nieuws

Helikopterview onmisbaar voor leidinggevende

bouwbreed

utrecht – Vier- tot vijfhonderd aso-isten heeft de Hogeschool van Utrecht inmiddels voortgebracht. Deze geuzennaam wordt gebruikt voor afgestudeerden van de aannemersstafopleiding, een post-hbo-studie die dit jaar veertig jaar bestaat. Cursusleider Ernest Boel rust de studenten uit met de broodnodige helikopterview voor een leidinggevende functie in de bouw. “Het grootste probleem op dit moment is gebrek aan integratie binnen het bouwproces.”

Bij alle �grote jongens� in de bouw lopen ze rond, de afgestudeerden van de opleiding voor medewerkers van bouwbedrijven die een leidinggevende functie ambiëren. Per jaar beginnen gemiddeld twintig nieuwe studenten aan de opleiding. “Daar zitten ook mensen tussen die zich voorbereiden op het overnemen van het bouwbedrijf van hun ouders”, vertelt Ernest Boel, die nu zeven jaar verbonden is aan de opleiding. Voordien was hij werkzaam bij verschillende bouwbedrijven als werkvoorbereider en later projectleider. “Kenmerkend voor de bouwwereld is een erg projectgerichte houding. Ze missen vaak de helikopterview die nodig is voor leidinggevende posities.”

De opleiding sluit aan op de hbo-opleidingen bouwkunde en civiele techniek en de kaderopleidingen bouw. Twee jaar lang, een middag en avond per twee weken, buigen de studenten zich over vakken als marketing en strategie, financieel management en bedrijfsorganisatie, veranderingsmanagement en leiding geven. Het eerste jaar maken ze een analyse van het bedrijf waarvoor zij zelf werkzaam zijn, het tweede jaar volgt een ondernemingsplan op grond van volgens hen noodzakelijke verbeterpunten die uit de analyse naar voren zijn gekomen. “De opleiding is dus echt gericht op mensen die al werkzaam zijn bij een bouwbedrijf, en die het geleerde meteen in de praktijk kunnen brengen. Er komen geen technische zaken aan de orde, maar alle kennis en vaardigheden die nodig zijn voor een leidinggevende functie in de bouw. Een stukje strategie, welke koers wil je uitzetten voor je bedrijf.”

Contractvormen

Volop aandacht krijgen de verschillende contractvormen. “Natuurlijk de pps-constructies, maar ook system engineering. Deze contractvorm komt oorspronkelijk uit de luchtvaarttechniek, maar vindt zijn weg via de informatica en elektronica nu ook naar de bouw. ProRail en Rijkswaterstaat maken al gebruik van system engineering.”

De grootste uitdaging voor de bouw is volgens Boel het gebrek aan integratie van de verschillende onderdelen in het bouwproces. “Vroeger was de architect de �bouwheer� die het hele proces aanstuurde, van ontwerp tot oplevering. Toen kwam daar de projectontwikkelaar bij die een deel van de aansturing begon over te nemen. Zo groeide het aantal specialisaties en inmiddels mag de architect alleen nog maar het plaatje tekenen. De uitvoering van het ontwerp wordt door de aannemer gedaan, en zelfs voor de installaties is een aparte schakel in de keten. De samenhang is ver te zoeken. Persoonlijk zie ik het niet als een goede ontwikkeling als een aannemer zich alleen maar focust op de constructie en niet omkijkt naar het ontwerp. Je moet je eigen kennis zo breed mogelijk inzetten én oog hebben voor de andere onderdelen in het proces. Makkelijk is dat niet, want één persoon kan niet van alles iets afweten. Installaties waren vijftig jaar geleden nog wel te doorgronden, maar nu zijn ze technisch gezien een stuk ingewikkelder geworden. De vraag is: hoe zorg je ervoor dat deze onderdelen wat meer bij elkaar komen?”

Pps-contracten kunnen de oplossing zijn, maar Boel plaatst hier wel een kritische noot bij. “Bedrijven realiseren zich vaak onvoldoende wat deze manier van werken betekent voor het bedrijf, namelijk dat je mensen in huis moet hebben die ook van bijvoorbeeld acquisitie en onderhoud verstand moeten hebben. De organisatie zal moeten worden aangepast aan de nieuwe manier van werken, en dat besef is er niet altijd.”

Als voorbeeld noemt Boel de koperswensen. “Bedrijven roepen steeds vaker dat de kopers aan het ontwerp mogen aanpassen wat ze willen. Dan moet je wel de benodigde kopersbegeleiders in huis hebben die de kopers helpen bij dit proces. Vaak wordt deze taak er echter maar bij gedaan door bijvoorbeeld een werkvoorbereider, terwijl je mensen zult moeten opleiden die zich specifiek met deze taak bezig houden. Voor pps-constructies geldt hetzelfde: je zult de juiste mensen in dienst moeten nemen of de huidige medewerkers moeten opleiden.”

Ter gelegenheid van het veertigjarig bestaan van de aannemersstafopleiding houdt de Hogeschool Utrecht, Centrum voor Techniek, op dinsdag 20 juni een symposium over personeelsbeleid in de bouw. Voor meer informatie en kosteloze aanmelding: (030) 2388888, www.centrumvoortechniek.nl.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels