nieuws

‘Technisch beroep heeft nog vaak negatieve bijklank’

bouwbreed

Hoe vroeger in het onderwijssysteem leerlingen opgesplitst worden in een bepaald schooltype, hoe lager de financiële waardering voor techneuten als ze eenmaal aan het werk zijn. Dat stelt prof. dr. Rolf van der Velden van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt, die de schoolsystemen én de salarissen van bètafuncties in verschillende Europese landen vergeleek.

Van der Velden legde de salarissen van universitair geschoolde technici in Nederland, Duitsland en Oostenrijk naast die van universitair geschoolde economen in dezelfde landen. “De technici krijgen gemiddeld 10 tot 15 procent minder betaald dan economen”, concludeert Van der Velden, “terwijl in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Spanje de salarissen van technici juist h ó ger liggen dan die van economen. Dit heeft niets met werkgelegenheid te maken, want in alle landen is de vraag naar hoogopgeleide technici groot. Het grote verschil tussen de onderzochte groepen landen heeft te maken met de leeftijd waarop leerlingen gedifferentieerd worden in beroeps- en academisch onderwijs. In Nederland, Duitsland en Oostenrijk worden scholieren al op twaalfjarige leeftijd opgesplitst in zij die voor een lagere beroepsopleiding in aanmerking komen en zij die naar hbo of universiteit gaan. De lagere opleidingen worden vaak onder de noemer ‘techniek’ geschaard, en daar hangt vaak het imago ‘niet zo goed’ aan vast.”
Negatief
De slimme techneuten hebben volgens Van der Velden op het moment dat ze gaan werken last van het negatieve beeld van techniek dat bij de lagere opleidingen wordt gecreëerd. “In de andere drie landen echter zitten alle leerlingen tot hun zestiende in hetzelfde onderwijssysteem. Daar hebben technische beroepen géén negatieve bi jklank.”
De vergelijking die Van der Velde maakte met omliggende landen vloeit voort uit het onderzoek ‘Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2005’ dat Van der Velden leidde. Hierin kwam onder andere de hoeveelheid hbo’ers en wo’ers die voor een technische studie kiezen aan bod. Het onderzoek laat zien dat scholieren met een 7,5 of hoger op hun eindlijst voor wiskunde, minder vaak voor een technische opleiding kiezen dan tien jaar geleden.
Dit ondanks het Deltaplan waarmee het kabinet ervoor wilde zorgen dat 15 procent méér studenten voor een bètastudie zouden kiezen. “Tegelijkertijd neemt de belangstelling voor economische studies flink toe”, stelt Van der Velden. “Waar slimme scholieren vroeger voor techniek kozen, gaat de voorkeur nu uit naar een studie economie. Dit heeft alles te maken met de carrièreperspectieven: salaris, de kans om door te groeien. Na acht tot tien jaar verdienen mensen met een economische studie duidelijk meer dan de technici. En waarom zou je voor een zware, moeilijke studie kiezen als die je later minder geld oplevert? Dan liever een iets minder moeilijke studie en meer geld.”
Van der Velden erkent dat salaris niet de enige motivatie van mensen is om voor een bepaalde studierichting te kiezen. “Het gaat ook om zaken als doorgroeimogelijkheden. Neem een bedrijf als DSM. Vr oeger waren de CEO’s technici, nu zijn dat economisch en financieel specialisten. De natuurlijke carrièrelijn van technici neemt ook al af ten gunste van economen.”
Salarissen
De enige oplossing om op korte termijn meer technici aan te trekken, is volgens Van der Velden het aanpassen van de salarissen. “Dat de startsalarissen voor technici iets lager liggen, komt vaak omdat zij als AIO beginnen, wat nu eenmaal minder goed betaald wordt. Maar op termijn moeten die lonen gelijk gaan lopen met economische functies.”
Deze discussie is niet nieuw, weet Van der Velden, en de vraag wordt dan ook wel eens gesteld of er wel tekorten zijn. “Als er echt zoveel vraag zou zijn naar technici, zouden de salarissen vanzelf toch wel omhoog gaan?, zegt men dan. Maar die tekorten z í jn er, dat is een feit. Er ontbreekt in Nederland echter een cultuur om eens goed na te gaan hoe je bepaalde mensen binnen kunt halen door het bieden van aantrekkelijk werk. Mét een goed salaris.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels