nieuws

Voorman niet verantwoordelijk voor toezicht op veiligheid

bouwbreed

Op de meeste werken in uitvoering loopt minstens één uitvoerder, die uit hoofde van zijn functie is belast met het dagelijkse toezicht op veilig werken. Maar de kleinere werken moeten het nogal eens doen met een voorman, die onder het gezag werkt van een hoofduitvoerder of bedrijfsleider. Deze laat zich in de regel slechts af […]

Op de meeste werken in uitvoering loopt minstens één uitvoerder, die uit hoofde van zijn functie is belast met het dagelijkse toezicht op veilig werken. Maar de kleinere werken moeten het nogal eens doen met een voorman, die onder het gezag werkt van een hoofduitvoerder of bedrijfsleider. Deze laat zich in de regel slechts af en toe op het werk zien en heeft dan meestal andere dingen aan zijn hoofd dan veiligheid. Totdat zich een ongeval voordoet.

Een goed arbobeleid vraagt om een heldere verdeling van verantwoordelijkheden in het bedrijf, vooral als het toezicht betreft. Van oudsher rust die taak op de schouders van de gekwalificeerde uitvoerder. Een werkgever moet hem hierop selecteren, want in zijn functie speelt toezicht een prominente rol. Toezicht op veilig werken behoort bij veel bedrijven ook tot de criteria van een goed periodiek beoordelingsysteem.

Bevoegdheden

In de bouw vinden de productiewerkzaamheden, anders dan in andere sectoren, niet centraal plaats, maar geografisch gespreid. De inzet van personeel is daardoor geen eenvoudige zaak. En als het om kleine werken gaat, zet menig aannemer uit kostenoverweging geen uitvoerders maar voorlieden in. De voorman is dan belast met het toezicht op veilig werken. Maar hier knelt de schoen. De wetgever kent aan deze delegatie van verantwoordelijkheid formeel geen waarde toe als deze niet gepaard gaat met passende bevoegdheden. Bijvoorbeeld de bevoegdheid om bepaalde risicovolle werkzaamheden stop te zetten en extra beveiligingsmaterieel af te roepen. In de meeste gevallen moet de voorman het doen zonder dergelijke bevoegdheden.

Behalve bevoegdheden spelen ook bekwaamheden in de wet een belangrijke rol. De werkgever moet bij het verdelen van verantwoordelijkheden rekening houden met de bekwaamheden van de betreffende werknemers. Welnu, een voorman – hoe waardevol voor een bedrijf ook – behoort op grond van de cao tot het bouwplaatspersoneel en zal in de regel niet zijn getraind in leiding geven. Hij mist in veel gevallen ook het gewenste gezag over zijn collega�s, mede door de vaak amicale sfeer in de ploeg, waarin het niet past om een collega tot de orde te roepen.

Het heeft dus weinig zin een voorman, zonder verdere maatregelen, verantwoordelijk te stellen voor het toezicht op veilig werken. Daar hoef je ook bij de Arbeidsinspectie, bijvoorbeeld na een ongeval, niet mee aan te komen. Hiermee zeg ik niet, dat op ieder werk, hoe klein ook, een dagelijkse uitvoerder moet worden gezet. Maar wel dat een zelfstandig opererende voorman de nodige ondersteuning en coaching behoeft van degene die verantwoordelijk is voor de realisatie van het werk, meestal een hoofduitvoerder, projectleider of bedrijfsleider. Deze dient tijdens zijn werkbezoeken met de voorman een veiligheidsronde over het werk te maken en eventuele veiligheidstekorten te signaleren, te bespreken en op te (laten) heffen. Voorts wordt van hem verwacht, samen met de voorman te zorgen voor doeltreffende veiligheidsinstructie aan de overige medewerkers en, last but not least, voor tijdige aanlevering van de op het werk benodigde veiligheidsmiddelen.

Eigenlijk is dit niet meer dan logisch, ongeacht of de wet dit nu wel of niet voorschrijft. Op deze wijze stimuleer je bovendien dat potentiële kandidaten kunnen doorstromen naar de functie van uitvoerder.

Veiligheidskundige bij

Aboma+Keboma, Ede

hanknegt@planet.nl

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels