nieuws

Kabinet zoekt zoethoudertje voor schrappen Zuiderzeelijn

bouwbreed

De kans dat de Zuiderzeelijn ooit de status van megaproject krijgt, is tot een minimum gedaald. Volgende maand hakt het kabinet een knoop door over besteding van de gereserveerde 2,85 miljard euro.AANHEF_SUB:analyse

Het lijkt erop dat geen van de zeven varianten rendabel is. Alleen het eerste deel van de lijn, Schiphol-Almere, maakt in de vorm van een lightrailverbinding een goede kans.

De geschiedenis van de Zuiderzeelijn is roerig. Premier Kok maakte nog 2,7 miljard euro vrij voor de aanleg van een supersnelle lijn naar het noorden. Een prijsvraag zou uitwijzen of een magneetbaan of hogesnelheidslijn de meeste kans van slagen had. Toenmalig verkeersminister Netelenbos schreef meteen een prijsvraag uit, waarvan de uitkomsten in een diepe lade op het ministerie zijn verdwenen. Een periode van financiële krapte ontlokte oud-verkeersminister De Boer de opmerking dat hij de lijn meteen zou schrappen als dat zou kunnen.

Het project kwam pas echt op losse schroeven door het vernietigende rapport van de commissie Duivesteijn over geldverslindende mega-projecten als de hsl en Betuweroute. De aanleg van de Zuiderzeelijn was gedoemd volgens eenzelfde scenario te verlopen. Zijn belangrijkste aanbeveling was eerst een serieuze nut- en noodzaakdiscussie te voeren alvorens nog ooit een mega-project aan te leggen.

Het parlement nam die aanbeveling over en verkeersminister Peijs had geen andere keus dan nog eens serieus alle varianten naast elkaar te leggen. Op basis van de uitkomst zal het kabinet dan een keus maken.

Uit deze structuurvisie zou blijken dat geen van de genoemde varianten ooit rendabel kan worden. Zelfs het opwaarderen van de al geschetste Hanzelijn lijkt geen uitkomst te bieden. Als de Zuiderzeelijn afvalt, heeft dat direct een statusverhogend effect op dat spoortrajcet waarmee ook al bijna een 1 miljard euro is gemoeid.

Eigenlijk is het geen verrassende conclusie dat de Zuiderzeelijn zichzelf niet terugverdient. Infrastructuur is namelijk bijna nooit rendabel en daarom primair een overheidstaak. De kans is echter groot dat het kabinet de uitkomst van de structuurvisie aangrijpt om af te komen van het nieuwe mega-project en het geld op een andere manier kan besteden.

De aanzet daarvoor kwam een paar maanden geleden toen de regering besloot de besluitvorming te knippen. Voor de regio Amsterdam en de drie noordelijke provincies is afzonderlijk op een rij gezet waar de regio�s het meest mee zouden zijn gebaat.

Daarbij is ook het eerste deel van de Zuiderzeelijn tot Almere nog in beeld in de variant van een lightrail. Het kabinet moet sowieso nog knopen doorhakken over de infrastructuur die hoort bij de vijfde stad van het land.

Tweede brug

Daarbij wordt gekeken naar een tweede brug en een verbinding tussen de A6 en A9 onder/bij het Naardermeer. Het is namelijk de bedoeling dat Almere de komende jaren nog uitbreidt met minimaal 40.000 huizen en Utrecht waarschijnlijk zal voorbijstreven.

De periode dat de economie van het noorden koste wat kost moest worden gestimuleerd is voorbij.

De machtige lobby onder leiding van Alders en Nijpels zal zich niet zomaar bij het schrappen van de lijn neerleggen. Daarom zal het kabinet een zoethoudertje zoeken voor de drie noordelijke provincies. Dat kan door nieuwe infraprojecten, maar ook in de vorm van een Waddenuniversiteit, bedrijfsterreinen of andere hebbedingetjes.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels