nieuws

Bij zoân project is het geven en nemen

bouwbreed

Als iets Janssen nog bijstaat, is het wel het dodelijke ongeval bij de tunnel onder het Pannerdensch Kanaal. Daar werd een medewerker overreden door een mobiele kraan. Er werd direct besloten een aantal geplande festiviteiten vlak voor oplevering van de tunnel af te gelasten. Opvallend genoeg was die dag de Arbeidsinspectie nog langs geweest voor […]

Als iets Janssen nog bijstaat, is het wel het dodelijke ongeval bij de tunnel onder het Pannerdensch Kanaal. Daar werd een medewerker overreden door een mobiele kraan. Er werd direct besloten een aantal geplande festiviteiten vlak voor oplevering van de tunnel af te gelasten. Opvallend genoeg was die dag de Arbeidsinspectie nog langs geweest voor een regulier bezoek, maar er werd niets opmerkelijks aangetroffen. Aan het eind van de middag kwamen diezelfde inspecteurs weer terug voor het dodelijke ongeluk.

Ook achteraf staat de conclusie dat er sprake was van een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Extra veiligheidsmaatregelen waren dan ook niet nodig. De projectorganisatie heeft gedurende de hele bouwperiode hoge eisen gesteld aan veiligheid. Gemiddeld valt er op elke 200 miljoen euro omzet één dodelijk slachtoffer te betreuren in de bouw.

Bij de Betuweroute hadden dus dertig slachtoffers kunnen vallen. Om de werknemers bij de les te houden zijn wel verschillende campagnes ingezet zoals �Je werkt hier veilig, of je werkt hier niet.�

Janssen werkte ruim zes jaar aan het laatste deel van het m egaproject, het tracé tussen de Waardsche Alliantie en de Duitse grens, en voorspelt de Betuweroute de komende vijf jaar een betere toekomst dan de hsl. Een jaar of drie geleden is die opleving van de populariteit ingezet. Toch heeft hij ook de begintijd meegemaakt toen het imago van de Betuweroute ronduit slecht was.

Janssen geeft ruiterlijk toe dat een goed �omgevingsmanagement� veel ellende had kunnen voorkomen. Die les is bij alle grote projecten inmiddels wel doorgedrongen. Vooral voor boeren die al generaties lang een familiebedrijf hadden, was het echt een drama.� Met name in het gebied voorbij Bemmel zijn tientallen woningen, vaak boerenbedrijven, gesloopt.

In die jaren maakte Janssen ook bijna alle acties van Groen Front van dichtbij mee. �Bij Bemmel kraakten ze de huizen en in de Gelderse Poort moest de mobiele eenheid ze uit de bomen halen. Een voordeel was misschien wel dat actievoeren hun hoofdtaak was en overleg bij voorbaat niet nodig was.�

Janssen herinnert zich nog een boerderij in Angeren waar de projectorganisatie de eigenaar had uitgekocht. Desondanks weigerde de familie te vertrekken. �Alles werd uit de kast gehaald tot aan Pieter Storms toe. Op 4 april 2000 stonden de slopers ineens echt voor de deur. Een bizarre situatie met de familie b eneden aan tafel en de Groen Front-activisten op het dak.� De brandweer heeft de actievoerders uiteindelijk van het dak gehaald. Om de druk wat op te voeren begon de sloper alvast de kozijnen uit de gevel te halen. �Dat hielp.�

Ook bij de gemeente Zevenaar kon Janssen geen goed doen. �Elke vergunning die we aanvroegen werd tegen het licht gehouden.� De wrevel ontstond omdat de Betuweroute daar naast de hsl-oost was gepland, maar dat van gelijktijdige bouw geen sprake kon zijn. Uiteindelijk is de snelle treinverbinding naar het oosten geschrapt. De tunnelbak bij Zevenaar is er al wel op aangepast. �Als je die beginslag mist, loop je de rest van de oorlog altijd een pas achter.�

Janssen heeft wel goede herinneringen aan de onderhandelingen met milieugroeperingen en politici over de inpassing van natuurgebied Gelderse Poort. Het leverde een tunnel onder het Pannerdensch Kanaal op en een nieuw leefgebied voo r de zeldzame rugstreeppad.

De drukte rond de onteigeningen en de acties van milieugroeperingen slokte veel energie op. Ook heeft hij heel wat uren doorgebracht bij de Raad van State. ��Het kostte allemaal zoveel tijd dat je bijna zou vergeten dat er ook een spoorlijn moest worden gebouwd. Het tracé ligt relatief rechttoe rechtaan langs het deel waar de A15 loopt. De huzarenstukjes zijn de tunnel onder het Pannerdensch Kanaal en de tunnel bij Zevenaar.

Nog voor de bouw begon, brak de projectorganisatie de aanbesteding af. Vooral de inschrijvingen voor het Pannerdensch Kanaal lagen ver boven de ramingen. Gelijktijdig met de onderhandelingen met de laagste inschrijver, begon Janssen het contract op te knippen. Het ingelijmde spoor verdween uit het contract, maar het risicoprofiel bleef ongewijzigd. Desondanks zakte de prijs met bijna een kwart en werd gegund aan de combinatie Comol. Voor een bedrag van 159 miljoen euro, een kwart lager dan de oorspronkelijke inschrijving. De tunnel in Zevenaar zakte door de nieuwe onderhandelingen zo�n 15 pro cent.

O ud-minister Annemarie Jorritsma had er namelijk speciaal op aangedrongen dat de contracten gelijktijdig zouden worden gegund, omdat een Japanse boorexpert haar had verteld de hele Betuwelijn voor 5 miljard gulden ondergronds zou aanleggen. In de praktijk bleken de prijzen een stuk hoger uit te vallen.

Inmiddels is Janssen projectmanager van de Hubertustunnel, waar hij graag een nieuw snelheidsrecord wil vestigen. Hij heeft bij de Betuweroute veel van het boorproces geleerd. Bijvoorbeeld dat een gespecialiseerd team dat goed op elkaar is ingespeeld veel belangrijker is voor de snelheid van het boorproces dan de boor zelf. Ook zou hij buizen nu rustig vlak naast elkaar durven boren.

Janssen is zeer te spreken over de projectbeheersing bij de Betuweroute, ook al stegen de kosten de afgelopen tien jaar van 3,7 naar 4,65 miljard euro. �Meer dan 90 procent van de overschrijdingen is te wijten aan politieke wensenlijstjes, verscherpte wetgeving, indexering en duurdere bouwtechnieken�, is zijn stellige overtuiging.

De overige paar procent is gaan zitten in het omgevingsmanagement, waaronder advocaatskosten. �Strikt juridisch hadden we de voetballers van Babberich boys geen nieuw voetbalveld hoeven geven, maar bij zo�n ingrijpend project is het een stukje geven en n emen.�

Gorinchem � Tiel:

Combinatie �HBSKM BR3�: Heijmans, Boskalis-Westminster, Strukton, CFE)

Tiel � Kesteren:

Combinatie �Flipje Betuwe�

Kesteren � Valburg:

Combinatie �Beturo� (Koop, Murik, TBI, CFE, Dredging Int, Campenon Bernard

Valburg � PanKan:

Combinatie BR+: BAM, Josef Mobius, Dura Vermeer en Ph Holzman

Tunnel Pannerdensch Kanaal, inclusief 4 km spoor(baan)

Lengte tunnel: 2680 meter, waarvan 1615 meter geboord

Aannemerscombinatie COMOL: Dumez GTM, Companon Bernard (beide Frans) , TBI Beton- en Waterbouw, Welling Didam en CFE.

Aanneemsom: 159 miljoen euro

Contractvorm: design&construct

Inwendige diameter: 8,65 meter

Start bouw: mei 2000

Oplevering: juni 2004

Tunnel Zevenaar Lengte tunnel: 2300 meter waarvan 1,5 kilometer ondergronds

Aannemerscombinatie BTC Gelders Poort: Ballast Nedam Beton- en Waterbouw, Van Hattum en Blankevoort, HBW en Strukton Betonbouw.

Contractvorm: design& construct

Start bouw: mei 2000

Oplevering: medio 2003FOTOBIJSCHRIFT:De spoortunnel onder het Pannerdensch Kanaal. Foto: Ronald TillemanFOTOBIJSCHRIFT:De ondertunneling van het kanaal had heel wat voeten in deaarde. Foto: AeroviewFOTOBIJSCHRIFT:Het laatste deel van de Betuweroute tussen de Waardsche Alliantie en de Duitse grens.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels