nieuws

Kunststof daken zijn de norm op WK 2006 Dak in drie delen

bouwbreed

frankfurt – Het komende wereldkampioenschap voetbal in Duitsland is niet alleen een visitekaartje voor de Duitse stadionbouw, maar ook van de Europese kunststofindustrie. De tijd dat het schuifdak van de Amsterdam Arena als vernieuwend werd beschouwd, is voorbij: tien van de twaalf Duitse WK-stadions zijn voorzien van een kunststof dak. In Frankfurt kan zelfs onder een opvouwbaar doek worden gespeeld.

Het was nogal een opgave: bouw een compleet nieuw Waldstadion op de plaats van het oude, maar zorg ervoor dat de Bundesliga-wedstrijden van Eintracht Frankfurt gewoon kunnen doorgaan. En zorg dat minstens 20.000 toeschouwers de wedstrijden kunnen volgen. Het lukte de Duitse bouwer Max Bögl in drie jaar. Het oude Waldstadion (1925), waar in 1966 Mohammed Ali bokste tegen Karl Mildenberger en waar in 1974 de openingswedstrijd van het WK werd gespeeld, is compleet getransformeerd tot de hypermoderne Commerzbank-Arena. Aantal zitplaatsen: 52.000.

De moeilijkste klus kwam het laatst: het kunststof dak in drie delen. Het laatste deel, een opvouwbaar doek dat bij regen vanuit het midden naar buiten wordt getrokken, werd zes weken geleden in gebruik genomen. Het hele project heeft 180 miljoen euro gekost.

“De grootste cabriolet ter wereld”, zegt ontwerper Knut Göppert van bureau Schlaich, Bergermann & Partner, die het dak ontwierp. “Bij het ontwerp zijn we uitgegaan van de aanpasbaarheid aan de weersomstandigheden. De FIFA heeft wat dat betreft conflicterende regels. Zo schrijven ze voor dat het publiek overdekt moet zitten, afgeschermd van weer en wind. Maar een andere regel is dat er op natuurgras moet worden gespeeld. Dat het gebrek aan zonlicht voor problemen voor de grasmat kan zorgen, hebben we in verschillende Europese stadions gezien. Deze oplossing heeft veel voordelen. Licht is het belangrijkste. De twee buitenste ringen laten uv-licht door om de grasmat te laten groeien. Door het ontbreken van een metalen dakconstructie is er ook geen hinderlijke schaduwwwerking op het veld. De lichte omgeving is voor supporters prettiger dan een donkere ruimte met kunstlicht Daarnaast is de constructie aanmerkelijk lichter dan een traditioneel stalen dak. Dit dak weegt 1 kilo per vierkante meter, slechts eentwintigste van een conventioneel dak.”

Flexibiliteit

Maar Göppert roemt vooral de flexibiliteit van kunststoffen. “Er zijn zoveel constructievormen mogelijk. Ook op andere plaatsen zijn kunststoffen toepasbaar, zoals bij de Allianz Arena in München, waar de hele buitenkant van het stadion uit kunststof is opgetrokken. We kunnen lichteffecten gebruiken en beelden op het doek projecteren.”

Nederlandse supporters kunnen het dak in Frankfurt van dichtbij bekijken tijdens de kraker van de eerste WK-ronde, de wedstrijd van Oranje tegen Argentinië op 21 juni. Het loont om ook in andere wedstrijden eens omhoog te kijken: ook het stadion in Stuttgart, waar Nederland-Ivoorkust gespeeld wordt, is voorzien van een membraandak.

Het dak van de Commerzbank-Arena bestaat uit drie delen, waarvan twee zijn bevestigd volgens een spaakwielconstructie. De randen van de ring worden gesteund door voorgespannen staalkabels en buizen. Daarop wordt een membraandak gespannen. De buitenste ring van 25.000 vierkante meter, die het publiek beschutting moet bieden, bestaat uit glasvezeldoek, bewerkt met een teflonlaag. Daarbinnen ligt een 11 meter brede tweede ring van doorzichtig polycarbonaat, die het regenwater van de drie ringen moet opvangen en afvoeren. Het water wordt hergebruikt voor bevochtiging van het veld en het spoelen van de toiletten in het stadion. Onder de middelste ring bevindt zich een stalen �catwalk� waaraan de stadionlampen zijn bevestigd. De binnenste ring van bijna 9000 vierkante meter is opmerkelijk. Bij ernstige regenval wordt een doek uit de centrale scorebox getild en in 12 minuten geheel uitgevouwen. Het doek, geproduceerd in Frankrijk en samengesteld in Sri Lanka, is gemaakt van polyester met een pvc-coating. Met behulp van 32 motoren aan het eind van de staalkabels wordt het doek langs de kabels in- en uitgetrokken. In totaal kostte het dak ruim 20 miljoen euro.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels