nieuws

Oude betonnen afbouwsteiger solide basis voor kantoorpand

bouwbreed

amsterdam – Een in onbruik geraakte betonnen afbouwsteiger aan de noordelijke IJ-oever vormt straks de solide en zichtbare basis van een werkgebouw. De boven beton en water zwevende transparante nieuwbouw zal zijn voorzien van een beweegbare glazen gevel.

Het is zeker geen alledaagse onderbouw: de 270 meter lange betonnen afbouwsteiger heeft een hoogte van 13,6 meter en is 8,7 meter breed, een straatlengte en -hoogte. Het gaat om een ruim 50 jaar oud kraanspoor dat met al zijn betonnen poten volledig in het water staat. Tot voor kort stak dit parallel aan de insteekhaven gelegen bouwwerk nog aan de kopzijde enkele meters in het druk bevaren IJ. De in onbruik geraakte betonnen constructie is nog een tastbaar restant van de scheepvaartactiviteiten op de NDSM-werf.

Komend voorjaar zullen daar de eerste bouwwerkzaamheden plaatsvinden. Want boven op deze solide industriële onderbouw komt een kantoorpand met 12.500 vierkante meter bvo naar een ontwerp van OTH/Ontwerpgroep Trude Hooykaas. Zij zelf betitelt de Noordelijke oever waar de nieuwbouw zal verrijzen als “de goudkust van �t IJ”.

Het kantoorpand zweeft straks 3 meter boven de circa 70 centimeter dikke betonnen wanden van de onderbouw die zich op 13,5 meter hoogte bevinden. “We hebben geprobeerd hier zo min mogelijk architectuur te maken. Uitgangspunt was onder andere de maximaal mogelijke belasting op het bestaande kraanspoor”, aldus architect Julian Wolse van OTH. Volgens de berekeningen van ingenieursbureau Aronsohn kan de constructie met maximaal drie verdiepingen worden belast. Aan de waterzijde kraagt deze namelijk verder over dan aan landzijde; dat heeft te maken met de grotere mate van belasting van de voormalige kranen aan deze zijde. “Het lastigste is om iets nieuw te maken dat zich ook goed verhoudt tot de bestaande onderconstructie. Dat hebben we tot de laatste gram uitgenut.”

Het uiteindelijke ontwerp (�plan 25�) voorziet in een drie verdiepingen tellend kantoorpand dat licht van opbouw is; een hoofdstaalconstructie die bestaat uit HE300A en HE 300B-profielen en is voorzien van windverbanden rond 139 millimeter. Tussen deze hoofdconstructie in liggen de 7 centimeter dikke betonnen Infra Plus vloeren met IPE 270 profielen. “Alle verbindende elementen als koppelingen en windverbanden blijven zichtbaar, een zorgvuldige detaillering is dus vereist.”

Plasticiteit

De nieuwbouw kenmerkt zich door een grote mate van transparantie en wordt voorzien van een dubbele glazen klimaatgevel. OTH omschrijft deze als “een glazen gevel die als een kantwerk aan het gebouw zit”.

De binnengevel met draaiende delen is van hout. De buitengevel bestaat uit motorisch aangedreven glazen lamellen van gehard blank floatglas van circa 10 millimeter dik. Elk glaslamel heeft een hoogte van 66 centimeter en een lengte van circa 380 centimeter, vijf stuks per verdieping, gevat in een aluminium constructie die bestaat uit stijlen, parallelgeleiders en uitzetarmen. Deze constructie wordt weer gekoppeld aan de stalen hoofdconstructie van de nieuwbouw.

In de 60 centimeter brede spouw tussen de binnengevel en de lamellengevel komen roostervloeren. De lamellen dienen als buffer en doen dienst als zonwering en windscherm; tegelijkertijd bieden zij de gebruikers fysiek bescherming. De lamellen zijn per unit (250 vierkante meter) te openen. Wolse: “De gebruikers kunnen de lamellen tot 90 graden kantelen en geven het gebouw een grote mate van plasticiteit.” Met name de zonwering is een belangrijk aandachtspunt. “Het glas krijgt een beschermlaag in de vorm van een emaillering in een nog nader door OTH te bepalen patroon, dichtheid en kleur.”

Bij de herontwikkeling is gebruik gemaakt van bestaande voorzieningen. Zo bieden de vier voormalige trappenhuizen van 13 meter hoog wederom toegang tot het pand, maar zij worden wel voorzien van een panoramalift met nieuwe trappen. “Door de, eveneens glazen, liftdeuren kijk je als het ware dwars door het gebouw heen.” De twee bruggen die zich over de hele lengte aan de waterzijde bevinden, fungeren als vluchtroute. Over alle bouwlagen is een verticale brandcompartimentering aangebracht.

Installaties

Alle installaties worden aan het oog onttrokken. De cv-leidingen worden in de betonnen vloer ingestort; koeling/verwarming geschiedt met een stralingsplafond zodat de transmissieverliezen minimaal zijn. Met warmtepompen en gebruikmaking van het IJ-water wordt het gebouw zomers gekoeld en �s winters opgewarmd. Het gebouw wordt natuurlijk geventileerd via openingen in de vloer en mechanische afzuiging. Ook de bekabeling is in de verhoogde vloer verwerkt en geconcentreerd bij de gevels en in het midden van het pand.

Inmiddels is het niet-alledaagse bouwproject beland in de gunningsfase. Ondanks dat veel in prefab zal worden uitgevoerd, spreekt Wolse van “een innovatief bouwproject. Je bouwt niet op maaiveld, maar boven het water”.

Aangezien boven op het kraanspoor wordt gebouwd en de nieuwbouw volledig aan de bestaande constructie is gerelateerd, is weinig standaard, de stramienmaat is bijvoorbeeld 7,66 meter. Na het verwijderen van de rails die nog op het betonnen dek liggen, wordt begonnen met het aanhelen van het beton. Ontwikkelaar ING Real Estate heeft het kantoorproject inmiddels voor bijna 50 procent verhuurd. Productiemaatschappij IdtV zal met 5000 vierkante meter in het najaar van 2007 als eerste het spraakmakende pand betrekken.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels