nieuws

Voorwaarden tijdelijke vrijstelling en bouwvergunning

bouwbreed

Bouwwerken die van tijdelijke aard zijn en daarbij in strijd zijn met het bestemmingsplan kunnen met een tijdelijke vrijstelling van het bestemmingsplan en een tijdelijke bouwvergunning toch worden gebouwd. De tijdelijke vrijstelling en bouwvergun- ning kunnen alleen worden verleend als er duidelijk aantoonbaar sprake is van een tijdelijke situatie. De tijdelijke vrijstelling is geregeld in […]

Bouwwerken die van tijdelijke aard zijn en daarbij in strijd zijn met het bestemmingsplan kunnen met een tijdelijke vrijstelling van het bestemmingsplan en een tijdelijke bouwvergunning toch worden gebouwd.

De tijdelijke vrijstelling en bouwvergun-

ning kunnen alleen worden verleend als

er duidelijk aantoonbaar sprake is van

een tijdelijke situatie.

De tijdelijke vrijstelling is geregeld in artikel 17 van de Wet op de Ruimtelijke ordening. Daarin is geregeld dat de vrijstelling maximaal 5 jaar mag duren. In het Besluit op de ruimtelijke ordening staat dat vereiste nog eens: de tijdelijke vrijstelling mag alleen worden verleend als het beoogde bouwwerk, de werkzaamheid of het gebruik niet langer dan 5 jaren in stand zal blijven. Dit betekent dat van te voren moet vaststaan dat de afwijking van het bestemmingsplan een tijdelijke zaak zal zijn (maximaal 5 jaren).

In geval van een tijdelijke vrijstelling zal gelijktijdig een tijdelijke bouwvergunning worden verleend. De termijn van de bouwvergunning is hetzelfde als van de vrijstelling.

Cadeauwinkel

Wanneer kan een tijdelijke vrijstelling en bouwvergunning worden verleend? Uit vaste jurisprudentie blijkt dat dit kan als er voldoende objectieve aanknopingspunten zijn op grond waarvan de tijdelijkheid van het bouwplan kan worden aangenomen. Illustratief is een recente zaak bij de Afdeling bestuursrechtspraak (ABRvS 8 maart 2006, zaaknr. 200504653/1) over de verlening tijdelijke vrijstelling en bouwvergunning voor de bouw van een gebouw met bestemming tot cadeauwinkel.

Vast staat dat de cadeauwinkel in strijd is met het bestemmingsplan. Voor de bouw van de cadeauwinkel is door de gemeente een tijdelijke vrijstelling en bouwvergunning verleend voor 5 jaar. Volgens initiatiefnemer tot het bouwplan geeft het feit dat de vrijstelling en bouwvergunning voor 5 jaar zijn verleend voldoende objectieve aanknopingspunten op grond waarvan de tijdelijkheid van het bouwplan kan worden aangenomen. Volgens de Afdeling bestuursrechtspraak is dat niet voldoende. Het feit dat voor het gebouw een tijdelijke bouwvergunning is aangevraagd voor vijf jaar, is voor het aannemen van tijdelijkheid niet voldoende.

Een ander argument dat nog werd aangevoerd door de initiatiefnemer was dat het gebouw zal bestaan uit staal en glas, en gemakkelijk op te richten en af te breken zal zijn. Ook dit argument is niet toereikend. Er moeten concrete, objectieve gegevens voorhanden zijn die voor de tijdelijkheid aanknopingspunten bieden.

Een ander voorbeeld waarin onterecht een tijdelijke vrijstelling en bouwvergunning waren verleend, was voor de bouw van een woongebouw voor de opvang van dak- en thuislozen (ABRvS 22 februari 2006, zaaknr. 200505107/1). De gemeente had onvoldoende de tijdelijkheid van de vrijstelling en bouwvergunning onderbouwd.

Dat er voor 3 jaar een huurovereenkomst voor het perceel is afgesloten, er een subsidiebeschikking is voor 3 jaar en er een beheersconvenant is gesloten geeft onvoldoende zekerheid dat de opvang binnen de wettelijke termijn van 5 jaar zal worden beëindigd. Daarbij is de Afdeling van mening dat de voortzetting van het bouwwerk en het gebruik ervan (de opvang van dak – en thuislozen) na afloop van de wettelijke termijn niet is uitgesloten omdat pas recentelijk is gestart met zoeken naar een andere locatie voor de opvang.

Voor de bouw van een jaarronde strandpaviljoen in Zandvoort is een tijdelijke vrijstelling en bouwvergunning verleend (ABRvS 21 januari 2004, zaaknr. 200301555/1). Het strandpaviljoen is in strijd met het bestemmingsplan en omdat het een experiment betreft, wil de gemeente de bouw mogelijk maken met behulp van de tijdelijke vrijstelling en bouwvergunning. Het is namelijk niet zeker of het experiment zal slagen en het strandpaviljoen zal blijven staan. De Afdeling bestuursrechtspraak vindt het argument dat het een experiment betreft en er geen andere mogelijkheid is (wettelijk) om het experiment mogelijk te maken, niet voldoende. Niet valt uit te sluiten dat als het experiment succesvol verloopt – en daar zal men toch naar streven – het strandpaviljoen permanent ter plaatse gehandhaafd zal blijven. Dat het strandpaviljoen na vijf jaar zal worden verwijderd, is dus onvoldoende aannemelijk geworden.

Wanneer is er wel sprake van een voldoende onderbouwing van de tijdelijkheid van het bouwwerk? Zoals al eerder aangegeven moeten er concrete en objectieve gegevens voorhanden zijn die voor de tijdelijkheid aanknopingspunten bieden. Dit was het geval bij een tijdelijke vrijstelling en bouwvergunning voor de bouw van een asielzoekerscentrum (ABRvS 16 juli 2003, zaaknr. 200202902/1). Het asielzoekerscentrum bestaat uit een 40-tal stacaravans die worden geplaatst op een terrein waarop de bestemming recreatie ligt. Er zal met de eigenaar van het recreatieterrein een huurovereenkomst worden gesloten voor 5 jaar met uitsluiting dat de huurovereenkomst na verloop van 5 jaar niet kan worden verlengd.

In de zaak op 22 februari 2006 werd een huurovereenkomst van 3 jaar niet als voldoende aanknopingspunt voor tijdelijkheid aangemerkt. Het verschil is dat in deze zaak de uitsluiting van verlenging na verloop van de termijn in de huurovereenkomst is opgenomen.

Verder is van belang dat de 40 stacaravans na verloop van de termijn van 5 jaar kunnen worden herplaatst op een ander recreatieterrein (overeenkomstig het bestemmingsplan). Hiermee bestaan er voldoende concrete, objectieve feiten om aan te nemen dat het asielzoekerscentrum een tijdelijk karakter heeft en dat de plaatsing van de stacaravans beperkt zal blijven tot de maximaal toelaatbare termijn van vijf jaren.

Mr. A.Z.R.Koning

Juridisch stafmedewerker bij het Instituut voor Bouwrecht (IBR), Den Haag

Voor meer bouwrechtelijke actualiteiten,

jurisprudentie, vakliteratuur en regelgeving zie ook de website van het Instituut voor

Bouwrecht: www.ibr.nl/actueel.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels