nieuws

Wurmenbak geeft Royal Haskoning nieuw elan

bouwbreed

nijmegen – De grote schoonmaak bij Royal Haskoning in 2002 vertaalt zich in klinkende resultaten. Afgelopen jaar steeg de omzet met 17 procent naar 223 miljoen euro. De bruto winst voor winstuitkering aan de medewerkers van Nederlands oudste ingenieursbureau verdubbelde tot 15,8 miljoen euro.

“Ik ben blij dat de big bang plaats vond in een goede tijd”, verzucht topman Jan Bout. “Van de mensen die in 2002 weggingen, vertrok 20 procent uit onvrede. Een jaar later was dat nog maar 4 procent. In 2004 daalde dit naar 1 procent. Dat vier jaar geleden zo velen vertrokken was op zichzelf niet slecht. Niets mis mee, als mensen elders kijken wanneer het werk niet meer bevalt”.

Bij het aantreden van Jan Bout in 2001 als bestuursvoorzitter had Haskoning een periode van stevige overnames achter de rug. In de jaren negentig waren Ketel, Posford Duvivier en de Weger adviesgroep ingelijfd. Op onderdelen verliep de integratie minder gesmeerd. Waarop Bout een big bang forceerde en een nieuwe werkwijze werd geïntroduceerd.

“De veranderingen verliepen met meer gemak dan ik vooraf dacht. Eigenlijk bleek iedereen veel te voelen voor de integratie en het concept van one company. Jonge medewerkers waren net een wurmenbak vol nieuwe gedachten. De kleilaag van de gevestigde orde werd aan de ideeën blootgesteld. Hierdoor ontstond een groot draagvlak”.

Onder leiding van Bout werden de juridische en operationele structuren strikt gescheiden. Geen landenorganisaties meer, geen kantoordirecteuren. Werkend met elf divisies kent Haskoning sindsdien een platte organisatie van drie tot vier lagen. De taal voortaan: Engels.

Bestuursvoorzitter Jan Bout benadrukt geen heil te zien in een bedrijf met een grote baas aan de top. Met goed teamwerk is wat hem betreft veel meer te winnen. Bovendien: “Je krijgt alleen tevreden klanten als je tevreden medewerkers hebt”.

Jan Bout (1946) noemt zichzelf een babyboomer uit �t Gooi, Hilversummer uit een oud geslacht van vissers en heideboeren. Zijn weg naar de koninklijke Haskoning is opmerkelijk. Op de Lagere Technische School kreeg hij het vak machinebankwerker onder de knie. Om vervolgens door te stomen naar de Hogere Zeevaartschool en de afdeling werktuigbouwkunde van de hts. De smaak van het leren eenmaal te pakken, volgde de studie Economie in Rotterdam en haalde hij uiteindelijk cum laude zijn doctoraalbul in Groningen.

“Na de hts ben ik bij adviesbureau Bakkenist, Spits & Co aan het werk gegaan. Zelf de kost verdienen. Had een gezin te onderhouden. Ik ben dyslectisch, woordblind. Daardoor kwam ik op de LTS terecht. Met als gevolg dat later het studeren vooral in de avonduren moest gebeuren”.

Een boeiende klus die Bout klaarde was een overheidsopdracht voor Bakkenist. Een nieuwe blauwdruk kwam op tafel voor het openbaar vervoer in de grote steden. Rationeel en zuinig. Beleid en uitvoering werden gescheiden. De prestatiecontracten behoefden alleen nog maar te worden ingevuld.

“Een prima plan. Alleen, er gebeurde niets mee. Dat snapte ik niet. Dus ben ik vervolgens maar bij de overheid gaan werken”.

Bout streek achtereenvolgens neer op de ministeries van Financiën en Economische Zaken. Schreef mee aan rijksbegrotingen. Om na negen jaar overheid terug te keren naar het bedrijfsleven.

“In Den Haag leerde ik waarom met mijn vervoersplan niets was gedaan. Overheden werken niet louter rationeel. Ze houden ook rekening met het politieke krachtenveld, met de emoties. En dat is ook goed zo. De vraag die dan overblijft is waarom Bakkenist eigenlijk dat onderzoek kreeg. Het antwoord moet ik schuldig blijven”.

Van Economische Zaken belandde Bout via de Hollandsche Beton Groep – die achttien jaar zijn werkgever bleef – bij ingenieursbureau Tebodin. Om goed beslagen 4,5 jaar geleden over te stappen naar Royal Haskoning.

Topman Bout hecht aan de geschiedenis van zijn bedrijf. De wijze waarop de jeugdige grondleggers Johan van Hasselt (31) en Jacobus de Koning (26) 125 jaar geleden pionierden, drukt nog steeds een stempel op de onderneming.

“Van Hasselt verliet het bedrijf in 1894 en ging naar de Duinwatermaatschappij. De Koning koos later voor Shell. Ons bedrijf heeft nooit de dominantie gekend van één of twee mensen. Haskoning is altijd meer een maatschap geweest. Ik meen uit de grond van mijn hart: ons werk moet je als een team doen”.

Internationaal is Haskoning, present met 59 kantoren in 26 landen, vrijwel vanuit zijn wieg. Al in 1889 accepteerde het bedrijf een opdracht voor het ontwerp voor een brug over de Nijl. Dit ontwerp is gerealiseerd door Eiffel – jawel, de man van de Eiffeltoren – en is nog steeds in Egypte te bewonderen.

“Stel je voor, in 1896 kreeg Haskoning zijn eerste telefoon. In 1918 de eerste typemachine. Twee jaar later pas de eerste typiste. Die eerste jaren werd alles nog opgeschreven met de kroontjespen”.

Het in omvang tot 400 man gegroeide bureau maakte in de jaren tachtig een grote sprong voorwaarts door de omvorming tot een vennootschap. Speciale toezichthouder werd een beheersstichting voor de gecertificeerde aandelen, bemand door drie seniormanagers, twee leden van de raad van commissarissen en een lid van de raad van bestuur. Dankzij de constructie blijven de winsten grotendeels binnenboord en zijn slagvaardig overnames te realiseren. Voor de medewerkers bestaat een ruimhartige winstdeling.

“Ons bedrijf voelt niet de druk van de beurs. Dankzij de stichting hebben we een grote mate van continuïteit. We zullen de certificaten opnieuw uitzetten. Ik hoop toch zeker dat 10 tot 15 procent van onze mensen meedoet. Gelijktijdig willen we de band met de medewerkers versterken door het opzetten van een Europese ondernemingsraad”.

De ambitie van Royal Haskoning is op al zijn werkvelden te behoren tot de topdrie. Bijna driekwart van de medewerkers heeft een academische of hogere beroepsopleiding.

“In het kader van de diversiteit willen we graag meer vrouwen in ons bedrijf. Hun aandeel bedraagt nu nog 28 procent. Variatie levert betere resultaten op dan een homogeen team. Mits natuurlijk het management goed is”.

�Je krijgt alleen tevreden klanten als je tevreden medewerkers hebt�

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels