ging het om een overeenkomst onder bezwarende titel (geldelijke tegenprestatie), vervult het geheel van werken een economische en technische functie, en is er een aannemer ook al wordt het werk door onderaannemers uitgevoerd. Nu ook anderszins geen vrijstelling aan de orde is en de totale waarde van de opdracht boven de drempel zit, lijkt met deze uitspraak de overheidsopdracht door het Hof van Justitie voor het gehele project onder de aanbestedingsplicht te vallen.

Kamervragen

Kamerlid Jansen van de Socialistische Partij (SP) heeft inmiddels Kamervragen gesteld aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over de aanbestedingsplicht bij projectontwikkeling. Het gaat daarbij onder meer om de betekenis van de uitspraak van het Europese Hof voor de Nederlandse (pps-) praktijk , waarbij gemeenten of andere aanbestedende diensten met marktpartijen afspraken hebben gemaakt c.q. maken over gebiedsontwikkelingsprojecten.
Ook wil hij antwoord op de vraag of er een aanbestedingsplicht kan gelden voor het gehele project ook als een deel van het project bestemd is voor publieke voorzieningen. Bovendien stelt Jansen de vraag of gelet op het Aroux-arrest nog houdbaar is dat overheden private partijen exclusieve ontwikkelings- en eigendomsrechten toekennen voor commerciële voorzieningen, in ruil voor andere concessies.
Nu het arrest nog veel vragen open laat, zal het voor de minister van VROM ook moeilijk zijn deze alle bevredigend te beantwoorden. Vooralsnog blijft het speculeren of hiermee een lijn is uitgezet en staan er veel vragen open. Toekomstige jurisprudentie van het Hof van Justitie en lagere (nationale) rechters zal meer duidelijkheid moeten brengen over de vragen die gerezen zijn naar aanleiding van het arrest.

Reageer op dit artikel