nieuws

ProRail besteedt ook klein onderhoud openbaar aan Problemen

bouwbreed

rotterdam – ProRail gaat ook alle kleine onderhoudscontracten openbaar aanbesteden. Binnenkort verwacht de spoorbeheerder het eerste contract in Oost-Nederland te gunnen. Bijna geen enkele spoorbeheerder ter wereld waagt zich aan openbare aanbestedingen op dat terrein, maar ProRail beschouwt het uitbesteden van onderhoud als een logische stap richting verdere professionalisering.

ProRail verwacht vanaf volgend jaar bijna een half miljard euro openbaar aan te besteden. Met de nieuwbouwcontracten is jaarlijks 200 miljoen euro gemoeid en voor groot onderhoud wordt 75 miljoen euro uitgetrokken. Nieuw is de openbare aanbesteding van kleinschalig onderhoud, waarvoor 220 miljoen euro op de begroting staat.

Het is zeer ongebruikelijk om ook het klein onderhoud uit te besteden, legt Onno Hazelaar manager operationeel management van ProRail, uit op een congres over beheer en onderhoud aan infrastructuur. Drie aannemers komen voor de werkzaamheden in aanmerking, want de spoorbeheerder stelt hoge eisen aan de bouwers die op het spoor werken. Het gaat om Strukton, Volker Stevin en BAM. De procedure staat echter uitdrukkelijk open voor nieuwkomers, want de meerwaarde van aanbesteden is het verhogen van de concurrentie. Een vierde aannemer heeft de erkenning bijna binnen en zal naar verwachting ook meedoen aan de aanbesteding.

Ongebruikelijk

ProRail werkt met zeer nauwkeurige meerjarenplannen voor het onderhoud van de 6500 kilometer spoor. Vooral de 8700 wissels zijn een gevoelig punt in het onderhoud. De organisatie is verantwoordelijk voor eenderde van alle vertragingen op het spoor en heeft een target om voor eind dit jaar het aantal storingen met 40 procent te reduceren. Volgens Hazelaar zit ProRail op de goede weg en ligt het gestelde doel binnen handbereik: “Al ging het afgelopen week even wat minder”, doelend op de gebroken glasvezelkabel bij Rotterdam.

De stap om het klein onderhoud uit te besteden is hoogst ongebruikelijk, maar het ambitieniveau van ProRail ligt hoog. Het streven is de beste railinframanager van Europa te worden en toonaangevend in de wereld. “Het uitbesteden van onderhoud in de spoorse wereld is ongebruikelijk en risicovol. Engeland deed het als eerste land ter wereld. Het liep uit op een groot fiasco waarbij aannemers hun zakken vulden en met te weinig expertise aan het spoor werd gewerkt. Railtrack heeft het onderhoud vrij snel weer naar zich toegetrokken”, licht Hazelaar toe.

Prestatiesturing

In Zweden en Finland is het onderhoud in een aparte organisatie ondergebracht, maar als dochter van de spoorbeheerder. Het model in Spanje, waarbij alleen specifieke contracten worden uitbesteed, is tot op heden het meest succesvol.

Ondanks de magere successen in het buitenland is ProRail vast van plan de stap te wagen, en vanaf volgend jaar al het kleine onderhoud op de markt te zetten. De manager is zeer tevreden over de aanbesteding van het groot onderhoud en beschouwt het klein onderhoud als logische vervolgstap.

ProRail besteedt de afgelopen jaren steeds meer uit: “Daardoor is er binnen ProRail onvoldoende capaciteit en kennis voor regiesturing en moest dus worden overgegaan op prestatiesturing. De technische deskundigheid is goeddeels verdwenen. Omdat de kennis van zaken is afgenomen zijn we in die richting gedwongen. Voorwaarde is professionele asset-management-technieken met bijbehorende instrumenten en een duidelijke lange termijnvisie die uitgaat van life-cycle.”

De organisatie is volop bezig die op te tuigen en verwacht uit te komen op lage lifecycle-kosten en expliciete sturing op het gebied van prijs-prestatie. “Daarbij gaat het uitdrukkelijk niet alleen om de kosten”, benadrukt Hazelaar. Een aannemer zal op allerlei manieren worden beloond, waaronder voor de opbouw van een overdrachtsdossier. Mogelijk grijpt de aannemer na vijf jaar mis bij een nieuwe aanbesteding, maar kan hij op voorsprong komen bij goede prestaties.

Redenen waarom uitbesteden van klein onderhoud lastig is:

l -Onderhoud is een nichemarkt zonder grote concurrentie

l -Het is een dienst, geen tastbaar product

l -Opnieuw aanbesteden na vijf jaar bedreigt de continuïteit van het proces

l -Kwaliteit en ervaring van onderhoudsmensen is bepalend

l -Output is (nog) moeilijk te specificeren en meten

l -De inspanning van aannemers is bepalend voor het resultaat

l -Gehele levenscyclus ook afhankelijk van groot onderhoud en vernieuwing

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels