nieuws

Kunst versterkt welzijn patiënten Kunst als medicijn/ Volksgezondheid, Stichting Kunst en Openbare Ruimte, Amsterdam,

bouwbreed

“Het oude collectivistische stelsel wordt geprivatiseerd waarmee een individuele benadering van de zorg wordt beoogd. De patiënt wordt zorgconsument en de behandeling vindt plaats binnen een zorgboulevard of �media-mail� waar gewerkt wordt met �fit-stop�- concepten”, aldus Tom van Gestel in zijn inleiding in de recent verschenen SKOR-publicatie �Kunst als medicijn�. Ziek zijn wordt volgens Van […]

“Het oude collectivistische stelsel wordt geprivatiseerd waarmee een individuele benadering van de zorg wordt beoogd. De patiënt wordt zorgconsument en de behandeling vindt plaats binnen een zorgboulevard of �media-mail� waar gewerkt wordt met �fit-stop�- concepten”, aldus Tom van Gestel in zijn inleiding in de recent verschenen SKOR-publicatie �Kunst als medicijn�.

Ziek zijn wordt volgens Van Gestel fun. Hij stelt verder : “Waarschijnlijk zal de gemiddelde zorgboulevard, met alle dienstverlenende voorzieningen er omheen, nog het meest verwantschap gaan hebben met de logistiek en inrichting van een luchthaven. Wellicht dat de eerstvolgende uitbreiding van Schiphol niet een start- of landingsbaan betreft, maar de aanbouw van een ziekenhuis, een kwestie van twee vliegen in een klap.”

In de publicatie �Kunst als medicijn� staan talloze voorbeelden van geslaagde en – voor mij – volstrekt ondoorgrondelijke kunstprojecten afgebeeld en beschreven. Het scorebord waarop de woorden UIT en THUIS prominent te lezen zijn bij de ingang van het forensisch-psychiatrisch centrum De Pompekliniek in Nijmegen, is zo�n project. Beeldend kunstenaar André van Bergen wil daarmee de discussie aanwakkeren over het proefverlof van psychiatrische patiënten.

Ondanks de commotie over het kunstwerk – ook bij het ministerie van Justitie – staat het er nu toch en geeft permanent aan hoeveel patiënten binnen of buiten zijn. Maar of dit kunstwerk, zoals SKOR beschrijft: “…respect toont voor de bewoners van de kliniek, die het werk inmiddels in meerderheid als vertrouwd onderdeel van hun leefomgeving hebben geaccepteerd…” lijkt wel een erg optimistische conclusie. Dat geldt trouwens ook voor andere beschreven kunstwerken in zorginstellingen. Niettemin zijn in de loop der tijd kunstwerken in zorgomgevingen, zoals zieken- en verpleeghuizen, verslavingsklinieken of tbs-instellingen, gerealiseerd die een directe relatie met de specifieke doelgroep en daarmee het welbevinden van patiënten versterken.

Klanttevredenheid

De Stichting Kunst en Openbare Ruimte (SKOR) vermoedt dat door de toenemende marktwerking bij zorginstellingen kunstprojecten sterker zullen worden ingezet om het welbevinden en klanttevredenheid bij patiënten te vergroten. In menige zorginstelling wordt dan ook zowel binnen als buiten het gebouw ruimte geboden aan de beeldende kunst. Soms zeer overwogen en bewust vanuit architectonische of therapeutische overwegingen, vaak ook spelen toeval en goedbedoeld amateurisme de hoofdrol.

De Stichting is reeds 20 jaar actief bij het realiseren van kunstprojecten in de zorgomgevingen. De stichting begeleidt en adviseert organisaties die kunst op een publieke locatie willen realiseren en levert waar nodig financiële ondersteuning.

Huisvesting

Door recente veranderingen in regelingen voor kunst bij gezondheidszorginstellingen krijgen de instellingen zelf ook op dit punt meer verantwoordelijkheid.

“Welbevinden en klanttevredenheid zijn belangrijke doelen geworden in de veranderende zorgsector. Het zijn kwaliteiten als aandacht voor individuele, psychische en culturele behoeften van de zorgvragers die onderscheidend zijn. Kunstprojecten kunnen deze ontwikkeling mede bewerkstelligen en versterken”, aldus Wilfried Lentz, directeur van SKOR.

Met de inwerkingtreding van de nieuwe wet Toetreding Zorginstellingen verandert ook de institutionele volksgezondheidszorg. De dubbele subsidieregeling waarbij sinds 1984 de helft van het budget voor het realiseren van een kunstproject bij een zorginstelling gefinancierd wordt door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de andere helft door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is daarmee van de baan.

De subsidieregeling van OCW blijft overigens wel bestaan. Instellingen krijgen meer eigen verantwoordelijkheid voor de investeringen in huisvesting en aanverwante zaken, zoals kunst. Die organisatorische omwenteling valt samen met nieuwe opvattingen over de bouw en inrichting van ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Gedecentraliseerde kleinschalige clusteringen binnen een groter geheel zullen prevaleren boven medisch-technologische concentraties, zo luidt de verwachting.

86 pagina�s

www.skor.nl.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels