nieuws

Vinding voor zwak hout beloond

bouwbreed

amsterdam – Dunningshout – jonge stammen die worden gekapt om andere bomen meer lucht te geven – heeft geen hoge kwaliteit. Met een innovatieve ankerblokverbinding en een stijf knooppuntsysteem is dit hout toch constructief toe te passen.

Een 14 meter hoge uitkijktoren in Westerbork bewijst de kracht van de vinding. Tijdens de Houtdag is deze vinding gisteren beloond met de Houtinnovatieprijs 2006.

Ontwerp- en adviesbureau in lichtgewichtconstructies Tentech BV uit Delft ontwikkelde in samenwerking met de TU Delft een constructieve oplossing voor het relatief zwakke dunnings- of uitdunhout. Het hout werd alleen voor laagwaardige toepassingen zoals afrasteringen gebruikt. De diameters van deze stammen zijn te klein voor toepassingen als balkhout. Bovendien ontstaan bij droging in de lengterichting diepe krimpscheuren.

Tentech ontwikkelde een koppelingssysteem dat relatief dunne stammen (rond 120 millimeter) stijf met elkaar verbindt. Om de effecten van de scheurvorming het hoofd te bieden werd een ankerblokverbinding ontwikkeld. Het principe van de draagwerking van deze verbinding is eenvoudig: drukbelasting wordt direct geleid door de kopplaat van de verbinding, terwijl trekbelasting vanuit een ankerstang in het hart van de balk via het ankerblok wordt overgedragen. Het knooppunt is zo ontworpen dat het mogelijk is staven te vervangen, zonder dat hiervoor de hele constructie hoeft te worden afgebroken.

R. Houtman van Tentech: “Ons bureau komt voort uit onderzoek naar Structural Morfology en vertaalt dit in tenten en ruimtelijke vakwerken. De ankerblok verbinding en het stijf knooppuntsysteem passen binnen de tweede groep. We realiseerden inmiddels twee torens en een koepel met het vakwerksysteem.”

Vervolgonderzoek

Er zijn nog geen concrete vervolgopdrachten. Marktonderzoek onder architecten en constructeurs toont echter aan dat dunningshout potentieel heeft als bouwmateriaal.

In de huidige vorm zijn alleen verbindingen mogelijk waarbij sprake is van zuivere trek- of drukkracht (in vakwerkconstructies). Momenteel vindt in samenwerking met Staatsbosbeheer vervolgonderzoek plaats naar mogelijkheden om in de verbinding tevens dwarskrachten en momenten over te dragen. Een student van de faculteit civiele techniek van de TU Delft voert het onderzoek uit.

Een belangrijk knelpunt voor constructieve toepassing van dunningshout is het ontbreken van een sterkteklasse sorteersysteem. Het afstudeeronderzoek brengt daarom ook de kwaliteit van de Nederlandse lariks opstanden in kaart en beschrijft sorteercriteria.

Gisteren zijn op de Houtdag in Amsterdam behalve de prijzen voor de Houtinnovatie ook de prijzen voor Houtarchitectuur (eerste prijs voor de Atelierwoning in gastatelier Vught van Kunst & Architectuurproducties Frank Havermans Heeswijk) en de publieksprijs (Tweelinghuis Houtigehage van Karelse Aptroot Architecten Amsterdam) bekendgemaakt en uitgereikt.

Organisator Centrum Hout in Almere ontving vijftig inzendingen voor de Houtarchitectuurprijs en dertien voor de Houtinnovatieprijs. Uitgebreide informatie is terug te vinden op de website van het Centrum.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels