nieuws

Succes Waardsche Alliantie kwam pas later

bouwbreed

WOERDEN – De Waardsche Alliantie is altijd een vreemde eend in de bijt geweest bij de projectorganisatie Betuweroute. Het bijzondere contract tussen Sliedrecht en Gorinchem is een successtory, maar voor oud-alliantiemanager Cees Brandsen was het wel doorbijten: âHet eerste halfjaar zat echt alles tegen.â

In eerste instantie werd het 22 kil ometer lange tracé als een design & construct contract gepresenteerd. Al tijdens de aanbestedingsprocedure werden bouwers benaderd of zij interesse hadden in een alliantievorm. Volgens Brandsen heeft deze vergaande vorm van samenwerking alleen meerwaarde als minimaal een van de factoren; tijd, geld of kwaliteit onder druk staan. �In dit geval was kwaliteit het lastigste punt en daarna de factor tijd. Hoe dichter bij Dordrecht, hoe rotter de ondergrond.�

De bouwcombinatie HBSC met daarin Heijmans, Boskalis, Strukton en CFE haalde in 1999 het contract voor 223 miljoen euro binnen. Bij de aanbieding moest de bouwer ook rekening houden met de aanleg van rails en tien jaar onderhoud. Bij de projectorganisatie passeerden allerlei biedingen waaronder ook varianten met zandpalen en volledige onderheiing. Brandsen had niet verwacht dat uiteindelijk de grondbaan als goedkoopste uit de bus zou komen.

Gezamenlijk

De alliantie betekent dat zowel de bouwer als ProRail zijn beste mensen aanlevert om gezamenlijk een optimaal ontwerp te maken en de slimste oplossingen te bedenken. Fysiek zaten ze ook in een gebouw. Ook een gezamenlijke pot geld met daarin de post onvoorzien en alle risico�s maakte deel uit van het samenwerkingsverband. �Van afschuiven kon geen sprake zijn. Een probleem was meteen een gezamenlijk probleem, want ook de risico�s werden samen gedeeld�, aldus Brandsen die ruim drie jaar aan het hoofd van de alliantie stond. Inmiddels werkt hij als hoofd technisch commercieel bureau bij Van Hattum en Blankevoort.

Zowel opdrachtgever als opdrachtnemer ging met 12,5 miljoen euro naar huis. �Een van onze adviseurs zei altijd: �Op nul kun je niet sturen� en daar had hij gelijk in. Van een bedrag boven de streep gaat motivatie uit. We hebben altijd gestreefd naar een opbrengst van rond de 5 miljoen euro, dus het resultaat is boven verwachting.�

Succesverhaal

Brandsen heeft het succesverhaal inmiddels vele malen verteld en langzaam maar zeker krijgt de contractvorm navolging. De N201 bij Haarlem wordt waarschijnlijk een alliantiecontract en Rijkswaterstaat is van plan het traject Hooggelegen in de A2 als alliantie aan te besteden.

Hij begrijpt wel dat andere opdrachtgevers huiverig zijn omdat vooral in de voorbereiding veel extra werk gaat zitten. Bij de waren de meningen ook verdeeld en heeft projectdirecteur Patrick Buck doorgezet toen de stemmen verstomden.

Het succes kwam pas later. Toen het project eenmaal op stoom kwam, liep het als een trein en werd het ondanks de krappe bouwtijd op het afgesproken moment opgeleverd. De begintijd verliep echter ronduit moeizaam. �Het eerste halve jaar was het op maandag een stap vooruit en op vrijdag twee stappen achteruit. De grondverwerving liep niet, waardoor de planning voor de tunnel onder de Giessen om moest, de gemeente Gorinchem keurde de passage met de A27 af en iedereen moest aan elkaar wennen.�

Hij weet nog goed dat de eerste optimalisatie van 1 miljoen euro (een nieuw soort trekpalen voor onder de tunnel) � met gebak werd gevierd: �Een paar maanden later heb ik weer op gebak getrakteerd met de mededeling dat de laatste centen van de optimalisatie nu op waren.� De nieuwe techniek vergde extra onderzoek en er bleken ook meer palen nodig dan gepland.

Van begin af aan was duidelijk dat de tunnel onder de Giessen het meest kritieke onderdeel zou zijn van het alliantiecontract. De beste prijs-kwaliteitverhouding zou worden bereikt bij een bouwtijd van 36 maanden, anders zouden de kosten voor extra damwanden disproportioneel stijgen. De grondverwerving aan de oostzijde van het water duurde echter veel langer dan gedacht. Vooral het ontbreken van de lap grond van een nabijgelegen camping was een forse tegenvaller omdat daar het bouwdepot was gepland. Vanwege de grondkwaliteit was het plan om van oost naar west te bouwen, maar noodgedwongen werd de planning omgegooid.

Op zich is het een �rechttoe, rechtaan�- tunnel met onderwaterbeton, trekpalen en bekende techniek. Desondanks werden ook hier optimalisaties bedacht door bijvoorbeeld maximaal prefab technieken door te voeren.

Op het tracé van de Waardsche alliantie is verder een bijzondere archeologische vondst gedaan. Het skelet van de oudste mens in Nederland werd gevonden. De vrouw is beroemd geworden als Trijntje. Daarnaast werden een oeros en twee kano�s blootgelegd, waarvan een van meer dan 7000 jaar oud. De overblijfselen liggen momenteel allemaal in het Rijksmuseum van oudheden.

De opgravingen waren overigens al grotendeels achter de rug voordat de bouw begon. Af en toe kwam er een archeoloog kijken bij het opspuiten maar het werk is niet meer stilgelegd.

Brandsen was achteraf blij dat de rails meteen in het contract zaten. �Verzakkingen in de ondergrond waren daardoor onacceptabel, want die zouden we aan onszelf te wijten hebben.�

Niemand had eerder op zo�n grote schaal drainage toegepast. Bij Gorinchem kreeg de bouwer te maken met een verschuiving van 400 meter. Eén incident zal Brandsen niet gauw vergeten. Dat was toen in het voorjaar van 2002 ondanks de metingen, plotseling een gat viel in de A15 bij Gorinchem. �Het zand kan zo verschuiven dat het langzaam onder het asfalt uitspoelt. Het resultaat is een gangenstelsel onder de weg dat pas zichtbaar wordt als het te laat is.�

Sinds die tijd liep er elke dag iemand langs het tracé om eventuele nieuwe scheuren te constateren.

Hij herinnert zich ook boer Smit die als laatste zijn woning verliet van de vijftig panden die moesten worden gesloopt. �Wij civielen hebben niet zoveel gevoel voor de omgeving. We stellen altijd de bouw centraal en dat interesseert de mensen eromheen natuurlijk geen klap. Communicatie is dan ook het toverwoord. Maar ik weet wel dat niemand van de omwonenden er op achteruit is gegaan.�

Alliantiecontract

Lengte tracé: 22 kilometer tussen Sliedrecht en Gorinchem Combinatie HBSC: Heijmans, Boskalis, Strukton, CFE (België) Aanneemsom: Winstuitkering: 25 miljoen euro (te delen met opdrachtgever) Start bouw: januari 2000 Oplevering: november 2003FOTOBIJSCHRIFT:Door de moeizame grondverwerving moest de planning voor de tunnel onder de Giessen om en is noodgedwongen van west naar oost gebouwd.  Foto: AeroviewFOTOBIJSCHRIFT:Een bouwtijd van 36 maanden was het meest optimaal voor de tunnel onder de Giessen.  

Foto: Ronald Tilleman

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels