nieuws

Tijd voor een spannender imago van de snelweg

bouwbreed

den haag – De A12 wordt deze zomer opgeleukt met kleurenbandjes op verlichtingsmasten, bruine borden die verwijzen naar omgevingsgebieden en sprekende informatiezuilen. Verder is er een bouwdoos ontworpen voor nieuwe geluidsschermen en viaducten. De snelweg en zijn omgeving moeten eenheid uitstralen.

Het is een rommeltje rond Nederlandse rijkswegen. Niet alleen landschapsarchitecten en weggebruikers ergeren zich groen en geel aan vooral functionele inrichtingen. Met het �Routeontwerp van Snelwegen�, sloegen de belanghebbende ministeries vier jaar geleden gezamenlijk een nieuwe weg in: onderweg naar een beleefbare themaweg. Om te beginnen met de A12.

“De eerste onderdoorgang bij Gouda is gebouwd”, vertelt Julia Linsen van Steunpunt Routeontwerp. Het steunpunt adviseert projectteams die momenteel de A27, de A2 en de A4 verkennen. Bovendien werkt het mee aan de uitvoering van een vormfamilie bij de A12: de �regenboogroute� wordt van de zomer veraangenaamd met kleurenbandjes en informatieborden. Kosten? “Minimaal neutraal.”

Erg opgewonden raakt Rein Jansma van bureau Zwarts en Jansma Architecten niet van bandjes met vier regenboogkleuren. Jansma werkte mee aan het A12 Routeonwerp en legde onder meer de hand aan de tweede Heinenoordtunnel, Naviduct Enkhuizen en A5. “Het blijft nu nog bij incidenten, maar The Wall vind ik een goed voorbeeld van een integrale visie. We moeten de weg niet langer verstoppen, we moeten de kansen zien.”

Ambitiedocument

Rijksadviseur Infrastructuur Jan Brouwer heeft Rijkswaterstaat een design en constructadvies aangeboden: maak een ambitiedocument en laat deze op aanbestedingen toetsen. Brouwer die de weg als openbare ruimte beschouwt, vindt dat het Steunpunt Routeontwerp voorlopig moet worden aangehouden. “Er is een lange adem nodig. Ik pleit voor behoud tot de eerste resultaten zijn bereikt.” Het Routeontwerp van de A12 bevat een bouwdoos voor nieuw te bouwen geluidsschermen en viaducten. Hierin staan het gewenste materiaalgebruik, de vorm en maximale hoogte beschreven. Geen wet, maar een richtlijn. Elk type landschap vraagt om een eigen stijl. Bij Gouda is het eerste geluidsscherm volgens het Routeontwerp in aanbouw. Bij de nieuwe Routeontwerpen hebben bestaande iconen zoals de brug bij Gorinchem en de Zendmast bij IJsselstein een leidende rol.

Twee aspecten maken het Routeontwerpproject volgens Jansma interessant: “Het is goed dat er een trajectontwerp is over ruim 50 tot 80 kilometer. En het is goed dat we breder dan de vluchtstrook kijken.” Angstscenario? Bijna zoals het nu gebouwd is.” Jansma ziet het Routeontwerp niet als een heilige bijbel �die schrijf je niet in een paar jaar�, maar meent dat het wel een duidelijke richting aangeeft. “Nederland heeft van zichzelf een prachtig landschap. Als we niet met een visie werken dan ervaar je straks de reis niet meer.”

48 verschillende geluidsschermen

Jansma gelooft in een rustig wegbeeld. “Neem nou de weg van Amsterdam naar Maastricht, daar kom je 48 verschillende geluidsschermen tegen. Van Almere naar Lelystad rijden, vind ik een feest.” De architect valt allerminst in slaap van grazende koeien, molens en windmolens. “Met de radio aan, terwijl je honderd rijdt, is ons landschap informatief genoeg. Visueel gebeurt er zoveel. En om het kwartier wil ik een spectaculaire brug tegenkomen.” De ideale omgeving met een veranderende snelweg verwacht Jansma over dertig jaar. “Een klein verhard stukje. Zonder vangrail, zonder geluidsschermen en er zijn zelfs geen witte lijnen meer op de weg. Slechts de weidsheid van ons landschap.”

Routeontwerp biedt een snelweglandschap visie voor de komende jaren. Het steunpunt verleidt projectontwikkelaars, welstandscommissie en gemeenten met de boodschap: vergeet de snelweg niet bij bouwplannen.

“Er moet een vonk overslaan”, meent Linsen die een mentaliteitsomslag bij bestuurders constateert. “Afgelopen week hebben we een symposium gehad waar ruim honderd man op afkwam. Men vindt dat de kwaliteit van de autosnelweg achteruit gaat en wil daar graag wat aan doen.”

Op 6 april is een masterclass �Symbiose tussen weg en omgeving� plaats, georganiseerd door Nirov.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels